HEO HỌC BAY

HEO HỌC BAY Cảm ơn đã ghé thăm! Amplify Your Voice!

DOANH NHÂN “NÓI THAY” LÃNH TỤ: PHI ĐỐI XỨNG CÙNG BÀI HỌC MCNAMARAMột doanh nhân sử dụng ngôn ngữ startup (thử-sai, pivot...
06/06/2026

DOANH NHÂN “NÓI THAY” LÃNH TỤ: PHI ĐỐI XỨNG CÙNG BÀI HỌC MCNAMARA

Một doanh nhân sử dụng ngôn ngữ startup (thử-sai, pivot, trải nghiệm cá nhân) để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Có những phép thử và ví dụ nhãn tiền về cách tiếp cận này.

Một, hãy nhớ về nghịch lý McNamara.
Robert McNamara, cựu giám đốc Ford, được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ trong chiến tranh Việt Nam. Ông áp dụng tư duy quản trị doanh nghiệp – đo lường bằng chỉ số, tối ưu hóa hiệu suất, thống kê định lượng – vào việc điều hành chiến tranh. Hệ thống chỉ huy Mỹ sau đó rơi vào tình trạng tập trung quá mức vào các chỉ số có thể đo đếm (số lượng xác giặc, tỷ lệ tiêu hao) trong khi bỏ qua các yếu tố định tính như lòng dân, địa hình, văn hóa và lịch sử địa phương. Đây là lỗi phương pháp luận: dùng thước đo của một lĩnh vực (quản trị doanh nghiệp) để đo một lĩnh vực có bản chất khác (chiến tranh, giải phóng dân tộc).

Một doanh nhân đo lợi nhuận, thị phần, hiệu suất. Một lãnh tụ cách mạng, ở một tầm vóc khác, gánh trên vai vận mệnh của cả dân tộc, nền độc lập và hạnh phúc của triệu sinh linh, gia đình. Những hy sinh mà ở đó không một bảng cân đối kế toán nào có thể định giá. Người không chọn con đường vì “lợi nhuận hay thị phần”, mà vì cảnh nước mất nhà tan, vì thân phận nô lệ của đồng bào.

Nên mượn ngôn ngữ, tư duy, và công cụ của kinh doanh để nói về cách mạng là một hành vi xâm lấn diễn ngôn. Hành vi đó cần phải được xem xét, đánh giá xem có phù hợp hay không, thậm chí đủ tầm hay không trước khi nói đến việc được chấp thuận.

Để hiểu rõ hơn, chính bạn hãy thử lấy một ví dụ. Một lãnh tụ cách mạng nói với nhân dân bằng ngôn ngữ của doanh nhân. "Độc lập với tôi là một thương vụ làm ăn. Cần đàm phán để có lợi nhuận cao nhất. Nếu không hiệu quả, quân đội có hy sinh nhiều quá thì ta pivot sang hướng khác thôi. Nếu vẫn không được, có thể tính đến phương án tái cấu trúc, thậm chí sa thải bớt nhân dân ở những vùng lõm để tập trung nguồn lực."

Phản ứng xã hội, của đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước với những phát ngôn trên sẽ như thế nào?

Vị thế xã hội của doanh nhân thành đạt ở Việt Nam tự động quy đổi thành quyền phát ngôn về lịch sử và chính trị. Không ai kiểm tra năng lực lịch sử của họ trước khi họ lên tiếng. Trong khi đó, một chính trị gia bị ràng buộc bởi các kỳ vọng chặt chẽ hơn nhiều về ngôn ngữ và khuôn khổ diễn ngôn.

Các phép thử hay ví dụ trên không nhằm phủ nhận quyền tiếp cận lịch sử của doanh nhân. Chúng chỉ chỉ ra một cấu trúc đối xứng trong phát ngôn, nơi vị thế xã hội của người nói ảnh hưởng đến mức độ cho phép vượt ranh giới diễn ngôn, bất kể nội dung được nói có trị giá hay không.

