جنبش شنبه های ارغوانی

22/09/2026

طرح اقدام حقوقی مشترک استرالیا، کانادا، هالند و آلمان جهت پاسخگو کردن افغانستان در قبال نقض حقوق زنان و دختران، اقدامی مهم و امیدوارکننده است؛ اما به تنهایی کافی نیست، و اگر حمایت از حقوق بشر و حقوق زنان افغانستان و فشار بر ط‌البان در حد هشدار، طرح و گفتار باقی بماند، نمی‌ توان انتظار داشت تا به تغییر ملموس و پایدار در وضعیت زنان و دختران افغانستان منجر شود.

در سال ۲۰۲۴، این چهار کشور اعلام کردند که برای پاسخگو کردن افغانستان در قبال نقض تعهداتش تحت کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان (CEDAW) اقدام حقوقی را آغاز کرده‌اند؛ روندی که می‌تواند در صورت طی‌شدن مراحل پیش‌بینی‌شده، به طرح دعوا در دیوان بین‌المللی دادگستری منجر شود. این اقدام در حالی صورت گرفت که سرکوب ها و محدودیت‌ ها علیه زنان و دختران افغانستان نتنها کاهش نیافته، بلکه بنا بر گزارش‌ ها و مواضع رسمی، ادامه یافته و تشدید شده است.

زنان افغانستان بیش از هر زمان دیگری به اقدامات عملی، ملموس و مستمر جامعه جهانی نیاز دارند، نه صرفاً هشدار و اظهارنظر؛ جامعه جهانی و دولت‌ها باید در کنار پیگیری روندهای حقوقی، ساز و کار های مؤثر و قابل سنجشی برای پاسخگویی ط‌البان ایجاد نماید و حقوق زنان و دختران را در مرکز سیاست‌ های خود در قبال افغانستان قرار دهند

ما تاکید می نمایم که کشور ها نباید به بهانه حقوق بشر و زنان، روابط خود را با گروه ط‌البان عادی‌سازی و گسترش دهند.

ویدیو: مریم سادات، عضوی جنبش شنبه‌های ارغوانی

____________________________________________

12/09/2026

آهنگ «Hey Girl؛ حق، عدالت و آزادی» اثری موسیقایی با مضمون انسانی و اجتماعی است که توسط MRSL، خواننده و تهیه‌کننده لهستانی، به زبان انگلیسی و در حمایت از مبارزات زنان افغانستان سروده شده است.

این اثر با همکاری جنبش شنبه‌های ارغوانی (Purple Saturdays Movement) شکل گرفته است؛ جنبشی اعتراضی که طی پنج سال گذشته، با وجود محدودیت‌ها و فشارهای گسترده، به فعالیت‌های اعتراضی و مدنی خود در نقاط مختلف افغانستان ادامه داده و تلاش کرده است صدای زنان افغانستان را در سطح ملی و بین‌المللی بازتاب دهد.

این آهنگ تلاش می‌ نماید از زبان موسیقی برای رساندن صدای زنان افغانستان و دیگر زنان که برای دستیابی به حقوق، آزادی و کرامت انسانی خود مبارزه می‌کنند، به مخاطبان سراسر جهان استفاده کند. این اثر همچنین می‌کوشد توجه جامعه جهانی را به وضعیت انسان‌هایی جلب کند که در پی جنگ، خشونت و درگیری‌های مسلحانه، خانه و سرزمین خود را ترک کرده و با پیامدهای سنگین آوارگی و بی‌خانمانی روبه‌رو شده‌اند.

این آهنگ علاوه بر پیام اجتماعی و انسانی، یک هدف بشردوستانه نیز دنبال می‌کند. بر اساس توضیحات سازنده، تمام درآمد حاصل از این اثر برای کمک و حمایت از آوارگان و قربانیان جنگ اختصاص خواهد یافت؛ از جمله افرادی که در افغانستان، اوکراین، تبت و بلاروس تحت تأثیر جنگ، سرکوب و بحران‌های انسانی قرار گرفته‌اند.

این آهنگ پیام ساده اما قدرتمند دارد: دختران و زنان افغانستان که برای دستیابی به حق، عدالت و آزادی مبارزه می‌کنند، تنها نیستند.

این اثر تلاش میکند با عبور از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی، صدای آنان را به گوش مخاطبان بیشتری در سراسر جهان برساند و از طریق موسیقی، زمینه همدلی، همبستگی انسانی و حمایت از قربانیان جنگ و خشونت را تقویت کند.

برای شنیدن این آهنگ از پیوندهای زیر استفاده کنید:

YouTube:
[Hey Girl – MRSL](https://www.youtube.com/watch?v=fdAgnC_DEUA&utm_source=chatgpt.com)

Bandcamp:
[Hey Girl – MRSL](https://prodbymrsl.bandcamp.com/track/hey-girl?utm_source=chatgpt.com)

"Hey Girl" is a love letter to all girls who are currently fighting...

11/09/2026

بیست‌ و پنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر

مریم معروف آروین، کنشگر حقوق زنان، در زمان حملات ۱۱ سپتامبر هفت سال داشت و در کابل زندگی می‌کرد. برای آروین، سال‌های پیش از ۲۰۰۱ با محرومیت از آموزش دختران گره خورده بود. او در خانه و با کمک پدرش درس می‌خواند و هم‌زمان در یک مکتب مخفی و زیرزمینی آموزش می‌دید؛ جایی که به گفته‌ی او، ترس از شناسایی‌شدن توسط ط‌البان همواره همراه دانش‌آموزان و آموزگاران بود.

او می‌گوید گاهی کتاب‌های درسی‌اش را زیر خاک پنهان می‌کرد تا در صورت بازرسی، به دست ط‌البان نیفتد.

آروین شب سقوط ط‌البان را نیز به یاد دارد؛ شبی که از بالکن خانه شاهد شدت گرفتن درگیری‌ها و انفجارها بود. پدرش در پاسخ به پرسش او درباره آن‌چه در جریان بود، گفته بود: «ط‌البان گم می‌شوند، به‌خیر.»

دوران پس از ۲۰۰۱ برای این نسل تنها دوره‌ی فرصت نبود؛ دو دهه جنگ و ناامنی نیز بود.

آروین می‌گوید: «با صدای انفجار و حملات انتحاری ط‌البان از خواب بیدار شدیم و با همان صداها به خواب رفتیم.»

