11/12/2025
ĐÌNH LÀNG HÒA BÌNH _ HỌ CÁI ĐẠI TÔN
Kính thưa Ông, bà, chú, bác, anh chị em phương xa có tấm lòng hướng về nguồn cội !
Tôi cũng là một người con may mắn được sinh ra và lớn lên tại xóm Mè, thôn Hòa mậu, xã Lộc Trì, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế, nơi tổ tiên khai sinh Đình làng, trong đó có Họ Cái Đại Tôn. Sự việc đổi tên Đình làng từ "Đình Làng Hòa Bình _ Họ Cái Đại Tôn" thành "Đình Làng Hòa Bình" đã được các cao niên Làng đề xuất và xin được giải thích theo sự hiểu biết như sau:
Ngày 17,18 tháng 8 (âm lịch) vừa qua, tôi có dịp về tham dự lễ Làng hàng năm. Trong đó ngày 17/8( âl) là ngày lễ Tế của Làng, ngày 18/8 (âl) là ngày Húy kỵ của ngài tiền khai khẩn họ Cái của chúng ta: ngài Cái Văn Khương. Lúc đó đình Họ Cái Đại Tôn đã được đổi tên thành Đình Làng Hòa Bình. Qua tìm hiểu và được các Bác trưởng Họ, Chi, Phái giải thích: Theo thông lệ trước đây để thành lập được Làng thì phải có đầy đủ Thập nhị Tôn phái mới đủ điều kiện thành lập Làng. Đình làng là nơi thờ tự, sinh hoạt chung của các họ tộc trong làng. Trong đó làng Hòa Bình là do ngài Cái Văn Khương tiền khai khẩn, sau đó có thêm các họ tộc khác đến sinh sống và thành lập Làng Hòa Bình bao gồm họ Trương, họ Nguyễn, họ Trần, họ Hồ, họ Dương… nhưng phần đông là Họ Cái của chúng ta sinh sống. Sau khi giải phóng có giai đoạn chủ trương chung xóa bỏ các Làng, chỉ lưu giữ lại các Họ tộc. Thời gian này một số Họ đã xa phương, rời làng đi sinh sống nơi khác, một số không có con cháu kế cận hoặc chuyển đổi thành họ khác. Chính giai đoạn này các ngài tiền bối Họ Cái đã quyết định chuyển tên từ Đình làng Hòa Bình sang tộc Họ Cái Đại Tôn nhằm lưu giữ được giá trị văn hóa, lịch sử cho con cháu.
Đến đầu năm 2000, khi đất nước đổi mới, Nhà nước có chính sách tạo điều kiện phục hồi và gây dựng lại Đình Làng để phát huy giá trị truyền thống lịch sử lâu đời ông cha ta để lại. Một thời gian dài trước đó, thế hệ con cháu chúng ta lớn lên nhìn thấy đình "Đình Làng Hòa Bình _Họ Cái Đại Tôn" mặc định nghĩ là chỉ thờ ngài Họ Cái, theo thời gian các họ tộc khác cũng ít tham gia trong các dịp lễ tế Làng mà chủ yếu là con cháu Họ Cái. Vậy nên để các con cháu về sau hiểu đúng ý nghĩa của Đình Làng và ghi nhớ công ơn của các bậc tiền nhân, các cao niên làng đã họp bàn với trưởng Tộc Họ, trưởng các Chi Phái trả về đúng ý nghĩa ban đầu là Đình Làng Hòa Bình để các con cháu Họ tộc khác muốn tìm hiểu nguồn cội, cùng có trách nhiệm gây dựng, gìn giữ, phát huy nét đẹp văn hóa Đình Làng mà các thế hệ cha ông ta cùng nhau gây dựng.
Để tưởng nhớ công ơn các ngài họ Cái có công tiền khai khẩn, trong khuôn viên Đình làng có lập riêng một miếu Thần Hoàn thờ các ngài họ Cái Đại Tôn. Vừa qua các cao niên Làng, trưởng Họ, Chi, Phái Họ Cái đã vận động con cháu có lòng hướng về tổ tiên, cội nguồn quyên góp ủng hộ vật chất và tinh thần để tu bổ, nâng cấp, sửa chữa lại miếu thờ các Ngài và một số hạng mục Đình làng đã hư hỏng theo thời gian và kế hoạch vẫn đang triển khai còn nhiều hạng mục như mái Đình, nhà tăng....đã xuống cấp nhưng chưa đủ nguồn kính phí.
Đó là những thông tin cá nhân đã được được nghe và chắc lọc từ những bậc cao niên Làng, Các bác trưởng Họ, Chi, Phái kể lại để anh chị em có cách nhìn nhận thêm. Để có thông tin chính xác và sâu rộng hơn thì có dịp mong bà con về ghé thăm Đình Làng để xem lại Phủ uý của Làng còn lưu giữ.
Trân trọng và kính chào!
Ngày 04/11/2023
(Cái Văn Trung _ Họ Cái, Phái 6, Chi 2 _ Làng Hòa Bình)
