10/05/2026
Me beri pershtypje opinioni i Cajupit ( Shkruar ne vitin 1902), per perdorimin- huazimin- pershtatjen e fjaleve te huaja, kur fjala nuk egziston ne shqip.
Cajupi -Vepra letrare Vellimi 1
DY FJALE
Këto vjersha që dalën sot në dritë janë shkruar për të rrëfyer që shqipja është gjuhë si edhe të tjeratë, në mos më mirë. Në mos dimë ta kuvëndojmë a ta shkruajmë si duhetë, është se s’duamë ta mësojmë, dhe fajn’ e kanë priftëret e hoxhët, kisha dhe xhamia, dhe qeverria e Turqisë. Po fajne më të math e kanë ata shqiptarët që besojnë të huajtë dhe sh*tenë e kërkojnë të shesën dhe Shqipërinë!
Ç’ështē gjuha shqipe? Thonë ca kokëprishurë. Gjuha shqipe, o vëllezër shqiptarë, është gjuh’ e Shqipërisë; ajo që na flet mëma në djep; ajo e Skënderbeut dhe e stërgjyshërvet tanë që kanë nderuarë atdhenë; ajo e vjershëtorit math Naim beut, që rrjeth si mjaltë; ajo e gazetavet që dalën në Bruksel a në Sofje e në Bukuresht; ajo e shoqërisë «Përlindja dhe Dituria» dhe ajo e shoqërivet Italisë, e të tjera e të tjera... S’është mjaft për të bindurë që kemi gjuhë të bukurë?
Po kush sh*tet me ergjënt?
Nukë bindetë me mënt...
Këto vjersha ndahenë më tri pjesë pas qëllimit që kanë; 1) Atdheu; 2) Dashuria; 3) Përralla të rrema e të vërteta. Në mos janë shkruarë mir’ e bukur, janë prej zëmëre shqiptarī, pa ndonjë qëllim tjetër përveç dëshira për mëmëdhenë e për shqipenë, për të cilat cilido mëmëdhetar duhetë të punojë sa t’ipetë, pas fuqisë q’i ka dhënë zoti: kush pak, kush shumë, po është nevojë të punojmë të gjithë për Shqipërinë.
U lutem mëmëdhetarëvet të më ndjejnë për fjalët e huaja që do të gjejnë. Po i mjeri! Kam vjet shumë që jam larguarë nga Shqipëria dhe s’munt të them se shqipenë e di mirë. Pastaj më duketë se nukë duhetë të qērojmë shqipenë nga gjithë fjalët e huaja, se gjithë gjuhëtë janë lidhurë me njëra-tjetrënë dhe janë huarë: Ç’i mbetetë gjuhësë franceze po të mos ketë fjalëtë latintçe e elinçe? Ç’i mbetetë gjuhë së grekut po të qēronetë nga rrënjët’ e shqipesë?
Nuk’ është pra turp të shqipërojmë fjalë të huaja kur është nevojë, ashtu si kanë bërë gjithë kombet e qytetëruarë. Një gjë duhetë të kërkojmë e ta harrijmë: Të shkruajmë të gjithë me një alfabet.
Ndaj shqiptarëtë që shkruajnë libra e gazeta duhetë të mblidhen e të mentonen mirë për të përdorur gjithë një sua shkronjë, për përparimn’ e gjuhësë tonë, e cila do të sjellë mbrodhësinë e bashkimn’ e shqiptarëvet dhe lirin’ e Shqipërisë...
Ndë Kairo, 1902
