11/10/2026
🔷 On October 11, 1943, Szyja Rabinowicz—a co-founder and board member of the underground Oneg Shabbat group active in the Warsaw Ghetto—was murdered at the Auschwitz-Birkenau camp.
🔷 Before the war, he owned and managed a roofing tile factory. He donated a significant portion of his profits to support Jewish culture, including the YIVO Institute for Jewish Research. It was likely there, prior to the war, that he met Emanuel Ringelblum, the creator of the Underground Archive of the Warsaw Ghetto.
🔷 While in the ghetto, he lived at 31 Muranowska Street. He continued his political activities, notably playing an active role in distributing underground radio bulletins. He was also involved in social and cultural work, serving on the board of the Inter-District Commission of House Committees and the Commission for the Rationalization of Kitchen Operations.
🔷 In January 1943, he attempted to go into hiding on the "A***n side" with his family. However, tragedy soon struck: his wife and younger daughter were shot dead by the Gestapo.
🔷 Rabinowicz returned to the ghetto and tried to save himself by purchasing a forged passport for a South American country. Along with approximately 2,500 other Jews, he awaited departure at an internment camp established in the Hotel Polski building. From there, in 1943, he was sent to the Bergen-Belsen transit camp in Germany. Survivors recall that, while in the camp, Rabinowicz gave lectures on Yiddish culture and Jewish history. ____
Document titled "Production of Roofing Felt," information provided by Szyja Rabinowicz, a board member of Oneg Shabbat, ARG I 68.
🔷 11 października 1943 w obozie Auschwitz-Birkenau został zamordowany Szyja Rabinowicz - jeden z założycieli i członek zarządu konspiracyjnej grupy Oneg Szabat, która działała w getcie warszawskim.
🔷 Przed wojną był właścicielem i zarządzał wytwórnią dachówek. Znaczną część zysków przekazywał na wspieranie kultury żydowskiej, m.in. Żydowskiego Instytutu Naukowego JIWO. To tam prawdopodobnie poznał przed wojną Emanuela Ringelbluma, twórcę Podziemnego Archiwum Getta Warszawy.
🔷 W getcie mieszkał przy ul. Muranowskiej 31. Kontynuował działalność partyjną, m.in. brał czynny udział w kolportowaniu podziemnych komunikatów radiowych. Zaangażował się także w działalność społeczną i kulturalną. Był członkiem biura Międzydzielnicowej Komisji Komitetów Domowych i Komisji Racjonalizacji Pracy Kuchen.
🔷 W styczniu 1943 roku wraz z rodziną próbował ukryć się po aryjskiej stronie. Wkrótce jednak spotkała ich tragedia – jego żona i młodsza córka zostały zastrzelone przez Gestapo.
🔷 Rabinowicz wrócił do getta i próbował się ocalić, kupując fałszywy paszport do jednego z krajów Ameryki Południowej. Wraz z ok. 2500 innych Żydów czekał na wyjazd w obozie internowania utworzonym w budynku Hotelu Polskiego. Stąd trafił w 1943 r. do obozu przejściowego w Bergen Belsen (Niemcy). Ocalali wspominają, że w obozie Rabinowicz dawał wykłady o kulturze jidysz i żydowskiej historii.
____
Opracowanie pt. „Produkcja papy dachowej", Informacja przekazana przez Szyję Rabinowicza, członka zarządu Oneg Szabat, ARG I 68