Impakt

12/08/2026

26/06/2026

“7 rregulla që bletët do t’ia jepnin komunitetit tonë” 🐝📋
Në workshop-in “Biodiversiteti dhe Apikultura” në Korçë, një fjali e thjeshtë u përsërit disa herë nga bletarët:
“Bletët punojnë në heshtje, por rregullat e tyre janë shumë të qarta.”

Duke u bazuar te përvoja e bletarëve në Korçë, por dhe te historia e fermave si ajo e Florës Sali në Dangëlli, mund t’i përkthejmë këto rregulla në gjuhën e komunitetit:

1️⃣ Mos merr më shumë se ç’mund të rigjenerojë natyra.
Ashtu si bletari nuk merr gjithë mjaltin nga kosherea, edhe komuniteti nuk mund të marrë pa fund dru, ujë, zhavorr apo tokë, pa lënë “rezervën” e ekosistemit për t’u rikthyer.

2️⃣ Çdo pjesëtar ka rol, edhe më i vogli.
Në një zgjua, bleta “rojë”, “pastruese” dhe “mbledhëse” janë po aq të rëndësishme sa mbretëresha. Në një lagje apo fshat, nxënësi, bletari, fermeri, mësuesi dhe bashkia kanë përgjegjësi të ndryshme, por të gjitha lidhen.

3️⃣ Rregulli i parë: higjiena.
Bletët largojnë çdo trup të huaj nga kosherea, sepse një copë e vetme mund të sëmurë të gjithë koloninë. E njëjta logjikë vlen për mbetjet tona: një “grumbull i vogël” buzë lumit ose një kanal pa pastrim mjafton për të ndotur një hapësirë shumë më të madhe.

4️⃣ Komunikimi është mbijetesë.
Bletët “flasin” me njëra‑tjetrën përmes vallëzimit që tregon ku është lule, ku ka rrezik, ku ka ujë. Për komunitetin, komunikimi është transparenca për vendimet mbi territorin: kush ndërton ku, kush përdor pesticide, kush menaxhon mbetjet, kush mban përgjegjësi kur dëmtohet një habitat.

5️⃣ Diversiteti është pasuri, jo bezdi.
Një zgjua i shëndetshëm varet nga larmia e luleve gjatë gjithë vitit, jo nga një kulturë e vetme. Edhe komuniteti varet nga shumë profesione dhe mënyra jetese: bletarë, blegtori, bujq, guida, artizanë, mësues – sa më i larmishëm, aq më i qëndrueshëm ndaj krizave.

6️⃣ Rreziku më i madh vjen kur nuk e sheh.
Bletët dëmtohen nga substanca që ne s’i shohim dot me sy: pesticide, ndotje ajri, ndryshim klime. Edhe lumenjtë, pyjet, ligatinat dëmtohen shpesh nga procese “të padukshme” – ujërat e zeza pa trajtim, shpyllëzimi pak nga pak, devijimi i ujit. Nuk mjafton të duket pastër në foto.

7️⃣ Kujdesi i përditshëm vlen më shumë se një aksion i madh një ditë.
Një zgjua mbahet me punë të vogla të përditshme, jo me “superaksione” një herë në vit. Për territorin do të thotë: kujdes i vazhdueshëm me ujin, mbetjet, lëndët kimike dhe ndërtimet, jo vetëm një fushatë pastrimi apo një event simbolik.

💬 Nëse do t’i përkthenim këto 7 rregulla në një dokument për bashkinë, shkollën ose një lagje të caktuar, cilin prej tyre do ta vendosje në krye të listës?





Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

25/06/2026

5️⃣ keqkuptime për Vjosën dhe bletët që na pengojnë ta mbrojmë territorin 🐝🌊

1️⃣ “Vjosa është e mbrojtur, s’ka më rrezik.”
Statusi i Parkut Kombëtar nuk ndalon automatikisht ndotjen, grumbullimet e mbetjeve apo projektet e reja infrastrukturore. Studimet tona tregojnë ende katër grupe kryesore kërcënimesh: ndotje, urbanizim, projekte infrastrukturore dhe ndryshime në regjimin e ujit.

