Oymak Lar

29/01/2026

https://www.youtube.com/watch?v=M8Wc8x3H9Uc

آصف آشنا-فعال سیاسی

05/11/2025

تاریخچۀ پسین تایمنی ایماق‌ها

دربارۀ تاریخ پیشین تایمنی ایماق قبلاً بحث کردیم. این بخش از تاریخ شامل رویدادهایی میشد که در این زمان رویدادهای مربوط این قوم تا زمان احمدشاه در اقلیم مربوط به دالورخان، رئیس این قبیله بعد از مرگش به سه حاکمیت مجزا و کوچک کمنج یا شهرک، فارسی و تیوره تقسیم شد که این تقسیمات به همین منوال تا این اواخر پا برجا بوده است. تایمنیایماق‌ها برای حکومت مالیات پرداخت نمی‌کردند اما رؤسای قبیله با حضور در دربار شاهی، موضوع تهیه و تجهیز دو تا سه هزار سوار جنگی را در مواقع ضرورت پیشکش کردند و برای اجرای آن نیز کوشش به خرج دادند. باوجود آنکه تایمنیایماق‌ها از قلمرو خود در مناطق فراه و سبزوار محروم شده بودند، اما در بدل آن از اراضی دولتی در موقعیت مناسب و مسیر راه حاکمیت آنها در درهٔ هرات به‌عنوان کی برخوردار شدند. سهم خانسالری و مل وضعیت بدین منوال تا مرگ شاهکامران در ۱۲۲۰ش. ادامه یافت.

تایمنیایماق‌ها در این موقع در جبههٔ مخالف وزیر یارمحمدخان قرار گرفتند و وقتی شاهکامران به قتل می‌رسد، ابراهیمخان که بعداً حاکم غور میشود، دو فرزند شاهکامران و بقیه تبعیدیان سدوزایی هرات در غور پناه می‌دهد و در مجموع تایمنیایماق‌ها دربرابر غلبه و اقتدار الکوزایی‌ها مقاومت نشان می‌دهند. برای دو سال تمام تلاش‌های وزیر یارمحمدخان به‌خاطر تضعیف تایمنیایماق‌های متحد و اشغال مناطق و بلندی‌های تسخیرناپذیرشان، بیهوده و بدون نتیجه ماند. با این وجود رؤسای فارسی، تولک و تگاب اشالن که در همسایگی هرات بودند و از حملات یارمحمدخان به‌طور ملموس متأثر می‌شدند، اندک‌اندک راه پیشروی نیروهای وی را باز گذاشتند. وزیر در این فرصت با یک معامله، مالیات بر اراضی این مردم را سبک و ناچیز وضع کرد تا در قبال آن، آنها مسیر عبور نیروهای هرات از اراضی خود تا غورات را تسهیل کنند. در این هنگام، مصطفیخان سنگان و یمان که در واقع پسر عموی ابراهیمخان می‌باشد، در حرکتی خیانت‌آمیز وارد جبههٔ وزیر شد و بدینسان در اواسط ۱۲۲۲ش. نیروهای هرات به قلب مناطق غورات درآمدند. ابراهیمخان کوشید تا با استفاده از استحکامات طبیعی چهلابداالن، این قوا را متوقف کند اما در نهایت مجبور شد تا به هزارهجات بگریزد.

مصطفیخان سپس به جای پسر عمویش رئیس غور تعیین شد و با حاکمیت وزیر در هرات موافقت کرد تا یک دهم حاصل و یک چهلم محصول گله‌داری قلمرو خود را به‌عنوان مالیات به خزانهٔ هرات بپردازد. در حدود سال ۱۲۲۹ش. ابراهیمخان بار دیگر با همکاری حسنخان فرزند سهراب هزاره، تخت و تاج غور را صاحب می‌شود و رقیبش مصطفیخان را از صحنه می‌راند. گویی ابراهیمخان درخصوص این اقدامات نظر تأییدی و حمایت سرداران قندهار را با خود داشته است و آنها به‌علاوه وی را حتی دربرابر فشارهای کمی که از طرف صیدمحمد هرات برای برقراری قدرت مجدد مصطفیخان وارد بود، نیز حمایت کردند.
ابراهیمخان سرانجام در ۱۲۳۳ یا ۱۲۳۴ش. درگذشت و فرزند ارشد او عبدالغفورخان جانشینش شد. عبدالغفورخان قرار معلوم از ائتلاف قندهار جدا می‌شود و به توقع به دست آوردن استقلال کامل با جبههٔ هرات وارد بازی می‌شود. وی که مردی خشن بود و عملکردی وحشت‌زا داشت، با کارها و اقدامات خود به زودی بهانه به دست افغان‌ها می‌دهد تا به‌طور فعال در امور سیاست قلمرو تایمنیایماق‌ها مداخله نمایند.
در ۱۲۳۹ش. وی یکی از مردان مدافع خودش را که در فراه سکونت داشته که اینک آن منطقه زیر ادارهٔ امیر کابل قرار دارد، به قتل می‌رساند و زمانی که هیأت افغان‌ها در اعتراض به این مسئله نزد وی گسیل می‌شوند، با آنها نیز رفتار نامناسبی می‌کند. روی همین مسائل است که سردار محمدشریفخان از فراه به سمت غور حرکت می‌کند و بعد از تصرف تیوره، یک ساخلوی نیروی افغان را تحت قیادت سردار جمعهخان در آنجا جابهجا می‌سازد. عبدالغفورخان به هرات فرار می‌کند و سلطانجان که بعداً حاکم هرات تعیین می‌شود، اشغال غور توسط افغان‌ها را توهین و تجاوز تلقی می‌کند. در واکنش به این مسئله، سلطانجان اقدام به ضمیمه ساختن فراه به هرات می‌کند که این مسئله محاصره و تصرف هرات توسط امیر دوستمحمدخان را در ۱۲۴۰ و ۴۱ش. در پی دارد.

