15/06/2026
“TIẾNG NÓI” NGƯỜI PHỤ NỮ
📀 Chắc hẳn nhiều người trong chúng ta đều từng biết đến tác phẩm để đời “Nam Xương nữ tử truyện” được trích trong sách “Truyền kì mạn lục” của nhà văn Nguyễn Dữ. Tuy nhiên, trong những năm đầu của thế kỉ XX, báo Phụ Nữ Tân văn đã được xuất bản và hiện lên như một bản sao của “Nam Xương nữ tử truyện” nhằm đòi lại quyền bình đẳng và khẳng định vị thế của phụ nữ trong xã hội.
📻 Phụ Nữ Tân văn là tuần báo ra ngày thứ Năm, cách trình bày khá gọn gàng, ngoài bìa vẽ 3 cô gái Bắc Trung Nam với câu “Phấn son tô điểm sơn hà, làm cho rõ mặt đàn bà nước Nam”, chủ nhiệm là bà Nguyễn Đức Nhuận (nhũ danh Cao Thị Khanh). Dưới sự điều hành của bà, Phụ Nữ Tân văn trở thành một trong hai tờ báo dành cho phụ nữ tiêu biểu ở Việt Nam trước năm 1930. Báo được đón nhận nhờ cách tiếp cận ôn hòa nhưng tiến bộ bởi đông đảo độc giả ở cả ba miền Tổ quốc.
👩🏻💼 Đây là một trong những tờ báo tiên phong trong việc cổ vũ phong trào Thơ mới, tạo diễn đàn cho những tư tưởng tiến bộ sau này. Ra số đầu tiên tại Sài Gòn vào ngày 2/5/1929, tờ báo quy tụ nhiều cây bút tiên phong như Đào Trinh Nhất (tự Quán Chi), Phan Khôi (bút danh Chương Dân), Nguyễn Thị Kiêm (Manh Manh nữ sĩ)... đã góp phần nâng cao chất lượng và phần nào khẳng định sức ảnh hưởng sâu rộng của Phụ Nữ Tân văn trên khắp cả nước.
🎙️ Khác với nhiều tờ báo học thuật đương thời, Phụ Nữ Tân văn có xu hướng gần gũi đại chúng, nội dung phong phú và dễ tiếp cận. Hơn hết, dù tuyên bố không làm “quốc sự”, tờ báo ấy vẫn bật lên rõ quan điểm trước những vấn đề thời cuộc và thể hiện một tình yêu nước sâu sắc. Bên cạnh hướng đến việc bảo vệ quyền lợi của nữ giới, báo Phụ Nữ Tân văn còn phản ánh nhiều mặt khác của đời sống xã hội như giáo dục, khoa học, thiếu nhi, văn học…
🎯 Với chủ trương vận động nữ giới tự đấu tranh cho chính mình, báo Phụ Nữ Tân văn đã đề ra các mục tiêu phù hợp như dẹp bỏ tư tưởng tam tòng, các quy định cấm phụ nữ cải giá và các quan niệm cổ hủ như cấm nữ giới đi xe đạp, cắt tóc ngắn, đến trường... Ngoài ra, báo còn khuyến khích thành lập các trường nữ học, biên soạn sách và phát miễn phí hoặc bán thật rẻ cho phụ nữ. Bên cạnh đó, lập “Phụ Nữ Ấn Thơ Quán” - nhà in ấn sách cho phụ nữ đọc, cũng là một trong số những thành tích nổi trội của báo.
⌛️Theo nghị định ngày 20.12.1939, báo Phụ Nữ Tân văn bị đình bản, với lý do của chính quyền thực dân là báo này đã “mạ lỵ” ông Bùi Quang Chiêu về tội dính líu mật thiết với nhóm thực dân cá mập Homberg.
📰 Dẫu chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian không dài, Phụ Nữ Tân văn đã trở thành diễn đàn quan trọng để phụ nữ Việt Nam đầu thế kỷ XX bày tỏ quan điểm, chia sẻ khát vọng học tập, lao động và khẳng định vị thế của mình trong xã hội. Những vấn đề liên quan đến quyền của phụ nữ vốn ít được nhắc đến trước đó đã được đưa ra bàn luận một cách công khai, góp phần thúc đẩy sự chuyển biến trong nhận thức xã hội đương thời. Dù bị đình bản vào năm 1939, tờ báo vẫn để lại dấu ấn đặc biệt trong lịch sử báo chí và phong trào nữ quyền ở Việt Nam.
🖋️ Không chỉ là một ấn phẩm dành cho nữ giới, Phụ Nữ Tân văn còn phản ánh tinh thần đổi mới và khát vọng tiến bộ của cả một thế hệ. Từ những trang báo ấy, tiếng nói của người phụ nữ đã từng bước được khẳng định, trở thành một phần quan trọng trong hành trình phát triển của báo chí Việt Nam cũng như tiến trình nâng cao vị thế của phụ nữ trong xã hội hiện đại.
------------------------------------
🌱 Mầm Xanh Ngòi Bút là dự án phi lợi nhuận dành cho những người trẻ yêu thích lịch sử, văn hóa và báo chí, với mong muốn lan tỏa những câu chuyện và giá trị tốt đẹp của quá khứ đến với cộng đồng thông qua ngòi bút và các hoạt động cộng đồng.
------------------------------------
📍 THÔNG TIN LIÊN HỆ
Facebook: Mầm Xanh Ngòi Bút
Email: [email protected]