Tổng hợp
Hình lấy từ nguồn Vietsciences

NHỮNG “NGƯỜI KHỔNG LỒ" CÒN ĐƯƠNG NẶNG GÁNHNói đến đường sắt Trung Quốc, người ta giờ nghĩ ngay đến những tập đoàn đồ sộ ...
01/06/2026

NHỮNG “NGƯỜI KHỔNG LỒ" CÒN ĐƯƠNG NẶNG GÁNH
Nói đến đường sắt Trung Quốc, người ta giờ nghĩ ngay đến những tập đoàn đồ sộ bất khả chiến bại.

Thứ nhất là Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Trung Quốc (国铁集团) – đơn vị quản lý và vận hành toàn bộ mạng lưới đường sắt. Năm 2024, tập đoàn này ghi nhận tổng doanh thu lên tới 12.830 tỷ NDT (khoảng 1.283 tỷ USD), tăng nhẹ 3% so với năm 2023. Lợi nhuận ròng đạt 39 tỷ NDT (khoảng 5,4 tỷ USD), tăng 18% so với năm trước. Riêng mảng vận tải – trái tim của ngành – đạt doanh thu 990,18 tỷ NDT (99 tỷ USD) với mức lợi nhuận cao nhất từ trước đến nay. Khối lượng hành khách đạt 40,8 tỷ lượt (tăng 10,8%) và hàng hóa đạt 39,9 tỷ tấn (tăng 1,9%). Tuy nhiên, điều đáng nói là biên lợi nhuận ròng chỉ vào khoảng 0,3% – nghĩa là cứ 1.000 đồng doanh thu, tập đoàn chỉ giữ lại vỏn vẹn 3 đồng lợi nhuận sau thuế.

Bên cạnh đó là China Railway Group Limited (CREC) – công ty niêm yết chuyên về xây dựng và kỹ thuật. Năm 2024, doanh thu của CREC đạt 1.160 tỷ NDT (khoảng 116 tỷ USD), nhưng lại giảm 8,2% so với năm 2023. Lợi nhuận sau thuế thuộc về công ty mẹ chỉ còn 27,89 tỷ NDT , giảm 16,7%. Biên lợi nhuận ròng ở mức 2,4% , tức cứ 1.000 đồng doanh thu, công ty giữ lại chưa đầy 24 đồng lợi nhuận.

Cả hai “người khổng lồ” đều có điểm chung: biên lợi nhuận rất mỏng. Nguyên nhân đến từ chi phí vận hành và đầu tư khổng lồ. Năm 2024, Trung Quốc đầu tư 850,6 tỷ NDT vào đường sắt (tăng 11,3%), đưa thêm 2.457 km đường sắt cao tốc vào hoạt động, nâng tổng chiều dài mạng lưới lên 4,8 vạn km – kỷ lục thế giới. Để tài trợ cho đầu tư, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia phải duy trì khoản nợ khoảng 62.000 tỷ NDT (8.600 tỷ USD), dù tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu đã giảm nhẹ từ 65,56% xuống 63,51%.

Như vậy, bức tranh năm 2024 có cả điểm sáng lẫn thách thức: vận tải tăng trưởng mạnh, lợi nhuận vận tải đạt kỷ lục, tỷ lệ nợ được cải thiện. Nhưng doanh thu mảng xây dựng sụt giảm, biên lợi nhuận vẫn quá mỏng (chỉ 0,3–2,4%), và gánh nặng đầu tư cùng nợ vẫn còn rất lớn. Liệu áp lực tài chính khổng lồ trong nước có thể ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí hoặc các điều khoản của những công trình quốc tế.

Vì không phải tập đoàn nào dù lớn tới đâu cũng đủ "khỏe" để gánh cùng lúc cả đầu tư nội địa lẫn cam kết nước ngoài?

