Nhóm Tình thương mến thương

16/04/2026

BỆNH VIỆN NGƯỜI CÔNG GIÁO CẦN BIẾT:
MỤC VỤ BỆNH VIỆN CÁC DÒNG TU TẠI TGP TPHCM

Danh sách các tu sĩ, linh mục mục vụ tại các bệnh viện thuộc TGP SÀI GÒN :

BỆNH VIỆN 115 và VIỆN TIM :
Cộng Đoàn MTG Chợ Quán, Gx Đồng Tiến : (08) 3865 0968
Nữ tu Maria Nguyễn Thị Triều, Dòng MTG Chợ Quán, BV 115 và Viện Tim – 090 988 5246
Nt Nguyễn Thị Ánh (hay gọi Ánh Bình), Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn, BV 115 – 090 271 1758
Nt Phan Thị Oanh (hay gọi Phan Oanh), Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn, Viện Tim – 0167 878 3833
Nt Maria Nguyễn Thị Xoan, Tu Hội Nô Tỳ Thiên Chúa, Viện Tim – 0123 676 1384
Nt Têrêsa Maria Đinh Thị Nguyệt Nga (Dương) & Nt Agata Maria Đinh Thị Lan (Tứ), Dòng Thừa Sai Trinh Vương Bùi Môn – 0120 724 7066

BỆNH VIỆN TRƯNG VƯƠNG :
Sr Maria Nguyễn Thị Triều, Dòng MTG Chợ Quán. – 090 988 5246

CÁC BỆNH VIỆN TRONG QUẬN 5 :
Nt Têrêsa Ng. Thị Thùy Trang, Dòng MTG Chợ Quán – BV Chấn thương Chỉnh hình, Q.5 – 0164 309 7264
Nt Têrêsa Trần Thị Quốc Toàn, Dòng MTG Chợ Quán, BV Nguyễn Tri Phương, Q. 5 – 098 998 4928
Nt Maria Nguyễn Ngọc Thành, Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn, BV Nguyễn Tri Phương – 0165 363 0372
Nt Têrêsa Nguyễn Thị Phương, Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn, BV Chợ Rẫy, 0166 464 2797
Nt Têrêsa Maria Đinh Thị Nguyệt Nga (Dương) & Nt Agata Maria Đinh Thị Lan (Tứ), Dòng Thừa Sai Trinh Vương Bùi Môn, BV Chợ Rẫy, BV Nguyễn Trãi, BV Huyết Học – 0120 724 7066
Cha Giuse Nguyễn Bá Tuần, Dòng Thánh Gioan Tẩy Giả – 093 213 1445
Cha G.B. Nguyễn Văn Thành, Dòng Thánh Gioan Tẩy Giả – (08) 3751 1242
Cha Giuse Nguyễn Cần, Dòng Thánh Gioan Tẩy Giả – 090 660 1303
Cha Phanxicô Xaviê Nguyễn Phước Chân Lý, Dòng Ngôi Lời – 0126 554 4221

BỆNH VIỆN GÒ VẤP :
Nt Maria Vũ Thụy Phương Uyên – Dòng MTG Gò Vấp – 091 544 9862
Nt Têrêsa Nguyễn Thị Thơm – Dòng MTG Gò Vấp – 0166 582 0444

BỆNH VIỆN 175 (QUÂN Y VIỆN) :
Nt Maria Nguyễn Thị Hồng Phương, Dòng MTG Gò Vấp – (08) 3894 1492
Nt Anna Nguyễn Thị Tường Vy, Dòng MTG Gò Vấp – (08) 3894 1492
Nt Maria Nguyễn Ngọc Hà, Dòng Nữ Đa Minh Rosa Lima, Bác sĩ Đông Y, Giảng Viên Trường Trung Cấp Quân Y, Gò Vấp – 093 736 7109
Các cha Dòng Đa Minh – (08) 3932 1881.

BỆNH VIỆN BÌNH DÂN :
Các Cha Dòng Đa Minh – (08) 3932 1881
Nt Têrêsa Maria Đinh Thị Nguyệt Nga (Dương) & Sr Agata Maria Đinh Thị Lan (Tứ), Dòng Thừa Sai
Trinh Vương Bùi Môn – 0120 724 7066

BỆNH VIỆN BÌNH THẠNH :
Các Cha Dòng Phanxicô, Đakao : (08) 3822 2294 – 6291 4945

BỆNH VIỆN MẮT (Saint Paul) & BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 1 :
Các Cha Dòng Đa Minh – (08) 3932 1881
Nt Inê Nguyễn Thị Ngọc Thảo, Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn, BV Nhi Đồng 1 – 0168 593 3653

BỆNH VIỆN TỪ DŨ :
Nt Têrêsa Nguyễn Thị Hường, Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn – 090 672 8858
Nt Maria Nguyễn Thị Phúc & Nt Têrêsa Maria Nguyễn Thị Khánh Ly (Liệu), Dòng Thừa Sai Trinh Vương Bùi Môn – 0126 573 7981