بیش‌تر بخوانید:

بیست‌وپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر در حالی فرا رسیده است که پیامدهای آن رویداد، فراتر از مرزهای ایالات متحده، زندگی میلیون‌ها انسان در افغانستان را نیز برای دو د...

21/08/2026

چهار سال پناهندگی، یک قتل تلخ؛ خانواده نظامی پیشین افغانستان در ایران هنوز در هراس است

کمیته حمایت از نظامیان پیشین افغانستان می‌گوید این خانواده تنها نمونه‌ای از وضعیت دشوار نظامیان پیشین و خانواده‌های آنان در کشورهای همسایه است.

این کمیته هم‌زمان با ۱۹ آگست، از سازمان ملل و جامعه جهانی خواسته است از بازگرداندن اجباری نظامیان پیشین به افغانستان جلوگیری کنند؛ زیرا به گفته این نهاد، بازگشت آنان می‌تواند جان‌شان را در معرض خطر قرار دهد.

بیشتر در اینجا بخوانید‌...

https://oxus.tv/blog/afghanistan-2026-08-19-p-4399

Highlight ⊕

چهار سال پناهندگی، یک قتل تلخ؛ خانواده نظامی پیشین افغانستان در ایران هنوز در هراس است

کمیته حمایت از نظامیان پیشین افغانستان می‌گوید این خانواده تنها نمونه‌ای از وضعیت دشوار نظامیان پیشین و خانواده‌های آنان در کشورهای همسایه است.

این کمیته هم‌زمان با ۱۹ آگست، از سازمان ملل و جامعه جهانی خواسته است از بازگرداندن اجباری نظامیان پیشین به افغانستان جلوگیری کنند؛ زیرا به گفته این نهاد، بازگشت آنان می‌تواند جان‌شان را در معرض خطر قرار دهد.

بیشتر در اینجا بخوانید‌...

https://oxus.tv/blog/afghanistan-2026-08-19-p-4399

21/08/2026

هم‌زمان با روز جهانی بشردوستی، شماری از نظامیان پیشین افغانستان همچنان درگیر بحران‌های امنیتی و حقوق بشری هستند. یکی از این نظامیان که از ترس جان خود و خانواده‌اش به ایران پناه برده، می‌گوید مهاجرت نیز پایان نگرانی‌هایش نبوده و فرزند ۱۳ ساله‌اش در ایران به قتل رسیده است. به گفته او، پس از این رویداد، خانواده‌اش با تهدید و فشارهای شدید از سوی خانواده قاتل روبه‌رو هستند و خود نیز نگران امنیت دیگر اعضای خانواده‌اش است.

مریم معروف آروین، فعال حقوق بشر، می‌گوید پنج سال گذشته برای بسیاری از نظامیان پیشین افغانستان، سال‌های ترس، پنهان‌کاری و فرار از مرگ بوده است. به گفته او، شماری از آنان هدف تهدید، انتقام‌جویی و قتل‌های هدفمند قرار گرفته‌اند و برخی نیز برای حفظ جان‌شان با هویت مستعار و دور از خانواده زنده‌گی می‌کنند.

این فعال حقوق بشر می‌افزاید: «مشکلات نظامیان پیشین تنها به تهدیدهای امنیتی محدود نمی‌شود؛ بیکاری، فقر، مشکلات اقتصادی، بی‌سرنوشتی و نداشتن اقامت پایدار در کشورهای همسایه، زنده‌گی آنان و خانواده‌های‌شان را با بحران جدی روبه‌رو کرده است. بسیاری از نظامیان پیشین به‌دلیل ترس از شناسایی، بازداشت و اخراج اجباری به افغانستان، حتا نمی‌توانند آزادانه از حقوق کاری و اجتماعی خود دفاع کنند. محرومیت فرزندان آنان از آموزش، نبود مسکن مناسب و استثمار کاری نیز از دیگر مشکلات این خانواده‌ها است.»

بانو آروین تاکید می‌کند که جامعه جهانی، سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری باید وضعیت نظامیان پیشین افغانستان را جدی بگیرند و برای آنان و خانواده‌های‌شان حمایت‌های قانونی، دسترسی به آموزش، حقوق کاری و مسیرهای امن برای اقامت و اسکان مجدد فراهم کنند.

او می‌گوید: «بسیاری از این نظامیان خواهان حمایت جامعه جهانی، ایجاد مسیرهای قانونی اقامت، دسترسی فرزندان‌شان به آموزش، حمایت از حقوق کاری و فراهم‌شدن راه‌های امن برای اسکان مجدد هستند.»

بیشتر بخوانید...
https://f.mtr.cool/omlxfwadpy

19/08/2026

بیانیه کمیته حمایت از نظامیان پیشین افغانستان به مناسبت ۱۹ آگست «روز جهانی بشر دوستانه»

کمیته حمایت از نظامیان پیشین افغانستان، به مناسبت ۱۹ آگست، روز جهانی بشردوستانه و فعالیت های حقوق بشری، از تلاش‌ های شجاعانه، فداکارانه و مسئولانه کارکنان و امدادگران بشردوستانه که، بویژه در پنج سال گذشته، برای کمک به مردم افغانستان جان و امنیت خود را به خطر انداخته‌ اند، صمیمانه سپاسگزاری و قدردانی می نماید. ما ضمن گرامی‌ داشت یاد و خاطره قربانیان این عرصه، از جامعه جهانی و سازمان ملل متحد می‌خواهیم تا در برابر وضعیت دشوار و نگران‌ کننده پناهندگان و پناهجویان افغانستان، اخص نظامیان پیشین افغانستان در ایران و پاکستان، توجه جدی و مسولانه نشان دهند.

نظامیان و نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان در ایران و پاکستان با تبعیض، سرنوشت نامعلوم، عدم حمایت‌های مؤثر بشردوستانه و نقض حقوق اساسی و انسانی مواجه اند و بازگرداندن اجباری این افراد به افغانستان، عملاً به معنا تحویل اجباری آنان به گروه ط‌البان باشد.