Tổng hợp
Hình mang tính minh hoạ

CẮN MỘT MIẾNG LÀ VÀI TRĂM TRIỆU ĐỒNGSáng ngày 22/5 vừa qua, một cặp dưa lưới Yubari – loại trái cây hạng sang đến từ Hok...
01/06/2026

CẮN MỘT MIẾNG LÀ VÀI TRĂM TRIỆU ĐỒNG

Sáng ngày 22/5 vừa qua, một cặp dưa lưới Yubari – loại trái cây hạng sang đến từ Hokkaido, Nhật Bản – đã được bán với mức giá 5,8 triệu yên (khoảng 958 triệu đồng), thiết lập kỷ lục mới cho phiên đấu giá đầu vụ.

Phiên đấu giá diễn ra tại chợ đầu mối trung tâm thành phố Sapporo, thủ phủ của vùng Hokkaido. Mức giá 5,8 triệu yên dành cho một cặp dưa (hai quả) đã phá vỡ kỷ lục 5 triệu yên được xác lập vào năm 2019.

Người chiến thắng trong cuộc đấu giá này là Công ty Futami-Seika, một doanh nghiệp chuyên buôn bán rau củ quả có trụ sở tại thành phố Kushiro, Hokkaido. Ông Hirokazu Okubo, giám đốc bán hàng của công ty, cho biết họ muốn mang những trái dưa chất lượng nhất đến với người tiêu dùng trên khắp Nhật Bản.

Sau khi mua thành công, cặp dưa đặc biệt này được bán lại cho Công ty Keio Store. Toàn bộ số dưa sẽ được trưng bày tại siêu thị Sakuragaoka ở thành phố Tama, phía Tây Tokyo, cho đến cuối tuần qua (24/5). Sau thời gian trưng bày, chúng sẽ được dùng trong các sự kiện thử nếm dành cho khách hàng.

Dưa lưới Yubari vốn nổi tiếng là loại trái cây cao cấp, thường được chọn làm quà biếu trong những dịp quan trọng. Giá trị đắt đỏ của chúng đến từ quy trình canh tác nghiêm ngặt, hình dáng gần như hoàn hảo với phần cuống chữ T đặc trưng, cùng vị ngọt đậm và hương thơm riêng biệt.

Theo hợp tác xã nông nghiệp thành phố Yubari, vụ mùa năm nay được đánh giá cao nhờ thời tiết thuận lợi: lượng tuyết rơi vào mùa đông ít hơn bình thường, kết hợp với khí hậu mùa xuân ôn hòa, giúp dưa phát triển tốt.

Hợp tác xã này đặt mục tiêu xuất khẩu khoảng 3.086 tấn dưa lưới trong vụ mùa hiện tại, với tổng doanh thu kỳ vọng đạt 2,12 tỷ yên. Thời điểm thu hoạch rộ sẽ rơi vào hai tháng 6 và 7 tới đây.

Tổng hợp
Hình ảnh mang tính minh hoạ

NGỒI TRONG PHÒNG MÁY LẠNH NÓI VỀ 32 NĂM TRƯỚCKhông chỉ quân sự, Việt Nam còn có những kỳ tích khiến cả thế giới ngỡ ngàn...
01/06/2026

NGỒI TRONG PHÒNG MÁY LẠNH NÓI VỀ 32 NĂM TRƯỚC

Không chỉ quân sự, Việt Nam còn có những kỳ tích khiến cả thế giới ngỡ ngàng.

19 giờ 06 phút ngày 27/5/1994, tại Trung tâm Điều độ Quốc gia, Thủ tướng Võ Văn Kiệt ra lệnh đóng điện. Dòng điện từ Hòa Bình chạy 1.487km qua 14 tỉnh, thành phố tới trạm Phú Lâm, TP.HCM. Cả nước nín thở.

Trong ký ức thế hệ 7x, 8x, miền Nam cắt điện luân phiên liên tục. Điện diesel giá 1.000đ/kWh. Miền Bắc thừa điện, miền Nam thiếu, nhưng không có đường dây để truyền tải.

Có 2 phương án: bán điện cho Trung Quốc (an toàn, nhưng chậm 7-8 năm) hoặc xây đường dây 500kV ngay. Thủ tướng Kiệt chọn phương án 2.