BỆNH VIỆN TAI MŨI HỌNG :
Các Cha Dòng Tên Đắc Lộ, 171 Lý Chính Thắng : (08) 3526 1485
Các Cha Dòng Chúa Cứu Thế, 38 Kỳ Đồng : (08) 3931 6322 – 3931 1779 – 3843 7715

BỆNH VIỆN UNG BƯỚU & BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH :
Các Cha Dòng Đa Minh : (08) 3932 1881
Nt Maria Bùi Thị Tuyết Nhung, Dòng Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn, BV Ung Bướu – 090 339 7740
Nt Têrêsa Trần Thị Ánh Hằng, Dòng NTBA Vinh Sơn, Khoa Nhi BVND Gia Định – 0166 666 0265
Nt Têrêsa Lê Thị Mai Anh, Dòng NTBA Vinh Sơn, Khoa Hồi Sức Ngoại, BVND Gia Định – 0168 900 0208
Cộng Đoàn Nữ Tử Bác Ái Vinh Sơn Gia Định : (08) 3841 4843)
Nt Maria Nguyễn Thị Mai & Nt Maria Nguyễn Thị Thúy Hà, Dòng NTBA Vinh Sơn, Phụ trách Nồi súp
BV Ung Bướu – 090 308 7177
Nt Maria Nguyễn Thị Phúc & Nt Têrêsa Maria Nguyễn Thị Khánh Ly (Liệu), Dòng Thừa Sai Trinh Vương Bùi Môn, BV Ung Bướu – 0126 573 7981

BỆNH VIỆN NHIỆT ĐỚI :
Các Cha Dòng Đa Minh : (08) 3932 1881
Nt Maria Nguyễn Thị Hương Thảo, Bác sĩ thực tập, Dòng Nữ Đaminh Rosa Lima – 093 744 3481

BỆNH VIỆN HÓC MÔN :
Văn Phòng Mục Vụ Gx Hóc Môn : (08) 3504 3811
Cha Giorgiô Nguyễn Đức Phùng, SDB, Gx Hóc Môn: 091 313 1221

BỆNH VIỆN XUYÊN Á, Xã Tân Phú Trung, Củ Chi :
Văn Phòng Mục Vụ Gx Tân Thịnh, Cầu Bông, Hóc Môn : (08) 3713 1561
Cha Tôma Trần Ngọc Sơn, SDB, Gx Tân Thịnh, Cầu Bông, Hóc Môn: 090 313 0471
Các Cha Hội Thừa Sai VN, Ấp Đình, Xã Tân Phú Trung, Củ Chi : (08) 3796 1484
Cha Giuse Đỗ Văn Thụy, Hội Thừa Sai Việt Nam : 091 887 4938

BỆNH VIỆN QUÂN DÂN MIỀN ĐÔNG, QUẬN 9 :
Các Cha Học Viện Phanxicô, Đình Phong Phú, P. Tăng Nhơn Phú, Quận 9: (08) 3896 0017

BỆNH VIỆN ĐA KHOA THỦ ĐỨC :
Văn Phòng Mục Vụ Giáo Xứ Hiển Linh, Dòng Tên – (08) 3896 0349
Dòng Nữ Đa Minh Rosa Lima, Xuân Hiệp : (08) 3724 0586
Nt Maria Phạm Thị Thanh Huyền, Dòng Nữ Đa Minh Bà Rịa : 097 944 4173
Cha Tôma Vũ Ngọc Tín, SJ, Gx Hiển Linh : 090 598 9096 (từ tháng 6–2016)
Cha Micae Bùi Hà Ngân, SJ, Gx Hiển Linh : 098 684 5445

BỆNH VIỆN ĐA KHOA TAM PHÚ, THỦ ĐỨC :
Văn Phòng Mục Vụ giáo xứ Châu Bình : (08) 3896 3324
Cha Gioan M. Vianney Phạm Mạnh Cương, Dòng Đồng Công, Gx Châu Bình : 093 807 9966
Cha Anrê Maria Đinh Văn Khương, Dòng Đồng Công, Gx Châu Bình : 0169 601 0827
Cha Giuse Trần Quang Tuần, Dòng Đồng Công : 0163 504 9432
Các Cha Đan Viện Biển Đức Thiên Phước : (08) 3729 4971 – 3897 7512
Tu Đoàn Nữ Thừa Sai Phúc Âm : (08) 3729 4482 – Nt Mađalêna Nguyễn Thị Tính : 093 643 5100

