13/05/2026
Me gler oss!
Visste du at det knapt finst ein serie for ungar som les sjølv, der dei kan forsvinna inn i bok etter bok, slik dei verkelege slukelesarane elskar å gjera - på nynorsk?
Eg har eigentleg aldri brydd meg noko særleg om ting som dette. Då eg sjølv var liten las eg Billy og Tintin og Spiralis og Lucky Luke, lånte med meg alt av Roald Dahl, og slukte seinare både Hardy-guttene og Frøken Detektiv, før eg fekk den store Ragnar Hovland-oppvakninga i ungdommen.
Og som far har eg aldri hatt noko problem med å lesa bokmålsbøker høgt for ungane. Eg les uansett på tilnærma dialekt når eg les høgt, så det er liksom ikkje så nøye.
Men det er eit problem.
Me bur i eit lite land. Det er i utgangspunktet få menneske som lærer seg å lesa norsk. Og endå færre som veks opp med nynorsk som skriftspråk. Resultatet er at dei aller fleste bøker som blir skrivne for denne målgruppa, kjem på bokmål.
Ikkje eitt vondt ord om bokmål, altså (i alle fall ikkje akkurat her), men det er ikkje mitt språk. Det var det ikkje då eg vaks opp, og det er det framleis ikkje. Og slik er det trass alt for ganske mange tusen ungar i dette landet.
Dei treng òg bøker dei kan forsvinna inn i. Og misforstå meg ikkje, det er fullt av gode barnebøker på nynorsk. Men morosame og spennande seriar, som varer og varer, som dei kan sluka og elska og berre gå og venta på neste bok i, slik me veit at ungar kan? Det er ei akutt mangelvare.
Marknaden skrik kanskje ikkje etter desse bøkene. Men ute på øyane, langs fjordarmar, i byggefelt og bygardar, sit det ungar som treng slike bøker. Dei treng å møta sitt eige språk i kvardagen, i eit format som kan gje mengdetrening og leseglede.
Og no skal dei få det.
For det er nettopp dette som er min største motivasjon til å bruka heilt urimeleg mykje tid på eit prosjekt som Katastrofedagbøkene. Som alltid er jobben å fortelja gode historier. Men her ligg det eit større ønske bak. Det er rett og slett språkpolitikk.
Og vil du bidra til at serien får eit langt og godt liv, er det berre å følgja med i butikkhyllene etter sommaren - eller aller helst hiva deg rundt når førehandssalet opnar.
Katastrofedabøkene, altså. Dei fire første bøkene kjem i august/september, og heiter Hamstertrøbbel, Skandale i skitrekket, Flukta frå dustefamilien og Samson snakkar sant.
Og ja, du må gjerne dela med alle du kjenner som er opptatt av eit levande språk.
Illustrasjonen er frå boka Skandale i skitrekket, teikna av min gode kompanjong Bård Sletvold Torkildsen.
