25/09/2026
🚺 **Thyerja e barrierave: Udhëtimi i grave në Rotary**
Votimi i Këshillit për Legjislacionin në vitin 1989, për të mirëpritur gratë në klubet Rotary në mbarë botën, mbetet një nga momentet më përcaktuese në historinë e organizatës sonë. Siç u shpreh atëherë Frank J. Devlyn, i cili më vonë shërbeu si President i Rotary International në vitet 2000–01:
**“Bota e vitit 1989 është shumë e ndryshme nga bota e vitit 1905. Rotary duhet t’i përshtatet një bote që ndryshon.”**
Ky vendim historik erdhi pas dekadash këmbënguljeje nga burra dhe gra në të gjithë botën e Rotary-t, duke kapërcyer disa votime jashtëzakonisht të ngushta në mbledhjet e mëparshme të Këshillit. Reagimi ishte i menjëhershëm dhe i fuqishëm: deri në qershor 1990, më shumë se **20,000 gra** ishin bërë pjesë e Rotary-t. Deri në vitin 2010, ky numër ishte rritur në afro **200,000**.
# # # 🗓️ Kronologjia e grave në Rotary
**1950**
Një klub Rotary në Indi propozon heqjen e fjalës “mashkull” nga Statuti Standard i Klubit Rotary.
**1964**
Një klub në Cejlon (sot Sri Lanka) propozon pranimin e grave. Delegatët votojnë për tërheqjen e propozimit.
**1972**
Një klub amerikan propozon pranimin e grave në Rotary gjatë Këshillit për Legjislacionin.
**1977**
Paraqiten disa propozime për pranimin e grave. Rotary Club of Duarte, Kaliforni, pranon gra në kundërshtim me statutin, gjë që çon në përjashtimin e klubit në vitin 1978.
**1980**
Bordi i Rotary International dhe klubet nga India, Suedia, Zvicra dhe SHBA propozojnë heqjen e të gjitha referencave ndaj “personave meshkuj” nga dokumentet qeverisëse të Rotary-t.
**1983–1986**
Çështja ligjore e Rotary Club of Duarte kalon nëpër gjykatat e Kalifornisë dhe përfundimisht arrin në Gjykatën Supreme të SHBA-së.
**1987**
Më 4 maj, Gjykata Supreme e SHBA-së vendos se klubet Rotary nuk mund t’i përjashtojnë gratë për shkak të gjinisë. Sylvia Whitlock nga Rotary Club of Duarte bëhet gruaja e parë presidente e një klubi Rotary.
**1989**
Këshilli për Legjislacionin voton për eliminimin e kërkesës për anëtarësim vetëm të burrave në Rotary në mbarë botën.
**1990**
Deri në qershor, në Rotary kishte rreth **20,200 gra** në mbarë botën.
**1995**
Tetë gra bëhen gratë e para të zgjedhura si guvernatore distrikti: Mimi Altman, Gilda Chirafisi, Janet W. Holland, Reba F. Lovrien, Virginia B. Nordby, Donna J. Rapp, Anne Robertson dhe Olive P. Scott.
**2005**
Carolyn E. Jones bëhet gruaja e parë e emëruar si administratore e Rotary Foundation.
**2008**
Catherine Noyer-Riveau bëhet gruaja e parë e zgjedhur në Bordin e Drejtorëve të Rotary International.
**2012**
Elizabeth S. Demaray bëhet gruaja e parë që shërben si arkëtare e Rotary International.
**2013**
Anne L. Matthews bëhet gruaja e parë që shërben si zëvendëspresidente e Rotary International.
**2017**
Krijohet **Çmimi Sylvia Whitlock për Lidershipin**, nga një grup Rotarianësh, për të nderuar personat që kontribuojnë në avancimin e rolit të grave në Rotary. Në vitin 2021, ai bëhet një çmim zyrtar i Rotary International.
**2018–2019**
Brenda Cressey shërben si gruaja e parë Presidente e Bordit të Administratorëve të Rotary Foundation.
**2020**
Numri i grave në Rotary në mbarë botën tejkalon **277,000**, duke përfaqësuar rreth **23% të të gjithë Rotarianëve**.
**Korrik 2020**
Jennifer Jones shpallet si e zgjedhura për Presidente të Rotary International për mandatin 2022–2023, duke shënuar herën e parë që një grua zgjidhet për të udhëhequr Rotary International.
**Prill 2022**
Këshilli për Legjislacionin voton me shumicë dërrmuese **420–56** për të shtuar “barazinë dhe përfshirjen” në Statutin e Rotary International, duke riafirmuar angazhimin e Rotary-t për të pasqyruar komunitetet të cilave u shërben.
**2022–2023**
Jennifer Jones (Kanada) shërben si **gruaja e parë Presidente e Rotary International**, duke thyer një barrierë 117-vjeçare.
**2023–2024**
Manjoo Phadke (Indi) merr **Çmimin Sylvia Whitlock për Lidershipin** për punën e saj në barazinë gjinore dhe trajnimin profesional.
**2024–2025**
Ayda Özeren (Turqi) nderohet me **Çmimin Sylvia Whitlock për Lidershipin** për punën e saj në ndërtimin e paqes dhe edukimin financiar, duke fuqizuar gratë.
**2025–2026**
Mayan Raslan (Egjipt) merr **Çmimin Sylvia Whitlock për Lidershipin**. Ajo shkroi historinë si guvernatorja e parë grua e distriktit në Egjipt dhe ka më shumë se 40 vjet përvojë në zhvillim dhe formim profesional.
**2025**
Këshilli për Legjislacionin mblidhet në Çikago, duke vazhduar modernizimin e qeverisjes së Rotary-t.
**2026**
Gratë vazhdojnë të shërbejnë në çdo nivel të lidershipit të Rotary-t, nga presidente klubesh deri te drejtuese në nivel të Rotary International dhe administratore të Rotary Foundation. Nominimet për **Çmimin Sylvia Whitlock për Lidershipin** hapen çdo vit nga 1 deri më 31 gusht, duke siguruar që trashëgimia e promovimit dhe fuqizimit të grave në Rotary të vazhdojë edhe në të ardhmen.
Gratë kanë qenë një pjesë e rëndësishme e historisë së Rotary-t për më shumë se tre dekada. Lidershipi i tyre ka forcuar klubet tona, ka zgjeruar shërbimin tonë dhe e ka bërë Rotary-n më përfaqësues të komuniteteve të cilave u shërbejmë.