PHÒNG THUỐC TRINH VƯƠNG,
DÒNG NỮ ĐA MINH ROSA LIMA, XUÂN HIỆP– GIÁO XỨ THÁNH KHANG, TAM HÀ, ĐT: (08) 3889 1545
Nt Maria Nguyễn Thị Lệ Thu, Bác sĩ đông y – ĐT: 097 310 0849;
Nt Maria Goretti Nguyễn Đoàn Thảo Sương, Y sĩ đa khoa.
Nt Maria Nguyễn Thị Khuyên, Lương y đa khoa, Y sĩ đa khoa – ĐT: 0168 791 4930
Nt Lucia Nguyễn Thị Thủy Tiên, Y sĩ đa khoa.
Nt Anna Lê Thị Lệ Quyên, Dược sĩ trung cấp
Nt Maria Lê Thị Vinh, Vật lý trị liệu
Nt Maria Nguyễn Thị Mến, Lương y – Chuyên bốc thuốc Nam

TRƯỜNG HỢP KHẨN CẤP :
Cha Giuse Đỗ Đức Phú, Dòng Camillô, Nhà Thờ Mẫu Tâm, 389 Hoàng Văn Thụ, P. 2, Tân Bình –
093 827 2766
Các Cha Dòng Chúa Cứu Thế, 38 Kỳ Đồng : (08) 3931 6322 – 3931 1779 – 3843 7715
Các Cha Dòng Đa Minh, Ba Chuông : (08) 3844 8206 – Quận 3 : (08) 3932 1881
Các Cha Dòng Phanxicô, Đakao : (08) 3822 2294 – 6291 4945
Các Cha Dòng Tên, Đắc Lộ Sàigòn : (08) 3526 1485 – Hiển Linh, Thủ Đức : (08) 3897 9197 – 3896 0349
Các Cha Tu Đoàn Giáo Sĩ Nhà Chúa, Hàng Sanh : (08) 3899 6681
Các Cha Dòng Đồng Công, Thủ Đức : (08) 3896 8471 – 3896 3324
Các Cha Đan Viện Biển Đức, Thủ Đức : (08) 3729 4971 – 3897 7512
Các Cha Salêdiêng Bon Bosco, Xuân Hiệp : (08) 3724 0473 – 3724 0313
Các Cha Dòng Thánh Thể, Khiết Tâm, Thủ Đức : (08) 3729 0026 – 3729 1572 – 3729 3050

11/12/2025

28/11/2025

🙏ĐỂ KHÔNG AI CHẾT TRONG VÔ DANH🙏

🔥 Đã nhiều ngày trôi qua từ trận “lụt đại hồng thủy”, nước dâng đã cuốn theo nhà cửa và cả những phận người. Nhưng đến hôm nay, chúng ta vẫn không biết rõ: bao nhiêu người đã chết, bao nhiêu người mất tích, ai đã được tìm thấy, ai vẫn còn bặt vô âm tín.
- Không danh sách.
- Không tên tuổi.
- Không một sự thật trọn vẹn để người sống còn bấu víu.
Và đó chính là nỗi đau lớn nhất:
những người đã mất dường như đang bị nhấn chìm vào vô danh.

🌧️ Tôi ước mong một đất nước mà khi thiên tai ập đến, điều đầu tiên chúng ta nghĩ tới không phải là những con số, mà là những con người.
Những sinh mạng đã sống, đã yêu, đã lao động, đã nuôi con, đã góp phần tạo nên mảnh đất này — và giờ đây không còn nữa.

🌊 Giữa dòng nước xiết, điều khiến nhiều người nghẹn lại không chỉ là lũ dữ,
mà là sự trống vắng của một tiếng gọi tên từng phận người.

🕯️ Không ai xứng phải rời khỏi cuộc đời trong lặng thinh.
Không ai đáng bị thu lại thành những con số mơ hồ.
Không một phận người nào nên bị để mặc cho chìm vào quên lãng.

📜 Chúng ta cần biết họ là ai.
Cần có tên tuổi, có sự ghi nhận, có lời tưởng nhớ.
Vì gọi đúng tên một người đã mất
là cách cuối cùng để giữ gìn phẩm giá cho họ.

🌱 Một quốc gia có trái tim là một quốc gia có ký ức.
Ký ức ấy được viết bằng tên của từng người đã nằm xuống,
bằng sự trân trọng dành cho những phận đời ra đi trong hoạn nạn.

🤝 Những ngày vừa qua, người dân tự chia sẻ với nhau từng tin tức, từng hình ảnh, từng lời kêu cứu.
Họ gom quần áo, thức ăn, thuốc men.
Họ chạy xuồng, vượt nước, thức trắng đêm để cứu người lạ như người thân.

🕊️ Nhưng giữa những nghĩa cử ấy, chúng ta vẫn mong chờ một điều:
một sự minh bạch để người sống được an ủi,
một lời tưởng niệm chung cho những ai đã không kịp trở về.

🔍 Không để truy xét.
Mà để khẳng định rằng:
sinh mạng của mỗi người dân đều đáng được trân trọng.

