09/01/2026
Të drejta pa kontribut, votë pa përgjegjësi – deformimi i shtetit nga jashtë
Në një shtet të brishtë ekonomikisht si Kosova, çdo euro nga buxheti publik duhet të shërbejë për mbijetesë, zhvillim dhe drejtësi sociale.
Mirëpo, kur:
- ndihmat sociale,
- shtesat për fëmijë,
- pagesat e lehonisë,
- pensionet bazë,
- paratë për libra pa fëmijët në shkollë në Kosovë,
- pensionet e veteranit edhe pse atje punojnë dhe marrin pensione shpërndahen pa kriter real të nevojës, pa lidhje me kontributin në buxhet dhe kur të njëjtat i marrin edhe në shtetet ku jetojnë, ato nuk janë më politika sociale – janë mjete abuzimi financiar dhe politik.
Këto para nuk po abuzohen vetëm nga individët që i marrin pa meritë, por edhe nga vetë qeveritë që i japin me vetëdije. Pse? Sepse ndihmat e tilla janë shndërruar në instrument korrupsioni politik, në një formë të heshtur të blerjes dhe sh*tjes së votës.
Paraja publike si karrem elektoral
Kur shteti shpërndan mjete financiare edhe për qytetarë që jetojnë dhe punojnë jashtë Kosovës, që nuk paguajnë taksa këtu dhe që kanë të ardhura shumëfish më të larta se qytetarët rezidentë, kjo nuk është gabim administrativ. Është llogari politike.
Këta përfitues, ndonëse nuk jetojnë pasojat e drejtpërdrejta të qeverisjes në Kosovë, marrin të drejtën të ndikojnë në zgjedhje, sepse janë futur në skema përfitimi që i lidhin politikisht me pushtetin. Në këtë mënyrë, vota shndërrohet në shpërblim, ndërsa ndihma sociale në mjet shantazhi politik.
Zgjedhje nga jashtë, pasoja brenda
Këtu lind padrejtësia më e madhe demokratike:
ata që nuk jetojnë në Kosovë, që nuk përballen me papunësinë, varfërinë, shërbimet e dobëta publike dhe pasigurinë ekonomike, ndikojnë drejtpërdrejt në zgjedhjen e qeverisë për ata që jetojnë këtu çdo ditë.
Kjo krijon një paradoks të rrezikshëm:
Populli brenda ka nevoja reale dhe urgjente.
Populli jashtë ka prioritete të tjera, shpesh emocionale ose ideologjike.
Qeveria formohet nga vota që nuk i bart pasojat e qeverisjes.
Populli brenda me qeveri nga jashtë nuk shkon. Keq.
Demokracia pa përgjegjësi është manipulim
Vota pa barrë është votë pa përgjegjësi.
Kur dikush voton për një qeveri, por nuk jeton me vendimet e saj, nuk paguan çmimin e gabimeve të saj dhe nuk vuan pasojat e dështimeve të saj, atëherë demokracia shndërrohet në mekanizëm manipulimi, jo përfaqësimi.
Ndihmat sociale, në këtë formë, nuk po e zbusin varfërinë – po e ushqejnë padrejtësinë dhe po e deformojnë vullnetin politik të brendshëm.
Mesazhi për përfituesit dhe për pushtetin
Për ata që i marrin këto para pa jetuar në Kosovë:
Nëse doni ta ndihmoni vendin, mos e shfrytëzoni atë.
Nëse doni të votoni për të ardhmen e tij, ndani edhe barrën e saj.
Për qeveritë që i shpërndajnë këto mjete:
Mos e përdorni varfërinë si mjet elektoral.
Mos e shndërroni buxhetin në arkë partie.
Sepse shteti nuk mbahet me vota të blera, por me besim qytetar.
Thirrje për drejtësi politike dhe sociale
Kosova ka nevojë për:
- ndarje të qartë mes ndihmës sociale dhe përfitimit politik,
- kufizim të përfitimeve buxhetore për jorezidentët,
- rregullim të rolit të votës së diasporës në mënyrë që të mos dominojë vullnetin e brendshëm,
- dhe mbi të gjitha, rikthim të parimit: kush jeton këtu, vendos këtu.
Sepse një e vërtetë mbetet e pamohueshme:
Populli që jeton brenda duhet ta zgjedhë qeverinë që do ta qeverisë.
Çdo gjë tjetër është padrejtësi.