بی‌ توجهی جامعه جهانی، سازمان ملل متحد و دفتر نمایندگی سازمان ملل (یوناما) به وضعیت نظامیان و نیرو های امنیتی پیشین افغانستان، می‌تواند زمینه عادی‌ سازی قتل‌ های هدفمند، بازداشت‌ های خودسرانه، شکنجه و ناپدید سازی اجباری آنان را فراهم نماید و احساس مصونیت از پاسخگویی را در برابر این جنایات ط‌البان افزایش دهد. از سوی دیگر، بخش قابل‌ توجهی از موارد بازداشت خودسرانه، شکنجه، ناپدید سازی اجباری و قتل‌های هدفمند نظامیان و نیروهای امنیتی حکومت پیشین افغانستان تاکنون به‌ صورت کامل ثبت و علنی نشده است، و سازمان ملل متحد و نهاد های بین‌ المللی حقوق بشری مسولیت دارند تا این موارد را به‌ صورت مستقل، بی‌طرفانه، شفاف و نظام‌مند بررسی و مستندسازی نمایند.

همزمان، محدودیت‌ های گسترده علیه زنان و دختران افغانستان، حذف آنان از روند ارائه و دریافت خدمات بشردوستانه، ممنوعیت کار زنان در مؤسسات خارجی، توقف یا محدودسازی فعالیت ده‌ ها نهاد امدادرسان و تهدید، سرکوب و بازداشت خودسرانه کارکنان این نهاد ها، روند ارائه کمک‌ های بشردوستانه را با چالش‌ های جدی روبه‌رو نموده، و بحران انسانی و اقتصادی، و دامنه فقر، بیکاری، ناامنی غذایی، سوءتغذیه و محرومیت از خدمات صحی و درمانی را گسترده‌تر و عمیق‌تر ساخته است

در چنین شرایطی، جوامع آسیب‌ دیده در افغانستان هر روز با گزینه‌ های کمتری برای بقا، حفظ کرامت انسانی و بازسازی زندگی خود روبه‌رو می‌شوند. کمک‌ های بشردوستانه نباید به ابزاری برای اعمال فشار بر مردم یا وسیله‌ای برای تقویت ساختار های سرکوب‌ گر تبدیل شود. اصل بی‌طرفی، استقلال و عدم تبعیض در ارائه کمک‌ ها باید حفظ شود و دسترسی مردم نیازمند به خدمات حیاتی، مستقل از ملاحظات سیاسی، تضمین گردد.

ما با تأکید بر آزادی فوری و بدون قید و شرط امدادرسان‌ ها و کارمندان نهاد های کمک‌ رسان از زندان‌ های ط‌البان، باورمندیم که فشار های هماهنگ و مؤثر جامعه جهانی می‌تواند در این زمینه و نیز در وادار نمودن ط‌البان به لغو محدودیت‌ های اعمال‌ شده علیه زنان، رفع موانع فعالیت نهاد های امدادرسان و تضمین دسترسی آزاد، مستقل و امن سازمان‌ های بشردوستانه به مردم نیازمند، نقش مهمی ایفا نماید. با این حال، سازوکار های کمک‌ رسانی باید به‌ گونه‌ طراحی و اجرا شوند که به تقویت ساختار های سرکوب، تأمین مالی دستگاه‌های ناقض حقوق بشر یا تثبیت و بقای حکومت خود خوانده ط‌البان منتج نگردد.

در روز جهانی بشردوستانه، ما بار دیگر بر ضرورت حمایت از کارکنان و امدادگران بشردوستانه، حفاظت از غیر نظامیان، حمایت از پناهندگان و پناهجویان افغانستان، تأمین عدالت برای قربانیان و حمایت از آسیب‌ دیدگان تأکید می‌ نمایم، و خاطر نشان می‌ سازیم که پاسداری از کرامت انسانی، مسئولیتی مشترک و انکار ناپذیر برای جامعه جهانی است.

17/08/2026

ط‌البان بر افغانستان، بیش از آنکه فرصتی برای اثبات ادعا های این گروه باشد، به آزمونی تاریخی برای آشکارشدن ماهیت واقعی سیاسی و ایدئولوژیک ط‌البان مبدل شد؛ آزمونی که چهره واقعی و ماهیت زن‌ستیزانه، فاشیستی، انحصارگرا، قبیله‌گرا و تروریستی این گروه را عریان‌ تر ساخت و اثبات نمود که ادعا های ط‌البان درباره «تغییر»، «اعتدال» و بازنگری در رویکردهای گذشته، چیزی جز تلاشی سیاسی و تبلیغاتی برای بازسازی چهره خود، فریب افکار عمومی و مشروعیت‌ بخشی به سلطه نامشروع‌شان بر افغانستان نبوده است، و ط‌البان قطعاً تغییرپذیر و انعطاف‌ پذیر نیستند.

بحران افغانستان را نمیتوان تنها به مسئله زنان و حقوق ابتداییه انها تقلیل داد؛ هرچند که زنان یکی از قربانیان اصلی و مستقیم سیاست‌ های ط‌البان‌ اند، اما این گروه افغانستان را با مجموعه‌ از بحران‌ های ساختاری، چندلایه و درهم‌ تنیده مواجه ساخته است؛ از بحران مشروعیت و نمایندگی سیاسی، بحران حاکمیت قانون و فروپاشی نهادهای دولت، بحران حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، بحران مشارکت و انسداد سیاسی، بحران اقتصادی و فقر گسترده، بحران امنیتی و تداوم تهدیدهای تروریستی، بحران اجتماعی و آسیب ها شدید فرهنگی و تشدید شکاف‌ های قومی و سیاسی، بحران مهاجرت و آوارگی و بحران انزوای بین‌المللی؛ مجموعه‌ از بحران‌های به‌ هم‌ پیوسته که افغانستان را دچار یک چرخه فزایند بی‌ثباتی، فقر، سرکوب و انزوای سیاسی شکننده و خطرناک نموده است.

آنچه ط‌البان آن را «حکومت» و «امارت اسلامی» می‌خوانند، حکومت نیست؛ بلکه ساختاری فرسوده، قبیله‌ای، تروریستی، تک‌جنسیتی، تک‌قومی، ناکارآمد و ناتوان است که نه‌تنها از مشروعیت دینی، قانونی، ملی و بین‌المللی برخوردار نیست، بلکه هیچ چشم‌انداز روشن و برنامه‌ای منسجم و قابل‌اعتماد برای آینده و نجات افغانستان از بحران‌های کنونی نیز ندارد؛ ساختاری که در آن مردم بویژه زنان هیچ نقش در تصمیم‌ گیری‌های سیاسی، تعیین سرنوشت کشور، قدرت، منابع و ثروت ملی ندارند و اراده عمومی از فرایندهای اصلی قدرت و سیاست‌ گذاری حذف شده است.