🏞️ Tôi ước mong đất nước mình có một nơi tưởng niệm —
dù là một tảng đá giữa quảng trường,
hay một bức tường nhỏ bên bờ sông —
để khắc lên đó từng cái tên, để nói với họ rằng:
“Các anh chị đã từng ở đây.
Và đất nước này nhớ các anh chị.”

🪨 Một tấm bia không phải để trách cứ ai,
nhưng để nhắc chúng ta rằng
mỗi phận người đều xứng đáng được ghi nhớ,
và không ai được phép ra đi trong vô danh.

💛 Sức mạnh của một quốc gia được đo bằng cách họ nâng đỡ những người tổn thương nhất.
Không phải bằng những lời nói chung chung,
mà bằng sự hiện diện, sự thật thà và sự đồng lòng trong những ngày khó nhọc.

💧 Tôi Ước mong…
mỗi giọt nước mắt rơi xuống đều được nhìn thấy;
linh hồn những người đã mất không còn trôi dạt trong thinh lặng;
và nỗi đau của dân không bao giờ bị phủ kín hay lãng quên.

🕯️ Và ước mong rằng một ngày, khi chúng ta cùng dừng lại để thắp nến, đất nước này có thể nói với từng phận người đã nằm xuống:

💛“Chúng tôi nhớ anh chị em.
Chúng tôi gọi tên anh chị em.
Và anh chị em sẽ không bao giờ chết trong vô danh.” 🇻🇳

🙏Lạy Chúa,
xin đón nhận những anh chị em đã ra đi trong bão lũ vào vòng tay bình an của Ngài.
Xin gọi tên từng người,
để không ai phải chìm vào quên lãng.

🙏Xin an ủi những gia đình còn ở lại,
thắp sáng hy vọng giữa nơi tang tóc,
và gìn giữ ký ức của mỗi phận người trong trái tim dân tộc chúng con. Amen.🙏🙏🙏

Nguyễn Thị Hồng Quế

25/07/2025

Tư liệu về cách Xưng hô trong quan hệ gia đình.

Sáng nay, con trai tôi học trực tuyến. Bài học hôm nay được cô giáo dạy là mối quan hệ gia đình, cách gọi những người thân trong gia đình phía nội và phía ngoại. Tôi thì ngồi làm việc gần chỗ cháu nên tôi không khác gì một người dự thính.

Buổi học kết thúc. Tôi chợt thấy đau lòng và trong đầu tôi lại xuất hiện mấy câu hỏi. Tại sao con tôi lại được dạy một thứ kiến thức áp đặt như vậy? Chương trình giáo dục sai hay phương pháp sư phạm của giáo viên sai? Hay chăng kiến thức về ngôn ngữ, về Tiếng Việt của cô giáo có vấn đề? Hay là tôi quá khắt khe?... Với hàng loạt nghi vấn trong đầu tôi, tôi nhắn tin cho cô giáo, nêu quan điểm của mình và mong nhận được sự hồi đáp của cô. Nhưng tôi thất vọng khi cô dùng cách im lặng.

Chuyện rằng, cô giáo giảng cho học trò cách gọi những người thân thuộc trong gia đình. Với nội dung như sau:

Bên nội thì gồm có:
- Ông bà nội.
- Ba, bố.
- Anh trai của ba thì gọi là bác.
- Chị gái của ba cũng gọi là bác.
- Em trai của ba thì gọi là chú.
- Em gái của ba thì gọi là cô.
- Vợ của anh trai ba thì gọi là bác.
- Chồng của chị gái ba cũng gọi bằng bác.
- Vợ của em trai ba thì gọi là thím.
- Chồng của em gái ba thì gọi là chú hoặc dượng.

Và bên ngoại thì gồm có:
- Ông bà ngoại.
- Mẹ.
- Anh trai của mẹ được gọi là bác.
- Chị gái của mẹ cũng được gọi là bác.
- Em trai của mẹ được gọi là cậu.
- Em gái của mẹ được gọi là dì.
- Vợ anh trai của mẹ được gọi là bác.
- Chồng chị gái của mẹ cũng được gọi là bác.
- Vợ em trai của mẹ được gọi là mợ.
- Chồng em gái của mẹ được gọi là dượng hoặc chú.

Đến khi cô giáo cho học trò phát biểu, đọc cách xưng hô của những người thân trong nhà của mình. Đầu tiên là bên nội. Một số cháu gọi chị gái của ba là "cô " thì cô giáo ngắt lời bảo rằng phải gọi bằng "bác" chỉ một số vùng mới gọi bằng "cô". Các cháu ấp úng và ngỡ ngàng đọc theo. Con tôi thì nhìn tôi với ánh mắt ngơ ngác không hiểu. Và cũng như thế, chị của mẹ cũng bị cô chỉnh, bắt gọi bằng "bác" chứ không phải "dì" với lý do từ "dì" chỉ một số vùng mới gọi như thế. Rồi chồng của cô, của dì phải gọi bằng "chú", chồng của chị gái ba phải gọi bằng "bác".