Lập tức, một giáo sư người Việt tại Pháp gửi thư về với 3 lý do "không thể":

1. Bài toán 1/4 bước sóng: Đường dây 1.487km sẽ khiến điện áp nhảy từ 500kV lên 700-1.000kV, cháy toàn bộ thiết bị. Lời giải: GS Trần Đình Long bố trí 5 trạm bù dọc, hóa giải bài toán vô nghiệm.

2. Thời gian 2 năm là không tưởng: Thế giới làm 700-800km mất 7-8 năm. Lời giải: Chia 4 cung đoạn, 4 công ty thi công song song, huy động quân đội (Quân khu 4,5; Binh đoàn 12,15) cùng hàng vạn người.

3. Không hiệu quả kinh tế: Tổng mức đầu tư 5.488 tỷ đồng (544 triệu USD). Lời giải: Mỗi kWh thay thế 1.000đ điện diesel. Chỉ 3 năm (1994-1997) truyền 6,5 tỷ kWh, thu về 6.500 tỷ đồng - hoàn vốn 100%.

Thủ tướng Kiệt nói: "Cứ làm. Nếu thất bại, tôi sẽ chủ động từ chức".

Quy mô công trình: 3.437 cột thép, 280.000m³ bê tông, 23.000 tấn cột thép, 69.000 tấn thép hình. Làm trong rừng núi, không GPS, chỉ có mồ hôi và 782 ngày đêm.

Kể từ giây phút đó, cắt điện luân phiên ở TP.HCM chấm dứt ngay lập tức.

GDP từ 5,1% (1990) lên 9,5% (1995). Tăng trưởng điện từ 5-6%/năm (1990-92) lên 18,2%/năm (1993-97). Năm 1995: toàn quốc 21%, riêng miền Nam và Trung 25%.

32 năm sau, giữa nắng 41°C, hàng triệu điều hòa vẫn chạy. Hệ thống điện vẫn đang tải. Bởi 32 năm trước, có những con người đã không chịu nghe hai chữ "không thể."

Đường dây 500kV mạch 1 năm 1994 là đường dây AC dài nhất thế giới lúc bấy giờ. Nay Việt Nam có hơn 8.600km đường dây 500kV, đứng đầu Đông Nam Á.

17/05/2026

Sau này mới hiểu, chỉ từ suy nghĩ thoáng trong đầu, vài lời bông đùa vô hại, tới hiện thực có khi chỉ qua một mùa lá rụng.
“Đừng bao giờ lấy giấy thử lửa” là nguyên tắc quan trọng của những người thực sự trân trọng hôn nhân.

17/05/2026

“Hôn đi, hôn đi, hôn điii” ⭐️

16/05/2026

JUST AFTER TRUMP ENTERED AIR PLANE
A very rare short video of the moment the host country cleans up right after the head of state, in this case, Mr. Trump after boarding AF1.

SỰ THẬT TRUNG QUỐC KHÔNG “XỎ LÁ” ĐOÀN TỶ PHÚ HOA KỲ Trên thực tế, các mẫu xe buýt nhỏ, như Toyota Coaster, rất phổ biến ...
16/05/2026

SỰ THẬT TRUNG QUỐC KHÔNG “XỎ LÁ” ĐOÀN TỶ PHÚ HOA KỲ
Trên thực tế, các mẫu xe buýt nhỏ, như Toyota Coaster, rất phổ biến và được sử dụng rộng rãi tại Trung Quốc, kể cả trong các cơ quan nhà nước hay các sự kiện quan trọng của chính phủ.

Trong các chuyến công du chính thức, Chủ tịch Tập Cận Bình thường sử dụng các mẫu xe Hồng Kỳ (Hongqi) cao cấp, một thương hiệu xe nội địa của Trung Quốc. Ví dụ, trong chuyến thăm Việt Nam vào tháng 4 năm 2025, ông đã sử dụng chiếc limousine Hồng Kỳ N701.