کارنامه پنج‌ سال سلطه نامشروع ط البان بر افغانستان نشان داد که پشت ادعاهای بزرگ و شعارهای فریبنده این گروه، نتنها هیچ تعهدی به حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان، حقوق اساسی و برابر شهروندان، آزادی‌های مدنی و تکثر سیاسی و اجتماعی وجود ندارد، بلکه ط‌البان کمترین باور و اراده‌ برای پذیرش اصول حکومت‌ داری مدرن و ایجاد یک حکومت قانونی، مشروع، فراگیر و پاسخگو را در افغانستان ندارند.

جنایات ضدبشری ط‌البان، به‌ویژه سیاست‌های سیستماتیک این گروه علیه زنان، تصویر افغانستان را در افکار عمومی جهان به‌شدت مخدوش و چهره‌ای عقب‌مانده و سرکوب‌شده از این کشور به نمایش گذاشته و آسیب‌های عمیق و جبران‌ناپذیری بر هویت فرهنگی، تاریخی و جایگاه بین‌المللی افغانستان وارد کرده است. از این‌رو، نباید افغانستان با ط‌البان و ط‌البان با افغانستان یکی پنداشته شوند؛ زیرا چنین همسان‌ سازی‌ای نتنها واقعیت افغانستان و مردم آن را تحریف می‌کند، بلکه به عادی‌سازی سلطۀ ط‌البان و تضعیف صدای مخالفان می‌انجامد و می‌تواند وضعیت زنان، مبارزات آنان، اقوام آسیب‌پذیر و اقلیت‌های مذهبی و سایر گروه‌های تحت سرکوب را بیش از پیش دشوار و پیچیده سازد.

ط‌البان ادعا دارند که مردم از ادارۀ این گروه رضایت دارند، افغانستان را به‌سوی پیشرفت سوق داده‌اند و حاکمیت پنج‌سالۀ آنان موفق بوده است؛ اما میزان رضایت مردم و پیشرفت یک کشور را نمی‌توان با تبلیغات، آمارسازی و ادعاهای ط‌البان سنجید؛ معیار واقعی را باید در زندگی مردم و بر سر «دسترخوان» خانواده‌های افغانستان جست‌وجو کرد. اگر ط‌البان مدعی کامیابی‌اند، مردم افغانستان بهتر از هر آمار و تبلیغاتی می‌دانند که دستر خوان‌ های آنان در پنج سال گذشته خالی‌تر، فقر گسترده‌تر و چشم‌انداز زندگی میلیون‌ها شهروند تیره‌تر شده است.

ط‌البان در این پنج سال، با در اختیار گرفتن منابع طبیعی و عواید ملی افغانستان، به‌جای استفاده از این منابع برای توسعه، رفاه عمومی و بهبود زندگی مردم، درآمدهای کشور را در خدمت تحکیم انحصار قدرت، تأمین منافع گروهی، زندگی‌های مجلل و چندهمسری رهبران و مقام‌های این گروه، تقویت نیروهای انتحاری و ساختارهای سرکوب‌گر، سرکوب مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، و حمایت از گروه‌های تروریستی قرار داده‌اند. نتیجه این سیاست‌ها، نه پیشرفت و رفاه، بلکه تشدید فقر، گسترش محرومیت، تضعیف فرصت‌ های اقتصادی و عمیق‌ترشدن بحران‌های اجتماعی و انسانی در افغانستان بوده است. از سوی دیگر، افغانستان تحت حاکمیت ط‌البان به خانه‌ای امن برای ده‌ها گروه تروریستی تبدیل شده است؛ گروه‌هایی که حضور و فعالیت آنان نتنها امنیت مردم افغانستان، بلکه صلح و امنیت منطقه و جهان را با تهدید جدی مواجه ساخته است. بنابراین، اگر ط‌البان واقعاً مدعی رضایت مردم و موفقیت حکومت خود هستند، باید به‌جای تبلیغات و ادعاهای سیاسی، پاسخ‌گوی وضعیت واقعی مردم باشند؛ زیرا میزان رضایت مردم را نمی‌توان در بیانیه‌های ط‌البان سنجید، بلکه باید آن را در سفرۀ خالی، زندگی دشوار و آینده نامطمئن میلیون‌ها شهروند افغانستان دید.

بحران حقوق بشری، ارتکاب جنایات ضدبشری، انزوای سیاسی و بین‌المللی، نهادینه‌سازی آپارتاید جنسیتی، سرکوب و خشونت سیستماتیک علیه زنان، وضع ده‌ها فرمان و مقررات ضدانسانی، گسترش فقر و بیکاری، فساد ساختاری، بی‌عدالتی، کوچ‌های اجباری، تعصبات قومی و نفاق، آپارتاید زبانی علیه زبان فارسی‌دری، قتل‌های فراقانونی و مرموز، محاکم صحرایی، کشتار و سرکوب مخالفان، نظامیان و کارمندان حکومت پیشین، شلاق و مجازات‌های بدنی، سرکوب شدید اقوام آسیب‌پذیر و اقلیت‌های مذهبی، محدودسازی و سرکوب آزادی بیان، افزایش بی‌سوادی، تشدید آسیب‌های روحی و روانی و افزایش خودکشی‌ها، دستاورد پنج سال حاکمیت خودخوانده ط‌البان در افغانستان است.

بناء ما، اعضای جنبش شنبه‌های ارغوانی در ولایت‌ های بلخ، هرات، تخار و کابل، پانزدهم آگست، پنجمین سال سلطه نامشروع گروه تروریستی ط‌البان بر افغانستان را تسلیت می‌گوییم و با به‌ آتش‌کشیدن تصاویر رهبران و مقامات اداره ط‌البان، خشم، نفرت و انزجار شدید میلیون‌ ها انسان و شهروند افغانستان، بویژه زنان را از گروه تروریستی ط‌البان ابراز می نمایم

ما همچنان، از مبارزات و جافشانی های جبهات مخالف ط‌البان که در پنج سال گزشته در برابر ط‌البان مبارزه نموده اند سپاس‌ گزاری نموده و به قربانیان آن قلبا احترام می‌گذاریم و همچنین، خواسته‌های خود را چنین بیان می‌داریم:

۱. محاکمه رهبران ط‌البان و صدور حکم بازداشت دیگر رهبران این گروه توسط دادگاه بین‌المللی کیفری (ICC).