Tôi thật sự không hiểu tại sao họ đem áp đặt một cách thô bạo về mặt ngôn ngữ của vùng miền, chính xác là miền Bắc từ Thanh Hóa trở ra, để dạy cho các con trẻ chúng tôi như thế này. Trong khi, từ thời mở mang bờ cõi về phương Nam đến nay, bao nhiêu thế kỷ đã trôi qua với biết bao đời người sống trải dài trên dải đất từ miền Trung vô đến tận Cà Mau, Phú Quốc của miền Nam, cách xưng hô trong gia đình đã được hình thành và trở nên thân thuộc trong đời sống người dân ở đây. Nó như là máu, là xương, là những vốn từ quý giá của ngôn ngữ Việt. Vậy tại sao phải thay thế nó bằng một cách áp đặt thô bạo như vậy. Cách xưng hô trong gia đình của miền Nam chẳng những là phù hợp với phong tục, tập quán mà nó còn thể hiện sự phân biệt rất rõ ràng, khoa học và sự kỳ diệu, phong phú của ngôn ngữ Việt.

Để hiểu rõ hơn về cách xưng hô trong gia đình, tôi tìm hiểu và liệt kê ra đây để chúng ta cùng tham khảo. Chắc chắn chưa đầy đủ nhưng cũng là tổng quan để hiểu rõ vấn đề hơn.

- Thứ nhất, đối với các bậc ông bà:

1. Bậc bề trên nói chung:
Ông bà tổ tiên.

2. Gọi theo thứ tự đời:
Ông bà cố tổ, tằng tổ, cao tổ.

3. Cha mẹ của cha hoặc của mẹ:
Ông bà nội hoặc ông bà ngoại.

4. Cha mẹ, Anh chị em của ông bà:
Cha mẹ của ông bà được gọi là “ông/bà cố nội”, hoặc “ông/bà cố ngoại”. (miền Bắc gọi là cụ nội, cụ ngoại).
Anh chị em của ông, bà thì sẽ tuỳ theo thứ bậc với ông, bà mình mà gọi là “ông bác” (tức là bác của cha hoặc mẹ mình), “bà bác”, “ông chú”, “bà cô”, “bà dì”, “ông cậu”...

5. Xưng hô với các bậc này thì dùng chữ "cháu". Ở ngôi thứ ba, tương quan với bậc từ cố trở lên thì gọi là chắt, chít.

- Thứ hai, đối với bậc cha mẹ, con cái và anh chị em:

1. Cha:
Miền Bắc gọi cha, bố, thầy.
Miền Nam gọi cha, ba, tía.
Miền Trung gọi ba, cha.

2. Mẹ:
Miền Bắc gọi mẹ, me, u, bu, đẻ, cái, mợ.
Miền Nam gọi mẹ, má.
Miền Trung gọi mẹ, má, mạ.

3. Anh:
Cả ba miền gọi anh.
Người anh đầu người Bắc gọi là anh cả, người Nam và Trung gọi là anh hai.

4. Chị:
Cả ba miền gọi chị.
Miền Bắc, chị đầu gọi là chị cả. Miền Nam, miền Trung: Chị đầu gọi là chị hai.

5. Em trai, em gái:
Cả ba miền đều gọi em.

6. Chồng chị và chồng em gái gọi là anh rể và em rể. Vợ anh trai và vợ em trai thì gọi là chị dâu và em dâu.

7. Vợ con trai mình gọi là con dâu, chồng con gái mình gọi là con rể.

8. Cha, mẹ, anh, chị em của chồng gọi là cha chồng, mẹ chồng, chị chồng, anh chồng, em chồng. Cha, mẹ, anh, chị, em của vợ gọi là cha vợ, mẹ vợ, anh vợ, chị vợ và em vợ.

Khi xưng hô với nhau giữa hai người thì các chữ rể, dâu, chồng, vợ sẽ mất đi.
Thí dụ:
Con dâu nói với mẹ chồng: Con xin phép mẹ!
Hoặc cha vợ nói với con rể: Cha nhờ con việc này!
Khi nói với người thứ ba thì thêm rể/dâu/cha chồng/mẹ chồng... tôi như: Con rể tôi, con dâu tôi; cha chồng tôi, mẹ vợ tôi...

9. Cha mẹ gọi con ruột mình là con. Nhưng người Bắc thường xưng hô với con trai cùng con gái đã lớn tuổi của mình bằng anh và cô.

10. Chồng gọi vợ là em, mình, bà xã. Vợ gọi chồng bằng anh, mình, ông xã. Khi đã có con cái thì lúc gọi nhau là ba, mẹ, hay ba thằng cu, má con gái...