عبدالغفورخان که عامل اصلی این واقعه است، راه تبعید را در پیش می‌گیرد و برادرش انبیاخان (رئیس کنونی) موافقت می‌کند که درآمد مالیات را به امیر شیرعلیخان تسلیم کند و از این رو به‌عنوان رئیس غور منصوب می‌شود. در جریان جنگ‌های داخلی افغان‌ها، انبیاخان کاملاً درگیر دفع کوشش‌هایی بود که از طرف عبدالغفورخان به غرض اخراج و طرد وی از قدرت ادامه داشت و هیچ‌گاه سهم چندانی در اختلافات داخلی امیر با برادرانش نگرفت. در تمام این دوره، رؤسای شمال قلمرو تایمنیایماق‌ها به‌طور کامل وابسته به جانب هرات باقی ماندند.
هیچ موضوع مهمی در تاریخ مربوط به تایمنیایماق‌ها تا ۱۲۵۸ش. اتفاق نمی‌افتد و همین که امیر یعقوبخان از صحنهٔ قدرت کنار می‌رود، در تاریخ سیاسی تایمنیایماق‌ها هم تحوالتی پدید می‌آید. انبیاخان و دستگاه وی در این زمان که فکر می‌کردند زمانش فرا رسیده تا حاکمیت افغان‌ها را با خطر روبه‌رو کنند، برنامه‌های خود را روی دست گرفتند. در ۱۲۵۸ش. آرایش صفوف جناح‌های مربوط تایمنیایماق بدین صورت تنظیم یافت: انبیاخان غور و رئیس تایمنیایماق‌های رده رئیسان مناطق فارسی در مقابله با رؤسای تولک و تگاب اشالن و خرده رده رئیسان با هم برادر بوده و نسبت عموزادگی با انبیاخان داشتند و اصل دعوا هم گویا بر سر میراث مشترک خانوادگیشان بوده است که در نهایت آنها خانسالری و بزرگی انبیاخان را مورد تصدیق قرار داده بودند و او نیز به نوبه از طریق آنها به تنظیم امور ساغر و سنگان ادامه می‌داده است.

دستگاه مربوط انبیاخان متمایل به ائتلاف با بریتانیایی‌ها بوده و اما طرف مقابل، به‌طور طبیعی در جبههٔ ایوبخان قرار داشتند. فرزند رئیس منطقهٔ ساغر و فرزند رئیس سنگان هر دو عمّال در جنگ میوند حضور داشتند. بعد از شکست ایوبخان در قندهار در سنبله ۱۲۵۹ش. انبیاخان با دستیاری رئیس فارسی به ساغر یورش برد و فرزند ارشد رئیس ساغر را به قتل رساند. اندکی قبل از آن، وی همچنان یک یورش ناموفق را بر رئیس سنگان، زمانی که وی از مجاورت غور در راه برگشت از قندهار می‌گذشت، سامان داده بود.
این‌گونه زمستان فرا می‌رسد و عملیات‌ها متوقف می‌شود. انبیاخان و رئیس فارسی با استفاده از این وقایع به‌طور آشکار به معاندت با ایوبخان برخاسته و از دادن مالیات خودداری می‌کنند. خان‌آقا رئیس جمشیدی‌ها مصروف سازماندهی شورش همگانی چارایماق علیه ایوبخان بود و در غور اقامت داشت، آنجا را به مقصد فارسی ترک می‌گوید که به هرات نزدیک‌تر باشد. در مسیر راه در قلعهٔ کهنهٔ درهٔ بهارستان وی در محاصرهٔ رؤسای تولک و تگاب اشالن درمی‌آید و به نزد ایوبخان فرستاده می‌شود که وی درجا او را به قتل می‌رساند. ایوبخان جسد وی را از پاشنه آویزان در سرتاسر بازار هرات می‌چرخاند.

