08/06/2026
TRẤN YÊN: KHÔNG GIAN THỰC TIỄN CỦA MÔ HÌNH XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở NÔNG THÔN MIỀN NÚI
Trong quá trình hiện thực hóa những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, việc lựa chọn những địa bàn có đủ điều kiện để nghiên cứu, thí điểm và kiểm nghiệm các mô hình phát triển mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai đang nổi lên như một địa phương tiêu biểu khi được lựa chọn xây dựng thí điểm mô hình “xã xã hội chủ nghĩa” – một hướng đi mới nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” ngay từ cấp cơ sở.
Từ nền tảng nông thôn mới đến khát vọng kiến tạo mô hình mới
Không phải ngẫu nhiên Trấn Yên được lựa chọn làm nơi nghiên cứu và thí điểm mô hình này. Theo đánh giá của các nhà khoa học và cơ quan tham mưu Trung ương, đây là địa phương có truyền thống cách mạng, nền tảng kinh tế - xã hội tương đối đồng bộ, kết quả xây dựng nông thôn mới nổi bật và có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai những cách làm mới.
Được hình thành trên cơ sở hợp nhất thị trấn Cổ Phúc cùng các xã Tân Đồng, Báo Đáp, Thành Thịnh, Hòa Cuông và Minh Quân, Trấn Yên có diện tích hơn 110 km² với gần 30.000 dân. Đây là sự kết hợp giữa các vùng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và các khu vực đô thị phát triển, tạo nên một không gian phát triển đa dạng nhưng thống nhất.
Quan trọng hơn, Trấn Yên kế thừa thành quả từ huyện Trấn Yên (cũ) – địa phương từng là huyện nông thôn mới đầu tiên của tỉnh Yên Bái và khu vực Tây Bắc. Những kết quả đó đã tạo nền móng vững chắc về hạ tầng, tổ chức sản xuất, chất lượng đời sống người dân và năng lực quản trị cơ sở.
Không gian kiểm nghiệm những giá trị cốt lõi của chủ nghĩa xã hội
Nếu như trước đây việc nghiên cứu mô hình xã hội chủ nghĩa thường được nhìn nhận ở tầm quốc gia hoặc lý luận vĩ mô thì cách tiếp cận tại Trấn Yên lại bắt đầu từ những vấn đề rất cụ thể của đời sống người dân.
Mục tiêu cốt lõi của mô hình “xã xã hội chủ nghĩa” được xác định là xây dựng một miền quê phát triển toàn diện với phương châm: “Dân giàu, xã vững mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Đây không chỉ là khẩu hiệu mà được lượng hóa bằng những chỉ tiêu phát triển kinh tế, xã hội, môi trường, văn hóa và hạnh phúc của người dân.
Theo định hướng xây dựng mô hình, Trấn Yên phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân khoảng 12%/năm, nâng thu nhập bình quân đầu người đến năm 2030 lên khoảng 110 triệu đồng/người/năm, cao hơn đáng kể so với mức bình quân chung của tỉnh. Đồng thời, địa phương hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, xanh, sạch, đẹp; phát triển giáo dục, y tế, văn hóa và hệ thống an sinh xã hội đồng bộ.
Điều đáng chú ý là mô hình không chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà còn đề cao chỉ số hạnh phúc, sự hài lòng của người dân và chất lượng cuộc sống. Đây chính là sự cụ thể hóa quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm – một trong những đặc trưng cơ bản của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Bài toán phát triển ở vùng nông thôn miền núi trong giai đoạn mới
Việc lựa chọn Trấn Yên còn mang ý nghĩa rộng hơn khi đây là một địa bàn điển hình của khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Nhiều năm qua, các địa phương miền núi thường đối mặt với những thách thức như quy mô kinh tế nhỏ, hạ tầng chưa đồng bộ, chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế và khoảng cách phát triển so với vùng đồng bằng. Tuy nhiên, Trấn Yên đã cho thấy một hướng đi khác khi khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, kinh tế hợp tác, phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung và xây dựng nông thôn mới theo hướng thực chất, bền vững.
Những kết quả đạt được như thu nhập bình quân đầu người năm 2025 ước đạt gần 69 triệu đồng, hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh đã tạo tiền đề để địa phương bước sang giai đoạn phát triển cao hơn.
Từ góc độ nghiên cứu chính sách, Trấn Yên đang trở thành “phòng thí nghiệm thực tiễn” để kiểm chứng khả năng vận dụng các nguyên lý phát triển xã hội chủ nghĩa vào điều kiện nông thôn miền núi trong bối cảnh mới. Những kinh nghiệm thành công hoặc những vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai sẽ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho việc hoàn thiện lý luận và hoạch định chính sách phát triển nông thôn ở phạm vi rộng hơn.
Từ thí điểm địa phương đến giá trị tham khảo quốc gia
Điều làm nên ý nghĩa đặc biệt của mô hình ở Trấn Yên không nằm ở quy mô một xã hay một địa phương cụ thể. Giá trị lớn nhất chính là khả năng tạo ra những minh chứng sinh động về việc đưa các mục tiêu của chủ nghĩa xã hội vào đời sống hằng ngày của người dân.
Khi người dân có thu nhập cao hơn, môi trường sống tốt hơn, được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa; khi hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả và người dân thực sự tham gia quản lý xã hội, thì những giá trị của chủ nghĩa xã hội không còn là khái niệm trừu tượng mà trở thành những kết quả có thể đo đếm và cảm nhận được.
Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh xây dựng nông thôn hiện đại, nông nghiệp sinh thái và nông dân văn minh, Trấn Yên được kỳ vọng sẽ trở thành mô hình kiểu mẫu, góp phần trả lời câu hỏi làm thế nào để phát triển nhanh nhưng bền vững, tăng trưởng kinh tế đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội.
Có thể nói, Trấn Yên hôm nay không chỉ là một miền quê đang đổi mới mà còn là một không gian thực tiễn để kiểm nghiệm, bổ sung và hoàn thiện những nội dung của mô hình xã hội chủ nghĩa ở nông thôn miền núi Việt Nam. Cùng với Phường Lào Cai, thành công của mô hình xã hội chủ nghĩa trên địa bàn 2 xã, phường của Lào Cai sẽ không chỉ mang lại lợi ích cho người dân địa phương mà còn tạo thêm cơ sở thực tiễn quý báu cho hành trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới./.
; ;