11. Chồng của mẹ, không phải là cha ruột mình thì gọi là dượng.

12. Vợ của cha, mà không phải mẹ ruột mình thì gọi là dì (dì ghẻ), nếu là vợ chính của cha, trong chế độ gia đình xưa thì gọi là mẹ.

- Thứ ba đối với bậc anh chị em của cha mẹ, anh chị em họ:

1. Anh của cha:
Cả ba miền gọi bác.

2. Vợ của anh cha:
Cả ba miền gọi bác (bác gái).

3. Em trai của cha:
Cả ba miền gọi chú.

4. Chị của cha:
Miền Bắc gọi là bác.
Miền Trung gọi cô, o.
Miền Nam gọi cô.

5. Chồng chị của cha:
Miền Bắc gọi bác.
Miền Trung và Nam gọi dượng.

6. Chồng em gái của cha:
Miền Bắc gọi là chú.
Miền Nam và Trung gọi dượng.

7. Anh trai của mẹ:
Miền Bắc gọi bác.
Miền Nam và Trung gọi cậu.

8. Vợ anh trai của mẹ:
Miền Bắc gọi bác.
Miền Trung và Nam gọi mợ.

9. Em trai của mẹ:
Cả ba miền gọi cậu.

10. Vợ em trai của mẹ:
Cả ba miền gọi mợ.

11. Chị của Mẹ:
Miền Bắc gọi bác.
Miền Trung và Nam gọi dì.

12. Chồng chị của mẹ:
Miền Bắc gọi bác.
Miền Trung và Nam gọi dượng.

13. Em gái của Mẹ:
Cả ba miền gọi dì.

14. Chồng em gái của mẹ:
Miền Bắc gọi chú.
Miền Trung và Nam gọi dượng.

15. Anh chị em họ:
Cả ba miền vẫn gọi là anh, chị, em như anh chị em ruột. Trường hợp người vai anh/chị nhỏ tuổi hơn nhiều so với người vai em thì gọi người vai em là chú/cô/cậu/dì (tức chú em, cô em, cậu em, dì em).

16. Bác, chú, cô, o, cậu, mợ, dì, dượng.... gọi các con anh em mình bằng cháu. Trong cách xưng hô với anh chị em của cha mẹ, người Bắc ưu tiên tuổi tác khi gọi anh, chị cha và mẹ là bác, và cấp nhỏ là chú cậu, cô mợ và không dùng chữ dượng.

Người Nam và Trung ưu tiên về nội ngoại, thân sơ. Dì thì luôn bên ngoại dù tuổi lớn hay nhỏ; cô hoặc o thì luôn bên nội dù chị hay em của cha. Chú thì chỉ dùng cho em cha, thuộc bên nội thôi. Người không dòng máu cha mẹ thì gọi là dượng, mợ, thím để phân biệt với bác, chú, cô o, cậu là anh em ruột thịt. Chỉ có cách gọi bác gái vợ anh trai của cha là một ngoại lệ.

Dân tộc Việt Nam hầu hết theo chế độ phụ hệ, tức lấy theo họ cha và phả đồ của gia tộc cũng lấy họ cha làm chính. Từ đó, cách xưng hô trong gia đình cũng theo đó mà hình thành. Cách xưng hô trong ngôn ngữ Việt cho biết trên dưới, trật tự, phân biệt dễ dàng những mối quan hệ tình cảm thân thiết cùng cách cư xử lễ nghĩa rất phù hợp với đạo đức trong mối tương quan của đạo làm người.

Rõ ràng chỉ cần nghe cách gọi là biết người này thuộc bên nội hay bên ngoại, anh em, dâu rể, có huyết thống hay không ở trong gia đình ngay. Đó là điểm khác biệt và tiến bộ của cách xưng hô trong gia đình của miền Trung và miền Nam.

Kho tàng ca dao, thành ngữ, tục ngữ của Việt Nam cũng có khá nhiều câu nói về các mối quan hệ này. Thí dụ như:

- Chết cha còn chú, sẩy mẹ bú dì.

- Con chú con bác, có gì khác nhau.

- Không cha có chú ai ơi.
Thay mặt, đổi lời chú cũng như cha.

- Con cô con cậu thì xa,
Con chú con bác thật là anh em.
..

Với một ít câu trong kho tàng ngôn ngữ Việt, nó đã cho thấy từ xa xưa cách gọi chú bác chỉ dành anh em trai ruột thịt với nhau. Vậy nguyên nhân nào lại đem gán từ "bác" cho chị gái của cha, cho chị gái của mẹ, từ chú cho chồng của cô, chồng của dì??? Nó phù hợp với sự tiến bộ ở chỗ nào? Nó nói lên được gì trong sự phân biệt huyết thống gia đình?... Những câu hỏi này phải dành cho các nhà nghiên cứu, các nhà ngôn ngữ học và các nhà quản lý tầm vĩ mô.