رضایی

13/03/2025

پیام حزب سورن ملی به ملت سربلند افغانستان

هم‌میهنان گرامی و آزاده افغانستان،

سال‌هاست که کشور عزیز ما در آتش جنگ‌های خانمان‌سوز می‌سوزد. ما نتوانسته‌ایم از منابع و ظرفیت‌های خود، از مدنیت، از گاز، از آب‌ها و از ثروت‌های ملی خویش به‌درستی بهره ببریم. امروز اما روزی است که باید بیدار شویم، اختلافات و خصومت‌های داخلی را کنار بگذاریم و دست در دست هم برای ساختن آینده‌ای روشن و آباد گام برداریم.
اگر همچنان در انتظار کسی باشیم که از بیرون بیاید و ما را نجات دهد، در اشتباهی بزرگ به سر می‌بریم. سرنوشت ما در دستان خود ماست. امروز وقت آن رسیده است که با وحدت، برادری و همدلی، کشور خود را از این وضعیت نجات دهیم.

حزب سورن ملی از تمام مردم افغانستان دعوت می‌کند که به اخوت و برادری بپیوندند و به سوی آینده‌ای بهتر حرکت کنند. ما تنها حزبی هستیم که دستانمان به خون ملت آلوده نیست و با صداقت و تعهد در کنار شما ایستاده‌ایم تا آینده‌ای روشن و باعزت را برای افغانستان رقم بزنیم.

بیایید برای سربلندی افغانستان متحد شویم.

با احترام
محمد نبی رضایی ایماق
دبیر کل حزب سورن ملی افغانستان

12/03/2025

مردم قبیله ایماق نه از ترک ها هستند و نه تاجیک ها. آنها یک قبیله مستقل با هویت خود هستند. هر کسی که می خواهد در مورد تاریخ ما بنویسد باید این را درک کند. من به کسانی که در ترکیه، ایران و تاجیکستان برای تاریخ ما تلاش می کنند هشدار می دهم - مراقب سخنان خود باشند.

07/03/2025

اعلامیۀ رسمی حزب سورن ملی افغانستان 16 حوت 1403

بسم‌الله الرحمن الرحیم

امروز حزب سورن ملی افغانستان رسماً موجودیت خود را اعلام می‌کند. ما برای دفاع از حقوق و اوقاف تمام شهروندان افغانستان به میدان آمده‌ایم تا به استبداد، انحصار، تبعیض و خونریزی نقطۀ پایان بگذاریم. این کشور از آن ملت است، صاحبان اصلی این سرزمین مردم افغانستان‌اند، نه گروه‌های خودکامه و انحصارطلب. ما آمده‌ایم تا تاریخی نوین رقم بزنیم، تاریخی که در آن هیچ فرد، قوم یا گروهی از حقوق اساسی خود محروم نگردد. سال‌هاست که افغانستان قربانی سیاست‌های غلط، نظام‌های خودکامه و حکومت‌های متمرکز بوده است. ملت افغانستان همیشه ابزار دست حکام مستبد بوده، اما امروز زمان آن رسیده است که مردم سرنوشت خود را به‌دست گیرند و برای آزادی، عدالت و یک نظام مردم‌سالار فدرال قیام کنند.

ملت سرفراز افغانستان برخیزید و بر ظالمان طوفان کنید این خاک سال‌ها در آتش جنگ، تعصب و نابرابری سوخته است. هیچ قومی، زبانی و مذهبی در امان نبوده، همه قربانی یک نظام متمرکز و سرکوبگر شده‌اند. اکنون زمان آن فرارسیده است که با هم متحد شویم و برای یک نظام عادلانه، برای یک افغانستان که در آن همه شهروندان از حقوق مساوی برخوردار باشند، به‌پا خیزیم. دیگر بس است! هیچ فرد یا گروهی حق ندارد بر سرنوشت این ملت حاکمیت کند و هیچ قدرتی نباید تصمیم‌گیرندۀ انحصاری این سرزمین باشد. ما باید افغانستانی بسازیم که در آن قدرت در میان مردم توزیع شود، هر شهروند از حقوق خود آگاه باشد و دیگر هیچ‌کس به دلیل قوم، زبان، مذهب یا جنسیت مورد تبعیض قرار نگیرد. حزب سورن ملی افغانستان برای این هدف مقدس ایستاده است و از تمام ملت بزرگ افغانستان دعوت می‌کند تا به این حرکت ملی بپیوندند.