2️⃣ “Një vendgrumbullim i vogël nuk bën dëm.”
Gjatë fushatave të pastrimit në luginën e Vjosës kemi parë pika ku mbetjet arrijnë deri në 2 metra lartësi dhe ndodhen më pak se 20 metra nga shtrati i lumit. Mjafton një shi i fortë që plastika dhe inertet të përfundojnë direkt në lumë.

3️⃣ “Bletët kanë nevojë vetëm për lule.”
Apikultura e qëndrueshme varet nga i gjithë peizazhi: kullota gjysmë-natyrore, pyje, ujë i pastër, bujqësi pa kimikate dhe ligatina funksionale. Organizata si FAO theksojnë se rreth 75% e kulturave bujqësore në botë varen, të paktën pjesërisht, nga pjalmuesit.

4️⃣ “Mbrojtja e biodiversitetit është punë ekspertësh.”
Çdo vendim lokal ka peshë: ku vendosen rrugët e reja, si menaxhohen mbetjet, ku lejohet ndërtimi në brigje lumi. Në pellgun e Vjosës janë identifikuar të paktën 40 tipe habitate të Direktivës së Habitateve, 9 prej tyre prioritare, dhe qindra specie që varen nga këto zgjedhje të përditshme.

5️⃣ “Zgjidhja është vetëm turizmi.”
Ekoturizmi mund të ndihmojë, por vetëm kur lidhet me praktika konkrete mbrojtjeje: pastrim, monitorim, bujqësi të kujdesshme, bletari të shëndetshme dhe planifikim të zgjuar të territorit. Pa këto, edhe turizmi bëhet pjesë e problemit, jo e zgjidhjes.

💬 Pyetje për ju:
Cilin nga këto mite keni dëgjuar më shpesh në bisedat me miq, familje apo kolegë? Dhe cili ju duket më i rrezikshmi për të ardhmen e Vjosës?

Për një hulumtim më të thellë lexoni Studimin me link në komentin e parë!



Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

24/06/2026

Bletët, apiterapia dhe Vjosa: si lidhen mirëqenia jonë me peizazhe të shëndetshme 🍯🐝🌊

Në shumë zona malore të Korçës, Kolonjës dhe Përmetit, bujqësia e vogël, pyjet dhe bletaria krijojnë së bashku një peizazh që funksionon si sistem i vetëm: pyjet ofrojnë hije dhe larmi floristikë, kullotat japin bimë të shumta mjaltëdhënëse, ndërsa fermerët ruajnë një ritëm pune të lidhur me stinët.

Bletaria këtu nuk është vetëm aktivitet ekonomik – është indikator i shëndetit të peizazhit:

- nëse në mjaltë gjenden aroma të pasura barishtesh, lulesh mali dhe drurësh të ndryshëm, do të thotë se peizazhi përreth është ende i larmishëm;
- nëse kolonitë dobësohen, shpesh kjo tregon probleme më të thella: përdorim i tepruar i pesticideve, humbje e kullotave tradicionale, zjarre pyjore, ndotje.

Pranë fermave të tilla, po shfaqen edhe praktika si apiterapia: qëndrimi mbi koshere, në dhoma druri ku thithet ajri me aromë dylli e propolisi dhe dëgjohet murmurima e kolonive. Përtej çdo debati shkencor, kjo është një përvojë që na bën të ndjejmë fizikisht sa shumë varen nervat, frymëmarrja dhe gjumi ynë nga ajri i pastër, mungesa e kimikateve të forta dhe prania e insekteve pllenuese.

Më në jug, kur rruga zbret drejt Vjosës, tabloja plotësohet:

- një lum i lirë siguron ujë të rrjedhshëm dhe të pastër për blegtori, bujqësi dhe bletari;
- luginat e ruajtura të lumenjve krijojnë korridore biologjike për shpendë dhe gjitarë;
- burimet termale dhe peizazhet e paprekura janë baza e një ekonomie mikpritjeje me intensitet të ulët, që fiton prej natyrës së shëndetshme, jo duke e dëmtuar atë.

Kur këto ekuilibra prishen me diga pa vlerësim, ndërtime në shtrat lumi, ndotje të vazhdueshme, humbasim jo vetëm një peizazh të bukur, por:

- pjesë të zinxhirit tonë ushqimor (ujë, bletë, tokë pjellore),
- hapësirat ku mund të rigjenerojmë shëndetin fizik dhe mendor,
- mundësinë për një model zhvillimi që nuk ia ha themelet vetes.