Tuy nhiên, cũng trong năm 2025, trong một chuyến công tác nội địa, ông Tập Cận Bình đã sử dụng xe buýt loại nhỏ để di chuyển và chào hỏi người dân hai bên đường tại Tân Cương.

Do đó, lời bông đùa rằng phái đoàn Hoa Kỳ đã bị "chơi xỏ" khi phải "xếp cá" lên chiếc xe buýt – trông tương tự các loại xe dùng cho tuyến du lịch ngắn ngày và phổ biến ở Việt Nam – là hoàn toàn không có cơ sở. Đây đơn giản chỉ là phương tiện phổ biến và hiệu quả trong cách sắp xếp và tổ chức sự kiện của chính phủ Trung Quốc, đặc biệt trong chuyến thăm Bắc Kinh vừa qua của phái đoàn Hoa Kỳ.

NỀN TẢNG Á ĐÔNG SÂU SẮC LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAMBạn gái giúp người yêu bỏ trốn và bố không tố cáo con gái: Có được miễn trừ...
13/05/2026

NỀN TẢNG Á ĐÔNG SÂU SẮC LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
Bạn gái giúp người yêu bỏ trốn và bố không tố cáo con gái: Có được miễn trừ khởi tố?

Theo Khoản 2 Điều 18 BLHS 2015, người thân thích (vợ, chồng, cha mẹ, con, anh chị em ruột, ông bà, cháu) không chịu trách nhiệm hình sự (TNHS) về hành vi che giấu tội phạm, trừ tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng khác. Từ đó: (i) bạn gái (không hôn nhân hợp pháp, không huyết thống) không được loại trừ; (ii) cha ruột (huyết thống trực hệ) được miễn trừ, nhưng chỉ đối với tội phạm ít nghiêm trọng đến rất nghiêm trọng (Điều 9 BLHS).

Sự phân biệt này xuất phát từ nguyên lý: tội che giấu tội phạm bảo vệ trật tự tư pháp, nhưng luật thừa nhận “lý do loại trừ TNHS” mang tính nhân thân, gắn với tập quán pháp Á Đông. Về cấu thành, bạn gái giúp người yêu tẩu thoát hội đủ 4 yếu tố (chủ thể, khách thể, mặt khách quan, lỗi cố ý) → cấu thành tội tại Điều 389 BLHS, phạt đến 05 năm tù. Ngược lại, cha không tố giác con không bị coi là hành vi nguy hiểm (được luật cho phép).

Cơ sở của sự loại trừ này nằm ở nguyên tắc nhân đạo và văn hóa làng xã Á Đông. So với common law (chỉ đặc miễn làm chứng cho vợ chồng), luật Việt Nam mở rộng ra toàn bộ người thân thích. Xã hội Á Đông vận hành theo trật tự “tu – tề – trị – bình”, coi gia đình là đơn vị cơ bản; tố giác lẫn nhau bị coi là “khinh mạt luân thường”, phá vỡ hòa thuận làng xã. Luật hình sự Việt Nam đã thể chế hóa điều đó bằng quyền im lặng bảo vệ, không buộc người thân phải lựa chọn giữa tình nhà và nghĩa nước.

Tuy nhiên, tính nhân văn có giới hạn: không áp dụng cho tội đặc biệt nghiêm trọng (khung 4, Điều 9 BLHS), ví dụ buôn 5 kg he**in. Lúc đó, lợi ích xã hội được đặt lên trên, cha ruột cũng không thể viện Điều 18 để thoát tội. Sự cân bằng này cho thấy luật Việt Nam không rơi vào chủ nghĩa gia đình cực đoan.

Bạn gái giúp người yêu bỏ trốn không được miễn trừ; bố không tố cáo con (tội thông thường) thì được miễn trừ. Sự khác biệt này là sản phẩm dung hợp giữa tập quán pháp Á Đông, Nho giáo và nguyên tắc nhân đạo – một nét đặc sắc của trường phái luật hình sự Việt Nam.

Address

Ho Chi Minh City

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when HEO HỌC BAY posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share