چرا فدرالیسم و چرا حالا؟ حکومت‌های متمرکز، ریشه اصلی بحران‌های تاریخی افغانستان بوده‌اند. تمرکز قدرت در کابل باعث جنگ، فقر و بی‌عدالتی شده است. تاریخ نشان داده است که هیچ حکومتی که قدرت را در دست گروهی خاص نگه داشته باشد، پایدار نمانده است. افغانستان یک کشور متنوع است، دارای اقوام مختلف، زبان‌های گوناگون و فرهنگ‌های متنوع. حکومت‌های متمرکز هرگز نتوانسته‌اند این تنوع را مدیریت کنند، بلکه همیشه منجر به سرکوب، جنگ و بی‌عدالتی شده‌اند. فدرالیسم تنها راهی است که می‌تواند این بحران را حل کند. فدرالیسم یعنی تقسیم عادلانه قدرت و ثروت. دیگر هیچ قومی نباید بر قوم دیگر برتری داشته باشد. هیچ زبانی نباید ممنوع باشد. هیچ فرهنگی نباید سرکوب گردد. مردم هر ولایت باید سرنوشت خود را تعیین کنند و هیچ والی یا مقام دولتی نباید از مرکز تحمیل شود. در نظام فدرالی، مردم خود تصمیم می‌گیرند که چه کسی آنان را اداره کند، منابع اقتصادی چگونه مدیریت شود و قوانین محلی چگونه تنظیم گردند. این تنها راهی است که می‌تواند افغانستان را از چرخه مداوم جنگ و بی‌ثباتی نجات دهد.

در فدرالیسم، کابل دیگر همه‌چیز را کنترل نخواهد کرد. هر ولایت اختیار منابع، زبان، فرهنگ و سرنوشت خود را خواهد داشت. مردم خود تصمیم خواهند گرفت که چگونه کشورشان را بسازند. دیگر هیچ قومی نباید نگران حذف و نادیده گرفته‌شدن باشد، زیرا قدرت دیگر در دست یک گروه خاص نخواهد بود. دیگر هیچ والای از مرکز به ولایت‌ها تحمیل نخواهد شد، بلکه مردم خود والیان و مسئولانشان را انتخاب خواهند کرد. اقتصاد نباید در انحصار مرکز باشد. هر ولایت باید منابع و درآمد خود را مدیریت کند و دیگر نیازی به وابستگی به کابل نداشته باشد. دیگر هیچ زنی به جرم زن‌بودن، از تحصیل و کار محروم نخواهد شد. هیچ دختری پشت دروازۀ بسته مدرسه نخواهد گریست. هیچ مادری نباید نگران آینده نامعلوم فرزندش باشد. دیگر هیچ مذهبی بر مذهب دیگر برتری نخواهد داشت. هیچ زبانی تحقیر نخواهد شد. هیچ فرهنگی از بین نخواهد رفت. این همان عدالتی است که سال‌ها از مردم افغانستان دریغ شده است و حزب سورن ملی افغانستان آمده است تا این بی‌عدالتی را برای همیشه پایان دهد.

این یک تغییر تاریخی است. حزب سورن ملی افغانستان از تمام مردم دعوت می‌کند تا برای آزادسازی کشور از استبداد و تمرکزگرایی به این جنبش بپیوندند. اگر امروز نجنگیم، فردا محکوم به همان ظلمی خواهیم بود که نسل‌های پیشین را نابود کرد. این یک جنگ بقاست. ما در لحظه‌ای تاریخی قرار داریم، لحظه‌ای که تصمیم‌های امروز ما، سرنوشت نسل‌های آینده را تعیین خواهد کرد. تاریخ نشان داده است که ملت‌هایی که به‌موقع برخاسته‌اند، سرنوشت خود را به‌دست گرفته‌اند، اما ملت‌هایی که در برابر ظلم سکوت کرده‌اند، محکوم به فنا شده‌اند. ما دیگر نمی‌توانیم صبر کنیم، دیگر نمی‌توانیم نظاره‌گر باشیم. ما باید برخیزیم، متحد شویم و برای آزادی، عدالت و برابری بجنگیم. فدرالیسم تنها راهی است که می‌تواند افغانستان را از این بحران دائمی خارج کند.

16 حوت 1403، روزی است که ملت افغانستان مسیر خود را تغییر خواهد داد. این روز، روز قیام است، روز تصمیم است، روزی است که مردم افغانستان برای آینده‌ای بهتر، برای نسلی که بعد از ما خواهد آمد، گام برمی‌دارند. برخیزید، متحد شوید و سرنوشت خود را به‌دست بگیرید. آینده در دستان شماست.

با احترام
محمد نبی رضایی ایماق
رئیس حزب سورن ملی افغانستان

12/02/2025

Antique Shasafan Aimaq Salt Bag kilim

12/02/2025

Vintage Afghan Tribal Aimaq Kilim rug - runner, handmade, wool, flatweave

12/02/2025

Aimaq Logo

12/02/2025

Aimaq Logo 10 02 2025