Prandaj në këtë fushatë, kur flasim për bletë, apiterapi ose lumenj të lirë, në fakt po flasim për një kontratë të re me territorin: ose e trajtojmë si partner, ose e humbasim bashkë me komoditetet që na jep.



Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

23/06/2026

Shpendët, bletët dhe pse ligatinat janë “infrastruktura e padukshme” e jetës sonë 🐦🐝🌿

Kur flasim për natyrën në Shqipëri, shpesh mendojmë për male dhe dete. Por ligatinat, liqenet dhe deltate e lumenjve janë infrastruktura e padukshme që mban gjallë shumë prej gjërave që marrim si të mirëqena: ujë të pastër, klimë pak më të freskët, tokë pjellore dhe ushqim të bollshëm.

Në zonat nga Liqeni i Ohrit e deri në luginat e Kolonjës dhe Përmetit, shikon se si funksionon kjo:

- shpendë ujorë si kormoranët, çafkat, zhytëset dhe bilbilat e ujit varen nga ujërat e cekëta dhe kallamishtet për të gjetur ushqim dhe strehë;
- këto ligatina filtronjë ujin përpara se ai të përdoret për bujqësi dhe konsum;
- bimësia e dendur ruan karbonin dhe lagështinë, duke zbutur efektet e thatësirave dhe valëve të të nxehtit.

Kur këto sisteme priten, mbushen me inerte, betonohen ose ndoten nga ujërat e zeza e pesticidet, zinxhiri thyhet: shpendët zhduken, peshqit pakësohen, cilësia e ujit bie dhe komunitetet lokale e ndjejnë të parat pasojat – si në xhep, ashtu edhe në shëndet.

Bletët janë “sensori i dytë” i këtij sistemi. Ato varen nga një larmi e madhe lulesh të egra dhe kulturash bujqësore të menaxhuara me kujdes. Kur peizazhi varfërohet kjo shihet direkt te sasia dhe cilësia e mjaltit. Në Shqipërinë juglindore dhe në luginën e Vjosës, bletarët e shohin shumë qartë ndryshimin mes vitesh me lule të shumta e të larmishme dhe vitesh kur thatësira, zjarret ose ndërtimet e reja e dëmtojnë këtë bazë ushqimore.

Pse kjo është çështje ndërgjegjësimi?
Sepse çdo zgjedhje që bëjmë si qytetarë, si turistë, si institucion, prek këto ekosisteme:

- kur hedhim mbetje në lumenj, ato përfundojnë në deltë dhe laguna;
- kur pranojmë ndërtime pa studim në brigje liqeni apo buzë lumit, po pranojmë humbjen graduale të strehës së shpendëve dhe filtrit natyror të ujit;
- kur zgjedhim t’i vizitojmë këto zona me ritëm të ngadaltë, me mjete më pak ndotëse dhe me respekt për rregullat, i japim një sinjal të qartë tregut: natyra vlen më shumë e gjallë sesa e betonuar.

Kjo fushatë synon pikërisht këtë: ta shohim biodiveristetin jo si luks për foto, por si kusht bazë për ekonominë, shëndetin dhe kulturën lokale.



Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

16/06/2026

Kur një pjesëmarrëse kthehet si krijuese itinerari: historia e turit “Laguna & Highlands Lezhë” 🌊🚲🐝

Disa nga idetë më të mira për natyrën vijnë pikërisht nga njerëzit që i ke pasur në aktivitet!
Turin 4‑ditor “Lagoon & Highlands Lezhë” e ka konceptuar si follow‑up Mimoza Gega, pjesëmarrëse në aktivitetet tona të mëparshme mbi ekosistemet dhe turizmin e qëndrueshëm.

👉 Çfarë e bën këtë tur pjesë të fushatës sonë ndërgjegjësuese?

Laginat e Kune–Vainit (rreth 2,200 ha) janë një nga habitatet më të pasura të shpendëve në Shqipëri – me shkurre kallamishte, laguna të cekëta dhe një rrip të gjatë ranor ku, në sezonin e duhur, mund të shihen edhe pelikani kaçurrel dhe dhjetëra lloje të tjera shpendësh ujorë. Turistët ndalen për vëzhgim shpendësh, por edhe për të mësuar pse ky sistem është i mbrojtur prej dekadash.