۲. درج نام‌ های دیگر اعضا و مقامات ط‌البان در فهرست تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد.

۳. به‌ رسمیت‌ شناسی آپارتاید جنسیتی و آپارتاید زبانی علیه زبان فارسی دری و مبارزه مشترک در این راستا.

۴. قطع بی‌ درنگ هر گونه تعامل و عادی‌ سازی روابط با گروه ط‌البان و اعمال فشار های جدی بر کشور های حامی این گروه.

۵. توقف بی درنگ بازداشت خودسرانه زنان و نظارت مستقل و مؤثر نهادهای بین‌المللی و حقوق بشری بر زندان‌ های ط‌البان، بویژه زندان‌ های تحت اداره استخبارات ط‌البان و زندان‌ های شخصی مقامات و رهبران این گروه

۶. ما واگذاری سفارت‌ خانه‌ها و نمایندگی‌های سیاسی افغانستان به گروه ط‌البان، عادی‌سازی و گسترش روابط با این گروه را محکوم نموده و خواهان بازگرداندن این نمایندگی‌ها به مردم افغانستان و حفظ آن‌ها به‌عنوان دارایی‌های ملی و سیاسی مردم افغانستان هستیم.

ما از همه طرف‌ ها و نیرو های دموکراتیک، رهبران سیاسی افغانستان و جنبش‌ های اعتراضی زنان می‌خواهیم تا با ائتلاف فکری و تمرکز بر نظام سیاسی، به‌جای افراد، بر سر بدیل حکومت خودخوانده ط‌البان اجماع ملی ایجاد نمایند؛ در همین راستا، ما بر نقش پر رنگ و معنادار زنان در قدرت سیاسی در افغانستان پسا ط‌البان تأکید می نمایم و بهترین بدیل حکومت خودخوانده ط‌البان را نظام و حکومتی مشروع، دموکراتیک و غیرمتمرکز می‌دانیم.

15/08/2026

بیانیه جنبش شنبه‌ های ارغوانی در پیوند پانزدهم آگوست و اعتراضات این جنبش در ولایت‌ های بلخ، تخار، هرات و کابل

پنج سال سلطه نامشروع گروه ط‌البان بر افغانستان، بیش از آنکه فرصتی برای اثبات ادعا های این گروه باشد، به آزمونی تاریخی برای آشکارشدن ماهیت واقعی سیاسی و ایدئولوژیک ط‌البان مبدل شد؛ آزمونی که چهره واقعی و ماهیت زن‌ستیزانه، فاشیستی، انحصارگرا، قبیله‌گرا و تروریستی این گروه را عریان‌ تر ساخت و اثبات نمود که ادعا های ط‌البان درباره «تغییر»، «اعتدال» و بازنگری در رویکردهای گذشته، چیزی جز تلاشی سیاسی و تبلیغاتی برای بازسازی چهره خود، فریب افکار عمومی و مشروعیت‌ بخشی به سلطه نامشروع‌شان بر افغانستان نبوده است، و ط‌البان قطعاً تغییرپذیر و انعطاف‌ پذیر نیستند.

بحران افغانستان را نمیتوان تنها به مسئله زنان و حقوق ابتداییه انها تقلیل داد؛ هرچند که زنان یکی از قربانیان اصلی و مستقیم سیاست‌ های ط‌البان‌ اند، اما این گروه افغانستان را با مجموعه‌ از بحران‌ های ساختاری، چندلایه و درهم‌ تنیده مواجه ساخته است؛ از بحران مشروعیت و نمایندگی سیاسی، بحران حاکمیت قانون و فروپاشی نهادهای دولت، بحران حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، بحران مشارکت و انسداد سیاسی، بحران اقتصادی و فقر گسترده، بحران امنیتی و تداوم تهدیدهای تروریستی، بحران اجتماعی و آسیب ها شدید فرهنگی و تشدید شکاف‌ های قومی و سیاسی، بحران مهاجرت و آوارگی و بحران انزوای بین‌المللی؛ مجموعه‌ از بحران‌های به‌ هم‌ پیوسته که افغانستان را دچار یک چرخه فزایند بی‌ثباتی، فقر، سرکوب و انزوای سیاسی شکننده و خطرناک نموده است.

آنچه ط‌البان آن را «حکومت» و «امارت اسلامی» می‌خوانند، حکومت نیست؛ بلکه ساختاری فرسوده، قبیله‌ای، تروریستی، تک‌جنسیتی، تک‌قومی، ناکارآمد و ناتوان است که نه‌تنها از مشروعیت دینی، قانونی، ملی و بین‌المللی برخوردار نیست، بلکه هیچ چشم‌انداز روشن و برنامه‌ای منسجم و قابل‌اعتماد برای آینده و نجات افغانستان از بحران‌های کنونی نیز ندارد؛ ساختاری که در آن مردم بویژه زنان هیچ نقش در تصمیم‌ گیری‌های سیاسی، تعیین سرنوشت کشور، قدرت، منابع و ثروت ملی ندارند و اراده عمومی از فرایندهای اصلی قدرت و سیاست‌ گذاری حذف شده است.

کارنامه پنج‌ سال سلطه نامشروع ط البان بر افغانستان نشان داد که پشت ادعاهای بزرگ و شعارهای فریبنده این گروه، نتنها هیچ تعهدی به حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان، حقوق اساسی و برابر شهروندان، آزادی‌های مدنی و تکثر سیاسی و اجتماعی وجود ندارد، بلکه ط‌البان کمترین باور و اراده‌ برای پذیرش اصول حکومت‌ داری مدرن و ایجاد یک حکومت قانونی، مشروع، فراگیر و پاسخگو را در افغانستان ندارند.