Tiếng Việt đã dùng từ mượn rất nhiều. Đó cũng là một khiếm khuyết vì bản thân ngôn ngữ chúng ta còn chưa đủ từ để diễn đạt hiện tượng, sự vật trong thế giới này. Mặc khác, với những gì Tiếng Việt đã có và đang có, phải công nhận rằng Tiếng Việt cũng khá phong phú và đặc sắc với vốn từ của mình. Trên đà phát triển đi đến văn minh, Tiếng Việt sẽ phải từng bước tự hoàn thiện và phát triển có căn cơ, có nền tảng trong sự cầu thị về sự tiến bộ. Cách xưng hô trong gia đình đang được đề cập là một thí dụ. Tôi tin rằng những sự cải tiến hoặc cố tình tạo sự khác biệt đi ngược với quy luật phát triển sẽ phải bị đào thải ở một thời điểm nào đó. Cũng như nếu ta bỏ bê cho Tiếng Việt đi dần vào tha hóa thì chắc chắn cánh cửa diệt vong đang sẵn sàng mở toamg, chào đón ở phía trước.

Câu chuyện dạy học cho lớp trẻ trong nhà trường hiện nay. Đặc biệt là các cháu lớp tiểu học, lớp 1, lớp 2 như con trai tôi. Chúng là những trang giấy trắng. Chúng ta không có quyền và không được đặc cách bất kỳ quyền nào để vẽ lên đó một nét bút nào hết. Cách giáo dục hiện nay như vậy là phản khoa học, đi ngược với sự tiến bộ. Nền giáo dục này đang đánh cắp tuổi thơ và tương lai của con cháu chúng tôi. Tiếng Việt đang bị xâm hại và xuống cấp trầm trọng. Trong đó giáo dục chính là tội nhân đầu tiên trong việc này. Người Việt nói với người Việt đã dần không hiểu nhau vì ngôn từ, vì câu cú, vì ngữ nghĩa. Đó là sự xói mòn vô cùng nghiêm trọng. Những người quan tâm đến chuyện này ngày một ít đi, họ bị cô lập và bị nhấn chìm bởi những con người nhân danh mục đích để làm phương tiện cho những ý đồ thiếu tử tế ẩn dấu đằng sau và cả một đám đông hoặc thờ ơ, vô cảm, hoặc chỉ biết tư lợi mà không màn đến sự tồn vong của ngôn ngữ dân tộc mình. Tiếng Việt còn thì nước Việt còn. Đừng để ngôn ngữ thiêng liêng của mình ngày một què quặt, biến thái, hư hại và lụi tàn. Trách nhiệm gìn giữ này là ở ngay chính mỗi người dân, mỗi nhà giáo, mỗi nhà nghiên cứu, mỗi nhà ngôn ngữ học, mỗi nhà quản lý giáo dục, mỗi lãnh đạo đầu ngành và chính phủ.

Quay lại chuyện xưng hô trong gia đình mà cô giáo đã giảng cho con tôi sáng nay. Thiết nghĩ thầy cô giáo chỉ cần mở cho các cháu biết sự phong phú và đặc sắc của ngôn ngữ Việt trong cách xưng hô. Cho các cháu biết cách gọi của người Việt là như thế nào, vùng nào gọi như thế nào. Còn cách gọi trong gia đình thì tùy theo gia đình các cháu sống ở đâu, gốc gác như như thế nào thì các cháu sẽ gọi theo tập quán ở đó. Khi các cháu được tự do về tư duy, hiểu được đúng sai, sự sàng lọc, lựa chọn chính đáng, tiến bộ sẽ xuất hiện. Tuyệt đối không được áp đặt thô bạo về ngôn ngữ như vậy. Đó mới là giáo dục hướng tới sự tự do, khai sáng, gợi mở cho trí óc của trẻ được phát triển theo chiều hướng tiến bộ, rộng mở. Không thể đem những tư duy cũ kỹ, rập khuôn mà đóng khung tâm trí của trẻ. Ngôn ngữ là thứ đầu tiên con người có trong bản năng khi chào đời và học hỏi tích lũy theo năm tháng. Hãy giúp trẻ có được ngôn ngữ nền móng vững chải để bước vào đời, xây dựng tương lai tiến bộ, văn minh. Xã hội loài người thay đổi, tiến bộ rất nhanh, thế giới cũng đang phát triển rất nhanh. Đòi hỏi tư duy và tri thức con người cũng phải thay đổi tiến bộ và phù hợp với đà phát triển đó. Nếu ta vẫn ấu trĩ giữ tư duy cũ kỹ, giáo dục theo một khuôn mẫu lạc hậu và thậm chí là lạc đường thì đã đến lúc phải dừng ngay lại hoặc đổi hướng cho cùng chiều với chiều phát triển chung của nhân loại. Đích đến của loài người là văn minh.