Vizita te “parku i bletëve” i Jak Ndojës – 300 koshere, tre breza bletarësh – tregon se si laguna dhe bimësia përreth ndikojnë drejtpërdrejt në shijen dhe cilësinë e mjaltit. Është shembull konkret si ekoturizmi, bletaria dhe ruajtja e ligatinave ecin bashkë.

Ditët e tjera lidhin qartë peizazhin me kulturën: Kalaja e Lezhës, muret ilire të Lissus‑it, kishat mesjetare të Shën Eufemisë dhe Shën Premtes me afreskun “Dark e Fundit” më të hershëm se ai i Leonardos, si dhe Mrizi i Zanave që promovon prodhim dhe ushqim vendas.

Dita e fundit mbi rrugën panoramike të Rencit dhe tek Rana e Hedhun i vë turistët përballë një tjetër ekosistemi të brishtë: shpate gëlqerore, duna rëre të formuara nga era, e më pas laguna e Vilunit – një tjetër stacion për shpendët e ujit.

🟢 Parimet që ndjekim në këtë tur:

- përdorim e‑bike dhe rrugë të qeta dytësore, për të ulur zhurmën dhe ndotjen;
- peshkim vetëm me leje të posaçme;
- vizita te bletarët sipas “orareve të bletëve”, pa i shqetësuar kolonitë;
- punojmë vetëm me mikpritës që respektojnë rregullat e rezervatit dhe zonës së mbrojtur.

Kështu, një tur i thjeshtë 4‑ditor bëhet mjet ndërgjegjësimi: për rolin e lagunave, për shpendët, për bletët, për tokën që na ushqen dhe për mënyrën se si mund të udhëtojmë pa e dëmtuar atë që kemi ardhur të admirojmë. 💚



Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

15/06/2026

Vjosa: një rrjet habitatesh me rëndësi europiane, jo vetëm një lumë i bukur 🌊🌍

Kur shohim Vjosën në hartë, duket si një vijë e hollë blu. Në fakt, studimi ynë tregon se kemi përballë një rrjet të tërë habitatech të mbrojtura, që shtrihet nga burimet alpine të Pindit deri te deltë e saj pranë Adriatikut. 🌄➡️🌊

Në gjithë pellgun e Vjosës, brenda territorit shqiptar, janë identifikuar të paktën 40 tipe habitatesh nga Shtojca I e Direktivës së Habitateve të BE‑së, prej të cilave 9 janë “habitate prioritare” – niveli më i lartë i mbrojtjes në Europë. Këtu përfshihen pyje aluviale me verr e frashër, galeri me shelgje e plepa përgjatë brigjeve, livadhe mesdhetare, duna bregdetare me pisha dhe kompleksi lagunor Nartë–Pishë–Poro. 🌿🏞️

Këto habitate mbajnë një faunë jashtëzakonisht të pasur:

rreth 30 lloje peshqish, mes tyre taksone globalisht të rrezikuara si Acipenser sturio dhe Anguilla anguilla, që varen nga korridore migrimi pa diga e pengesa; 🐟

mbi 10 lloje amfibësh dhe 20 zvarranikësh, përfshirë Bretkosën shqiptare (Pelophylax shqipericus), endemike e Ballkanit Jugor me status “e brishtë (VU)”; 🐸

rreth 70 lloje gjitarësh, ku përfshihen ujku, ariu i murrmë, dhia e egër, lundërza e Europës, foka mesdhetare dhe 29 nga 32 llojet e lakuriqëve të natës të regjistruar në Shqipëri. 🐺🐻🦇

Vetëm për shpendët, lista arrin në 295 specie: më shumë se gjysma e shpendëve të njohur në vend, ku mbi 90 janë të Shtojcës I të Direktivës së Shpendëve dhe 9 janë të rrezikuara globalisht. 🦅🕊️

Nëse i vendosim këto të dhëna mbi hartë, Vjosa del si “korridor jete”: një nyje kryesore e rrjeteve të migrimit, shumimit dhe dimërimit për shumë specie – që lidh malet me bregdetin, ujin e ëmbël me detin, zonat alpine me ligatinat bregdetare. 🌐💚

Por studimi nuk flet vetëm për vlera. Ai dokumenton edhe katër grupe kryesore kërcënimesh që po e shtyjnë këtë ekuilibër drejt kufirit:

- korridore të transportit dhe projekte të reja infrastrukturore (përfshirë aeroportin në Nartë ✈️),
- urbanizim dhe zhvillim të pakontrolluar 🏗️,
- ndotje nga burimet urbane, industriale dhe bujqësore 🛢️🚯,
- ndryshime në regjimin hidrologjik (devijime uji, kanalizime, humbje të zonave të përmbytura sezonale) 💧.