جنایات ضدبشری ط‌البان، به‌ویژه سیاست‌های سیستماتیک این گروه علیه زنان، تصویر افغانستان را در افکار عمومی جهان به‌شدت مخدوش و چهره‌ای عقب‌مانده و سرکوب‌شده از این کشور به نمایش گذاشته و آسیب‌های عمیق و جبران‌ناپذیری بر هویت فرهنگی، تاریخی و جایگاه بین‌المللی افغانستان وارد کرده است. از این‌رو، نباید افغانستان با ط‌البان و ط‌البان با افغانستان یکی پنداشته شوند؛ زیرا چنین همسان‌ سازی‌ای نتنها واقعیت افغانستان و مردم آن را تحریف می‌کند، بلکه به عادی‌سازی سلطۀ ط‌البان و تضعیف صدای مخالفان می‌انجامد و می‌تواند وضعیت زنان، مبارزات آنان، اقوام آسیب‌پذیر و اقلیت‌های مذهبی و سایر گروه‌های تحت سرکوب را بیش از پیش دشوار و پیچیده سازد.

ط‌البان ادعا دارند که مردم از ادارۀ این گروه رضایت دارند، افغانستان را به‌سوی پیشرفت سوق داده‌اند و حاکمیت پنج‌سالۀ آنان موفق بوده است؛ اما میزان رضایت مردم و پیشرفت یک کشور را نمی‌توان با تبلیغات، آمارسازی و ادعاهای ط‌البان سنجید؛ معیار واقعی را باید در زندگی مردم و بر سر «دسترخوان» خانواده‌های افغانستان جست‌وجو کرد. اگر ط‌البان مدعی کامیابی‌اند، مردم افغانستان بهتر از هر آمار و تبلیغاتی می‌دانند که دستر خوان‌ های آنان در پنج سال گذشته خالی‌تر، فقر گسترده‌تر و چشم‌انداز زندگی میلیون‌ها شهروند تیره‌تر شده است.

ط‌البان در این پنج سال، با در اختیار گرفتن منابع طبیعی و عواید ملی افغانستان، به‌جای استفاده از این منابع برای توسعه، رفاه عمومی و بهبود زندگی مردم، درآمدهای کشور را در خدمت تحکیم انحصار قدرت، تأمین منافع گروهی، زندگی‌های مجلل و چندهمسری رهبران و مقام‌های این گروه، تقویت نیروهای انتحاری و ساختارهای سرکوب‌گر، سرکوب مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، و حمایت از گروه‌های تروریستی قرار داده‌اند. نتیجه این سیاست‌ها، نه پیشرفت و رفاه، بلکه تشدید فقر، گسترش محرومیت، تضعیف فرصت‌ های اقتصادی و عمیق‌ترشدن بحران‌های اجتماعی و انسانی در افغانستان بوده است. از سوی دیگر، افغانستان تحت حاکمیت ط‌البان به خانه‌ای امن برای ده‌ها گروه تروریستی تبدیل شده است؛ گروه‌هایی که حضور و فعالیت آنان نتنها امنیت مردم افغانستان، بلکه صلح و امنیت منطقه و جهان را با تهدید جدی مواجه ساخته است. بنابراین، اگر ط‌البان واقعاً مدعی رضایت مردم و موفقیت حکومت خود هستند، باید به‌جای تبلیغات و ادعاهای سیاسی، پاسخ‌گوی وضعیت واقعی مردم باشند؛ زیرا میزان رضایت مردم را نمی‌توان در بیانیه‌های ط‌البان سنجید، بلکه باید آن را در سفرۀ خالی، زندگی دشوار و آینده نامطمئن میلیون‌ها شهروند افغانستان دید.

بحران حقوق بشری، ارتکاب جنایات ضدبشری، انزوای سیاسی و بین‌المللی، نهادینه‌سازی آپارتاید جنسیتی، سرکوب و خشونت سیستماتیک علیه زنان، وضع ده‌ها فرمان و مقررات ضدانسانی، گسترش فقر و بیکاری، فساد ساختاری، بی‌عدالتی، کوچ‌های اجباری، تعصبات قومی و نفاق، آپارتاید زبانی علیه زبان فارسی‌دری، قتل‌های فراقانونی و مرموز، محاکم صحرایی، کشتار و سرکوب مخالفان، نظامیان و کارمندان حکومت پیشین، شلاق و مجازات‌های بدنی، سرکوب شدید اقوام آسیب‌پذیر و اقلیت‌های مذهبی، محدودسازی و سرکوب آزادی بیان، افزایش بی‌سوادی، تشدید آسیب‌های روحی و روانی و افزایش خودکشی‌ها، دستاورد پنج سال حاکمیت خودخوانده ط‌البان در افغانستان است.

بناء ما، اعضای جنبش شنبه‌های ارغوانی در ولایت‌ های بلخ، هرات، تخار و کابل، پانزدهم آگست، پنجمین سال سلطه نامشروع گروه تروریستی ط‌البان بر افغانستان را تسلیت می‌گوییم و با به‌ آتش‌کشیدن تصاویر رهبران و مقامات اداره ط‌البان، خشم، نفرت و انزجار شدید میلیون‌ ها انسان و شهروند افغانستان، بویژه زنان را از گروه تروریستی ط‌البان ابراز می نمایم

ما همچنان، از مبارزات و جافشانی های جبهات مخالف ط‌البان که در پنج سال گزشته در برابر ط‌البان مبارزه نموده اند سپاس‌ گزاری نموده و به قربانیان آن قلبا احترام می‌گذاریم و همچنین، خواسته‌های خود را چنین بیان می‌داریم:

۱. محاکمه رهبران ط‌البان و صدور حکم بازداشت دیگر رهبران این گروه توسط دادگاه بین‌المللی کیفری (ICC).

۲. درج نام‌ های دیگر اعضا و مقامات ط‌البان در فهرست تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد.

۳. به‌ رسمیت‌ شناسی آپارتاید جنسیتی و آپارتاید زبانی علیه زبان فارسی دری و مبارزه مشترک در این راستا.

۴. قطع بی‌ درنگ هر گونه تعامل و عادی‌ سازی روابط با گروه ط‌البان و اعمال فشار های جدی بر کشور های حامی این گروه.

