11/10/2025
د ډاکتر حسنې مبارک عزیزي د شخصیت پېژندنه
ډاکتر حسنې مبارک عزیزي د افغانستان د علمي، اداري او سیاسي ډګر له هغو روڼ اندو، وطنپالو او نوښتګرو شخصیتونو څخه دی، چې د خپل هوښیار فکر، علمي پوهې او رښتینې ملي ژمنې له برکته یې د هېواد په بېلابېلو برخو کې ژور بدلونونه رامنځته کړي دي.
ښاغلی عزیزي د پکتیکا ولایت د وازیخواه ولسوالۍ د پاچا خان قلعه کې په کال ۱۹۸۶ د فبروری په ۶ نېټه زېژیدلۍ ده . نوموړی د دروند او باعزته خانکاله کورنۍ غړی دی، چې له پلار او نیکه څخه یې د مشرۍ او خدمت دود په میراث پاتې دی. د هغه پلار، ډاکتر عزیزالله خان، په خپله سیمه کې د علم، خدمت او مشرتوب نښه وه.
لومړنۍ زده کړې او تحصیلي سفر
ډاکتر حسنې مبارک عزیزي خپلې لومړنۍ زده کړې د قمرالدین کاریز په ښوونځي کې بشپړې کړې، منځنۍ یا متوسطه زده کړې یې په کویټه کې ترسره کړې. د لوړو زده کړو په موخه یې د پاکستان معتبر پوهنتونونو ته لار ومونده، چیرې چې یې د سیاسي علومو په برخه کې د لیسانس او ماسټر سندونه په اعلی درجه ترلاسه کړل. د ده د علمي هڅو تسلسل وروسته هم نه دی درېدلی، بلکې د علمي تکامل په لټه کې یې د سیاسي علومو په برخه کې د دوکتورا تر کچې ځان ورساوه.
اداري او علمي خدمات
له تحصیل وروسته ډاکتر عزیزي خپل هېواد ته راستون شو او د ازادې سیالۍ له لارې د غزني ولایت د پوهنې د رئیس په توګه وټاکل شو. د ده د مدیریت او نوښت په موده کې د غزني د معارف نظام بې ساری پرمختګ وکړ، ګڼ شمېر ښوونیزې ودانۍ، لابراتوارونه او پارکونه جوړ شول، مسلکي ښوونکي جذب شول، او د تعلیم کیفیت بې ساری لوړ شو. د ده دوره د غزني د معارف په تاریخ کې د “رشد او بدلون” دوره بلل کېږي.
وروسته نوموړی د پوهنې وزارت د ستر سلاکار په توګه وټاکل شو، چیرې چې یې د یو کال په موده کې د معارف د پالیسۍ او کیفیت د لوړولو په برخه کې ارزښتناک کارونه ترسره کړل. د ده د وړتیا له امله د ښوونځیو او انستیتیوتونو د لوی رئیس په توګه وټاکل شو. په دې دوره کې یې د ټول افغانستان په ښوونیز نظام کې عملي بدلونونه راوستل او د ښوونې او روزنې بنسټونه یې تقویه کړل.
د سیاسي او اجرایي مسوولیتونو پراختیا
ډاکتر عزیزي وروسته د کاپیسا ولایت د پوهنې رئیس او د پوهنې وزیر د سلاکار په توګه دنده ترسره کړه، چیرې چې یې د معارف د انکشاف نوې کړنلارې پلي کړې. ورپسې د ترانسپورت وزارت د بهرنیو اړیکو او قوانینو د لوی رئیس په توګه وټاکل شو او د سیمهییز اتصال په برخه کې یې مهمې لاسته راوړنې درلودې.
ورپسې د څه مودې دپاره په پارلمانې چارو کې د سلاکار په توګه و ګمارل شو او هلته د دولت اجراییه قوې او پارلمان تر مینځ اړېکې ټینګې کړې او ېوه قوې هماهنګې یې رامینځته کړه.
په همدې بنسټ د ده د اغېزمن مدیریت له امله د محمد اشرف غني د حکومت پر مهال د ترانسپورت وزارت د مرستیال وزیر په توګه وټاکل شو. د ده په مشرتوب د لاجورد دهلېز، د چابهار تړون، د کټای دهلېز او ګڼو نورو ستراتیژیکو پروژو کارونه عملي شول، چې د افغانستان د سیمهییز تجارت او بدیلو لارو په رامنځته کولو کې یې تاریخي رول ولوباوه. نو دې ته په کتو سره د هیواد جمهور ریس محمد اشرف غنې د ترانسپورت د وزیر په توګه وټاکو.
علمي او سیاسي دوام
د جمهوریت تر سقوط وروسته ډاکتر عزیزي ترکیې ته ولاړ، له هغې ځایه ایران ته لاړ او په ماهان پوهنتون کې یې د سیاسي علومو دوکتورا پیل کړه. یو کال وروسته د اسلامي امارت د سیاسي کمیسیون په بلنه کابل ته راستون شو، او د وطن د پرمختګ لپاره یې له چارواکو سره فکري او سلا مشورې شریکولې.
هغه د علم او تعلیم د ودې په لاره کې بیا هم هڅه وکړه، د آرېانا پوهنتون یې واخیست او د دې بنسټ د احیا او پرمختګ لپاره یې بېساری زحمت واخیست، تر دې چې یاد پوهنتون یې د هېواد د مخکښو خصوصي پوهنتونونو په کتار کې شامل کړ.
پایله او میراث
ډاکتر حسنې مبارک عزیزي د افغانستان د علمي او سیاسي قشر له نامتو څېرو څخه دی. هغه نه یوازې یو پوه، مدیر او سیاستپوه دی، بلکې یو ملي اندیش سړی دی چې د وطن د ابادۍ، معارف د ودې او د سیمې د اقتصادي اتصال لپاره یې رښتینې هلې ځلې کړې دي.
د ده ژوند د علم، وطنپالنې، صداقت او ژمنتیا سمبول دی — او د نوو نسلونو لپاره یو الهامبښونکی مثال ګڼل کېږي
