08/07/2026
Një përpjekje 11-vjeçare që u kthye në një ndryshim konkret për mijëra familje.
Qendra të Drejtat e Njeriut në Demokraci (QDNJD), në kuadër të rolit të saj si zyrë ankesash dhe organizatë që mbron të drejtat e njeriut, ka ndjekur prej vitit 2015 një proces të vazhdueshëm ligjor dhe lobues për t’i dhënë fund trajtimit të pabarabartë të ndihmësve personalë të personave me Autizëm dhe Sindromën Down.
Pas ankesës së paraqitur nga QDNJD, Komisioneri për Mbrojtjen nga Diskriminimi nisi procedurën e shqyrtimit kryesisht (ex officio) dhe me Vendimin nr. 55, datë 29.03.2016, konstatoi diskriminimin e tërthortë që rridhte nga VKM nr. 618, datë 07.09.2006, pasi ndihmësit personalë të personave me Autizëm dhe Sindromën Down nuk trajtoheshin njësoj me ndihmësit personalë të personave paraplegjikë dhe tetraplegjikë për sa i përket përfshirjes në skemën e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore. Në këtë vendim, Komisioneri rekomandoi që Këshilli i Ministrave dhe Ministria përgjegjëse të merrnin masat e nevojshme për eliminimin e këtij trajtimi diskriminues.
Megjithëse ky rekomandim mbeti i pazbatuar për rreth 9 vite dhe aktet nënligjore vijuan të mos adresonin këtë problematikë, QDNJD nuk e ndërpreu angazhimin. Përmes analizave ligjore, advokimit institucional, takimeve me funksionarë të lartë të Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, si dhe shkresave zyrtare, ku e fundit daton në Mars 2025- organizata vijoi të kërkojë korrigjimin e kësaj padrejtësie.
Sot, ky angazhim shumëvjeçar ka dhënë rezultat me
miratimin e Aktit Normativ nr. 2, datë 30.06.2026, “Për disa ndryshime dhe shtesa në ligjin nr. 87/2025, ‘Për Buxhetin e Vitit 2026’”, u parashikuan ndryshime të rëndësishme për personat me aftësi të kufizuara dhe familjet e tyre, ndër të cilat:
✔️ dyfishimi i pagesës për fëmijët me aftësi të kufizuara;
✔️ përfshirja e ndihmësve personalë në skemën e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore;
✔️ alokimi i fondeve të nevojshme për zbatimin e këtyre masave.
Sipas të dhënave të Ministrisë së Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, nga këto ndryshime pritet të përfitojnë rreth 11 000 fëmijë me aftësi të kufizuara dhe 15 000 ndihmës personalë.
Ky është një shembull i qartë se si puna këmbëngulëse, argumentimi ligjor dhe advokimi institucional mund të sjellin ndryshime konkrete në politikat publike dhe të përmirësojnë jetën e mijëra qytetarëve.
QDNJD do të vijojë të jetë një zë aktiv në mbrojtjen e të drejtave të personave me aftësi të kufizuara dhe në promovimin e barazisë dhe mosdiskriminimit.
An 11-Year Effort That Led to a Tangible Change for Thousands of Families.
The Human Rights in Democracy Centre (HRDC), in its role as a complaints office and a human rights organization, has been engaged since 2015 in a continuous legal and advocacy process aimed at ending the unequal treatment of personal assistants of persons with Autism and Down syndrome.
Following the complaint submitted by HRDC, the Commissioner for Protection from Discrimination initiated an ex officio review. Through Decision No. 55, dated 29 March 2016, the Commissioner found that Council of Ministers Decision No. 618, dated 7 September 2006, resulted in indirect discrimination, as personal assistants of persons with Autism and Down syndrome were not treated equally to personal assistants of persons with paraplegia and tetraplegia with regard to their inclusion in the social and health insurance scheme. In this decision, the Commissioner recommended that the Council of Ministers and the responsible Ministry take the necessary measures to eliminate this discriminatory treatment.
Although this recommendation remained unimplemented for nearly nine years and the relevant secondary legislation continued to fail to address this issue, HRDC did not cease its efforts. Through legal analyses, institutional advocacy, meetings with senior officials of the Ministry of Health and Social Protection, and official correspondence, the organization continued to advocate for the correction of this injustice.
Today, this long-standing commitment has produced concrete results.
With the adoption of Normative Act No. 2, dated 30 June 2026, “On Certain Amendments and Additions to Law No. 87/2025, ‘On the State Budget for 2026,’” significant changes were introduced for persons with disabilities and their families, including:
✔️ Doubling the financial benefit for children with disabilities;
✔️ Inclusion of personal assistants in the social and health insurance scheme;
✔️ Allocation of the necessary funds for the implementation of these measures.
According to data from the Ministry of Health and Social Protection, these changes are expected to benefit approximately 11,000 children with disabilities and 15,000 personal assistants.
This is a clear example of how persistent efforts, sound legal reasoning, and institutional advocacy can bring about tangible changes in public policy and improve the lives of thousands of citizens.
HRDC will continue to be an active voice in protecting the rights of persons with disabilities and promoting equality and non-discrimination.