۵. توقف بی درنگ بازداشت خودسرانه زنان و نظارت مستقل و مؤثر نهادهای بین‌المللی و حقوق بشری بر زندان‌ های ط‌البان، بویژه زندان‌ های تحت اداره استخبارات ط‌البان و زندان‌ های شخصی مقامات و رهبران این گروه

۶. ما واگذاری سفارت‌ خانه‌ها و نمایندگی‌های سیاسی افغانستان به گروه ط‌البان، عادی‌سازی و گسترش روابط با این گروه را محکوم نموده و خواهان بازگرداندن این نمایندگی‌ها به مردم افغانستان و حفظ آن‌ها به‌عنوان دارایی‌های ملی و سیاسی مردم افغانستان هستیم.

ما از همه طرف‌ ها و نیرو های دموکراتیک، رهبران سیاسی افغانستان و جنبش‌ های اعتراضی زنان می‌خواهیم تا با ائتلاف فکری و تمرکز بر نظام سیاسی، به‌جای افراد، بر سر بدیل حکومت خودخوانده ط‌البان اجماع ملی ایجاد نمایند؛ در همین راستا، ما بر نقش پر رنگ و معنادار زنان در قدرت سیاسی در افغانستان پسا ط‌البان تأکید می نمایم و بهترین بدیل حکومت خودخوانده ط‌البان را نظام و حکومتی مشروع، دموکراتیک و غیرمتمرکز می‌دانیم.

15/08/2026

بیانیه جنبش شنبه‌ های ارغوانی در پیوند پانزدهم آگوست و اعتراضات این جنبش در ولایت‌ های بلخ، تخار، هرات و کابل

پنج سال سلطه نامشروع گروه ط‌البان بر افغانستان، بیش از آنکه فرصتی برای اثبات ادعا های این گروه باشد، به آزمونی تاریخی برای آشکارشدن ماهیت واقعی سیاسی و ایدئولوژیک ط‌البان مبدل شد؛ آزمونی که چهره واقعی و ماهیت زن‌ستیزانه، فاشیستی، انحصارگرا، قبیله‌گرا و تروریستی این گروه را عریان‌ تر ساخت و اثبات نمود که ادعا های ط‌البان درباره «تغییر»، «اعتدال» و بازنگری در رویکردهای گذشته، چیزی جز تلاشی سیاسی و تبلیغاتی برای بازسازی چهره خود، فریب افکار عمومی و مشروعیت‌ بخشی به سلطه نامشروع‌شان بر افغانستان نبوده است، و ط‌البان قطعاً تغییرپذیر و انعطاف‌ پذیر نیستند.

بحران افغانستان را نمیتوان تنها به مسئله زنان و حقوق ابتداییه انها تقلیل داد؛ هرچند که زنان یکی از قربانیان اصلی و مستقیم سیاست‌ های ط‌البان‌ اند، اما این گروه افغانستان را با مجموعه‌ از بحران‌ های ساختاری، چندلایه و درهم‌ تنیده مواجه ساخته است؛ از بحران مشروعیت و نمایندگی سیاسی، بحران حاکمیت قانون و فروپاشی نهادهای دولت، بحران حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، بحران مشارکت و انسداد سیاسی، بحران اقتصادی و فقر گسترده، بحران امنیتی و تداوم تهدیدهای تروریستی، بحران اجتماعی و آسیب ها شدید فرهنگی و تشدید شکاف‌ های قومی و سیاسی، بحران مهاجرت و آوارگی و بحران انزوای بین‌المللی؛ مجموعه‌ از بحران‌های به‌ هم‌ پیوسته که افغانستان را دچار یک چرخه فزایند بی‌ثباتی، فقر، سرکوب و انزوای سیاسی شکننده و خطرناک نموده است.

آنچه ط‌البان آن را «حکومت» و «امارت اسلامی» می‌خوانند، حکومت نیست؛ بلکه ساختاری فرسوده، قبیله‌ای، تروریستی، تک‌جنسیتی، تک‌قومی، ناکارآمد و ناتوان است که نه‌تنها از مشروعیت دینی، قانونی، ملی و بین‌المللی برخوردار نیست، بلکه هیچ چشم‌انداز روشن و برنامه‌ای منسجم و قابل‌اعتماد برای آینده و نجات افغانستان از بحران‌های کنونی نیز ندارد؛ ساختاری که در آن مردم بویژه زنان هیچ نقش در تصمیم‌ گیری‌های سیاسی، تعیین سرنوشت کشور، قدرت، منابع و ثروت ملی ندارند و اراده عمومی از فرایندهای اصلی قدرت و سیاست‌ گذاری حذف شده است.

کارنامه پنج‌ سال سلطه نامشروع ط البان بر افغانستان نشان داد که پشت ادعاهای بزرگ و شعارهای فریبنده این گروه، نتنها هیچ تعهدی به حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان، حقوق اساسی و برابر شهروندان، آزادی‌های مدنی و تکثر سیاسی و اجتماعی وجود ندارد، بلکه ط‌البان کمترین باور و اراده‌ برای پذیرش اصول حکومت‌ داری مدرن و ایجاد یک حکومت قانونی، مشروع، فراگیر و پاسخگو را در افغانستان ندارند.

جنایات ضدبشری ط‌البان، به‌ویژه سیاست‌های سیستماتیک این گروه علیه زنان، تصویر افغانستان را در افکار عمومی جهان به‌شدت مخدوش و چهره‌ای عقب‌مانده و سرکوب‌شده از این کشور به نمایش گذاشته و آسیب‌های عمیق و جبران‌ناپذیری بر هویت فرهنگی، تاریخی و جایگاه بین‌المللی افغانستان وارد کرده است. از این‌رو، نباید افغانستان با ط‌البان و ط‌البان با افغانستان یکی پنداشته شوند؛ زیرا چنین همسان‌ سازی‌ای نتنها واقعیت افغانستان و مردم آن را تحریف می‌کند، بلکه به عادی‌سازی سلطۀ ط‌البان و تضعیف صدای مخالفان می‌انجامد و می‌تواند وضعیت زنان، مبارزات آنان، اقوام آسیب‌پذیر و اقلیت‌های مذهبی و سایر گروه‌های تحت سرکوب را بیش از پیش دشوار و پیچیده سازد.