Çdo ndërhyrje që cenon rrjedhjen e lirë të lumit dhe copëzon habitatet rrezikon të shkaktojë dëme të pakthyeshme në një nga sistemet lumore më të rëndësishme në Europë për biodiversitetin.

Ky postim bazohet në “Biodiversiteti në Parkun Kombëtar të Lumit Vjosë – Vlerat dhe Kërcënimet” (Qendra IMPAKT, 2025).

🌊 🐾

Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

13/06/2026

🌿 KOMUNITETI – EKOSISTEMI MË I FORTË QË KEMI 🌿

Një mjedis i shëndetshëm ndërtohet nga njerëzit që jetojnë çdo ditë në të, kujdesen për të dhe e trashëgojnë te brezat e ardhshëm.
Kur banorët, të rinjtë, ekspertët dhe institucionet bëhen bashkë, lind një forcë e veçantë: komuniteti.
Në zonat rurale të Shqipërisë, biodiversiteti nuk është thjesht natyrë. Ai është pjesë e jetës së përditshme:
🍯 bletët që sigurojnë pjalmimin e bimëve;
🌳 pemët dhe pyjet që ruajnë tokën dhe ujin;
🌼 lulet e egra që ushqejnë polenizuesit;
🏞️ peizazhet natyrore që mbajnë gjallë traditat, turizmin dhe ekonominë lokale.
📌 A e dini se rreth 75% e kulturave bujqësore në botë varen, të paktën pjesërisht, nga pjalmuesit si bletët? Pa ta, shumë prej ushqimeve që konsumojmë çdo ditë do të ishin në rrezik.
📌 Një komunitet që kujdeset për mjedisin:
✔️ redukton ndotjen;
✔️ mbron habitatet natyrore;
✔️ ruan burimet ujore;
✔️ forcon lidhjet mes njerëzve;
✔️ krijon një të ardhme më të qëndrueshme për fëmijët e tij.
Fotot e sotme tregojnë pikërisht këtë frymë: njerëz që pastrojnë hapësirat e përbashkëta, dëgjojnë historitë e banorëve, ndajnë përvoja dhe ndërtojnë ura bashkëpunimi. Sepse biodiversiteti nuk mbrohet vetëm në zona të mbrojtura – ai mbrohet në çdo lagje, fshat dhe komunitet ku njerëzit zgjedhin të kujdesen për vendin e tyre.
🌱 Kur komuniteti vepron së bashku, natyra ka një shans më të mirë për të lulëzuar.



Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

12/06/2026

Lumi Vjosa si ndalesë edukimi për biodiversitetin 🌊🐸

Lumi Vjosa është një nga lumenjtë e fundit të mëdhenj në Europë që rrjedh i lirë, pa diga të mëdha dhe pa pengesa artificiale përgjatë gjithë gjatësisë së tij. Kjo e bën një laborator të gjallë natyre, ku proceset natyrore – përmbytjet sezonale, lëvizja e sedimenteve dhe krijimi i ishujve të zhavorrit – vazhdojnë ende të funksionojnë siç duhet. 🌍

Brigjet e Vjosës pranë Piskovës janë një shembull tipik i këtij ekosistemi: galeri me plepa dhe shelgje, pyje aluviale dhe ishuj zhavorri me bimësi vjetore krijojnë një mozaik habitats që strehojnë një larmi të madhe florash dhe faunash. 🌳🪵 Këto habitate janë veçanërisht të rëndësishme për amfibët, zvarranikët dhe shpendët e egër që përdorin luginën si korridor shtegtimi dhe zonë folezimi. 🐦