Hãy trả lại cách gọi bác, gọi chú đúng với vai trò là chú, là bác trong mối quan hệ anh em trai trong gia đình.

Hãy thôi giáo dục áp đặt cho thế hệ trẻ Việt. Những rường cột của đất nước trong tương lai.

Hãy chung tay gìn giữ ngôn ngữ Việt.

Tác giả: An Điền share by Thầy Lê Văn Thông

15/05/2025

Lễ giỗ lần 5 Theresa Xuân Mai (Thứ 5 ngày 15/05/2025)

21/04/2025

✝️Đức Giáo hoàng Phanxicô vừa được Chúa gọi về vào sáng Thứ Hai, ngày 21 tháng 4 năm 2025, ở tuổi 88 tại dinh thự ở Casa Santa Martet của Vatican.

Pope Francis died on Easter Monday, April 21, 2025, at the age of 88 at his residence in the Vatican's Casa Santa Marta.

13/11/2024

THA THỨ !

Tha thứ là một hành động cao cả, nhưng cũng là một quá trình đầy thử thách và phức tạp. Sự tha thứ không chỉ là một biểu hiện của lòng tốt hay bao dung, mà còn là cách để giải thoát chính mình khỏi những đau đớn và tổn thương. Dưới đây là một vài khía cạnh về sự tha thứ:

1. Tha thứ không có nghĩa là quên đi

Khi ta tha thứ, không có nghĩa là chúng ta phải quên hoàn toàn những gì đã xảy ra. Tha thứ là việc chấp nhận những gì đã xảy ra mà không để cảm giác tiêu cực ảnh hưởng quá nhiều đến cuộc sống hiện tại. Đó là việc học cách sống cùng với nỗi đau, nhưng không để nó tiếp tục làm ta tổn thương.

2. Tha thứ là giải phóng bản thân

Khi mang lòng thù hận hoặc sự oán trách, chính chúng ta là người chịu khổ nhất. Tha thứ không chỉ là dành cho người khác mà còn cho bản thân mình. Bằng cách tha thứ, ta có thể buông bỏ những cảm xúc tiêu cực, từ đó đạt được sự bình an trong tâm hồn.

3. Tha thứ đòi hỏi thời gian và nỗ lực

Tha thứ không xảy ra ngay lập tức. Đôi khi, người ta cần thời gian để hồi phục, hiểu rõ nguyên nhân của nỗi đau và tìm cách đối mặt với nó. Đó là một quá trình không hề dễ dàng, nhưng từng bước giúp ta đến gần hơn với sự nhẹ nhàng trong tâm hồn.

4. Tha thứ không có nghĩa là chấp nhận hành vi sai trái

Khi ta tha thứ cho ai đó, không có nghĩa là ta biện minh hay chấp nhận hành vi của họ. Tha thứ đơn giản là ta không để những hành vi sai trái của người khác kiểm soát cuộc sống của mình. Ta có thể chọn không để người đó tiếp tục gây hại, và đồng thời vẫn cho phép bản thân giải thoát khỏi oán hận.

5. Tha thứ là một hành động của lòng từ bi

Khi tha thứ, ta thể hiện lòng từ bi, không chỉ với người gây tổn thương mà còn với chính mình. Tha thứ giúp ta trở nên bao dung hơn, học cách nhìn nhận mọi chuyện từ nhiều góc độ khác nhau và cảm nhận sâu sắc sự dễ tổn thương của bản thân và người khác.

6. Tha thứ là một con đường dẫn đến sự tự do

Khi ta tha thứ, ta không còn bị ràng buộc bởi quá khứ, bởi những tổn thương và những cảm xúc tiêu cực. Sự tha thứ giúp ta mở ra cánh cửa để đón nhận niềm vui và hạnh phúc mới, giúp ta tiến lên phía trước với một trái tim rộng mở.

7. Tha thứ có thể dẫn đến sự phát triển cá nhân

Qua hành trình tha thứ, ta học hỏi nhiều về bản thân, về giới hạn, về lòng kiên nhẫn và sự chịu đựng. Tha thứ giúp ta trở nên mạnh mẽ hơn, giúp ta biết trân trọng hơn những mối quan hệ tốt đẹp, cũng như hiểu rằng mọi người, kể cả chính chúng ta, đều có thể mắc sai lầm.

Kết luận

Tha thứ là một sức mạnh nội tại giúp con người vượt qua những khổ đau và tìm lại sự bình yên. Mặc dù không dễ dàng, nhưng đó là một trong những món quà lớn nhất mà chúng ta có thể dành cho chính mình và cho người khác. Tha thứ không chỉ là hành động, mà còn là trạng thái của tâm hồn, giúp chúng ta sống thanh thản và nhẹ nhàng hơn.