ط‌البان ادعا دارند که مردم از ادارۀ این گروه رضایت دارند، افغانستان را به‌سوی پیشرفت سوق داده‌اند و حاکمیت پنج‌سالۀ آنان موفق بوده است؛ اما میزان رضایت مردم و پیشرفت یک کشور را نمی‌توان با تبلیغات، آمارسازی و ادعاهای ط‌البان سنجید؛ معیار واقعی را باید در زندگی مردم و بر سر «دسترخوان» خانواده‌های افغانستان جست‌وجو کرد. اگر ط‌البان مدعی کامیابی‌اند، مردم افغانستان بهتر از هر آمار و تبلیغاتی می‌دانند که دستر خوان‌ های آنان در پنج سال گذشته خالی‌تر، فقر گسترده‌تر و چشم‌انداز زندگی میلیون‌ها شهروند تیره‌تر شده است.

ط‌البان در این پنج سال، با در اختیار گرفتن منابع طبیعی و عواید ملی افغانستان، به‌جای استفاده از این منابع برای توسعه، رفاه عمومی و بهبود زندگی مردم، درآمدهای کشور را در خدمت تحکیم انحصار قدرت، تأمین منافع گروهی، زندگی‌های مجلل و چندهمسری رهبران و مقام‌های این گروه، تقویت نیروهای انتحاری و ساختارهای سرکوب‌گر، سرکوب مردم افغانستان، به‌ویژه زنان، و حمایت از گروه‌های تروریستی قرار داده‌اند. نتیجه این سیاست‌ها، نه پیشرفت و رفاه، بلکه تشدید فقر، گسترش محرومیت، تضعیف فرصت‌ های اقتصادی و عمیق‌ترشدن بحران‌های اجتماعی و انسانی در افغانستان بوده است. از سوی دیگر، افغانستان تحت حاکمیت ط‌البان به خانه‌ای امن برای ده‌ها گروه تروریستی تبدیل شده است؛ گروه‌هایی که حضور و فعالیت آنان نتنها امنیت مردم افغانستان، بلکه صلح و امنیت منطقه و جهان را با تهدید جدی مواجه ساخته است. بنابراین، اگر ط‌البان واقعاً مدعی رضایت مردم و موفقیت حکومت خود هستند، باید به‌جای تبلیغات و ادعاهای سیاسی، پاسخ‌گوی وضعیت واقعی مردم باشند؛ زیرا میزان رضایت مردم را نمی‌توان در بیانیه‌های ط‌البان سنجید، بلکه باید آن را در سفرۀ خالی، زندگی دشوار و آینده نامطمئن میلیون‌ها شهروند افغانستان دید.

بحران حقوق بشری، ارتکاب جنایات ضدبشری، انزوای سیاسی و بین‌المللی، نهادینه‌سازی آپارتاید جنسیتی، سرکوب و خشونت سیستماتیک علیه زنان، وضع ده‌ها فرمان و مقررات ضدانسانی، گسترش فقر و بیکاری، فساد ساختاری، بی‌عدالتی، کوچ‌های اجباری، تعصبات قومی و نفاق، آپارتاید زبانی علیه زبان فارسی‌دری، قتل‌های فراقانونی و مرموز، محاکم صحرایی، کشتار و سرکوب مخالفان، نظامیان و کارمندان حکومت پیشین، شلاق و مجازات‌های بدنی، سرکوب شدید اقوام آسیب‌پذیر و اقلیت‌های مذهبی، محدودسازی و سرکوب آزادی بیان، افزایش بی‌سوادی، تشدید آسیب‌های روحی و روانی و افزایش خودکشی‌ها، دستاورد پنج سال حاکمیت خودخوانده ط‌البان در افغانستان است.

بناء ما، اعضای جنبش شنبه‌های ارغوانی در ولایت‌ های بلخ، هرات، تخار و کابل، پانزدهم آگست، پنجمین سال سلطه نامشروع گروه تروریستی ط‌البان بر افغانستان را تسلیت می‌گوییم و با به‌ آتش‌کشیدن تصاویر رهبران و مقامات اداره ط‌البان، خشم، نفرت و انزجار شدید میلیون‌ ها انسان و شهروند افغانستان، بویژه زنان را از گروه تروریستی ط‌البان ابراز می نمایم

ما همچنان، از مبارزات و جافشانی های جبهات مخالف ط‌البان که در پنج سال گزشته در برابر ط‌البان مبارزه نموده اند سپاس‌ گزاری نموده و به قربانیان آن قلبا احترام می‌گذاریم و همچنین، خواسته‌های خود را چنین بیان می‌داریم:

۱. محاکمه رهبران ط‌البان و صدور حکم بازداشت دیگر رهبران این گروه توسط دادگاه بین‌المللی کیفری (ICC).

۲. درج نام‌ های دیگر اعضا و مقامات ط‌البان در فهرست تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد.

۳. به‌ رسمیت‌ شناسی آپارتاید جنسیتی و آپارتاید زبانی علیه زبان فارسی دری و مبارزه مشترک در این راستا.

۴. قطع بی‌ درنگ هر گونه تعامل و عادی‌ سازی روابط با گروه ط‌البان و اعمال فشار های جدی بر کشور های حامی این گروه.

۵. توقف بی درنگ بازداشت خودسرانه زنان و نظارت مستقل و مؤثر نهادهای بین‌المللی و حقوق بشری بر زندان‌ های ط‌البان، بویژه زندان‌ های تحت اداره استخبارات ط‌البان و زندان‌ های شخصی مقامات و رهبران این گروه

۶. ما واگذاری سفارت‌ خانه‌ها و نمایندگی‌های سیاسی افغانستان به گروه ط‌البان، عادی‌سازی و گسترش روابط با این گروه را محکوم نموده و خواهان بازگرداندن این نمایندگی‌ها به مردم افغانستان و حفظ آن‌ها به‌عنوان دارایی‌های ملی و سیاسی مردم افغانستان هستیم.

ما از همه طرف‌ ها و نیرو های دموکراتیک، رهبران سیاسی افغانستان و جنبش‌ های اعتراضی زنان می‌خواهیم تا با ائتلاف فکری و تمرکز بر نظام سیاسی، به‌جای افراد، بر سر بدیل حکومت خودخوانده ط‌البان اجماع ملی ایجاد نمایند؛ در همین راستا، ما بر نقش پر رنگ و معنادار زنان در قدرت سیاسی در افغانستان پسا ط‌البان تأکید می نمایم و بهترین بدیل حکومت خودخوانده ط‌البان را نظام و حکومتی مشروع، دموکراتیک و غیرمتمرکز می‌دانیم.





ویدیو: ولایت/استان هرات