Një nga “speciet simbol” të këtij segmenti është bretkosa shqiptare (Pelophylax shqipericus), endemike e Ballkanit Jugor dhe me status të rrezikuar. Prania e saj tregon që uji dhe habitatet e lagështa ende ruajnë cilësi të lartë ekologjike – një indikator i qartë se sa i vlefshëm është ky lumen për biodiversitetin. 🐸💧

Por këto vlera janë nën presion: mbetjet plastike, ndotja urbane, shfrytëzimi i gabuar i inerteve dhe ndryshimet në rrjedhën natyrore të lumit rrezikojnë të prishin ekuilibrat e krijuar për mijëra vite. 🧱🚯 Mbetjet në shtratin dhe brigjet e lumit nuk janë vetëm problem pamor – ato hyjnë në zinxhirin ushqimor, dëmtojnë faunën ujore dhe ulin cilësinë e shërbimeve ekosistemike nga të cilat varen komunitetet lokale. 🐟⚠️

Ndalesat edukative buzë Vjosës synojnë që vizitorët ta shohin lumin jo vetëm si peizazh të bukur për foto, por si një ekosistem kompleks, nga i cili varen speciet e egra, bletaria, bujqësia dhe vetë cilësia e jetesës në lugine. 🐝🌼 Duke e lidhur përvojën në terren me informacionin shkencor për habitatet dhe speciet, rrisim ndërgjegjësimin dhe përgjegjësinë për ta mbrojtur këtë pasuri unike natyrore. 💚

👉 Çfarë mund të bësh ti?

Respekto parimin “mos lër asnjë gjurmë” kur viziton Vjosën ♻️

Mos hedh mbetje në lumë apo në brigje, merre gjithmonë çfarë solle me vete 🗑️

Informohu dhe fol me miqtë e tu për rëndësinë e një lumi të lirë dhe të pastër 📚

Merr pjesë ose mbështet fushatat lokale të pastrimit dhe mbrojtjes së Vjosës 🙌

Vjosa është më shumë se një lumë – është zemra e një ekosistemi të gjallë që ka nevojë për mbrojtjen tonë të përditshme. 💙



Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s

11/06/2026

Lugina e Vjosës është shumë më tepër se një “peizazh i bukur”: ajo është një laborator i gjallë ku takohen habitate dhe specie të mbrojtura, nga shpendët e rrallë deri te amfibët dhe gjitarët që mbajnë në këmbë ekosistemin. Në këtë mozaik jete, bletët kanë rolin e “infrastrukturës së padukshme”, në fakt, pa polenizimin e tyre, pemët frutore, livadhet me lule dhe bimët mjekësore të Korçës e Përmetit do të zbeheshin, dhe me to edhe ekonomia lokale e bazuar në produkte natyrore.

Çdo kavanoz mjalt i prodhuar në zonën e Dangëllisë apo në fshatrat buzë Vjosës është dëshmi se uji është i pastër, lule të ndryshme ende lulëzojnë dhe toka nuk është e mbushur me kimikate. Kur zgjedhim produkte lokale të bletarisë të certifikuara dhe të qëndrueshme, jo vetëm po mbështesim familjet që qëndrojnë në fshat, por edhe krijojmë një arsye ekonomike që peizazhi të ruhet i gjallë dhe i pastër.

Ekosistemi si komunitet do të thotë se lumi, pylli, bleta, blegtori, guida turistike dhe qytetari në qytet janë të lidhur në një zinxhir të vetëm. Çdo herë që reduktojmë pesticidet, menaxhojmë më mirë mbetjet, zgjedhim produkte të zonës ose vizitojmë biznese që respektojnë natyrën, ne i heqim një peshë Vjosës dhe i shtojmë një gur mbrojtjes së biodiversitetit.



Foto origjinale nga projekti © Orion Bregu

Ky postim është pjesë e fushatës ndërgjegjësuese për vlerat e biodiversitetit dhe mbrojtjen e mjedisit, të zhvilluar në kuadër të projektit “Ekosistemi si Komunitet”, një iniciativë 12-mujore e zbatuar nga Qendra Impakt në rajonet e Korçës dhe Përmetit, përfshirë territorin e Parkut Kombëtar të Lumit Vjosë. Projekti u mbështet nga programi Green-AL financuar nga Qeveria e Suedisë përmes Sida-s