25/05/2026
ĐẤU TRANH PHÒNG CHỐNG “TỰ DIỄN BIẾN”, “TỰ CHUYỂN HÓA”
Ý NGHĨA TRONG CÔNG TÁC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG ĐỐI VỚI LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN
Trong thời gian vừa qua, các thế lực thù địch không ngừng gia tăng hoạt động chống phá cách mạng Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, trong đó chính trị, tư tưởng, lý luận bị tấn công bằng nhiều phương thức và thủ đoạn khác nhau, với mục tiêu làm suy giảm uy tín của Đảng, Nhà nước trước Nhân dân, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Giữ vững trận địa chính trị, tư tưởng của Đảng trở thành yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định và phát triển của đất nước. Để đấu tranh hiệu quả với các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, trước hết cần nhận thức sâu sắc về nền tảng tư tưởng của Đảng đó là cơ sở chính trị, lý luận định hướng mọi hoạt động của Cách mạng Việt Nam. Đây không chỉ là vấn đề mang tính nguyên tắc mà còn là “lá chắn tư tưởng” bảo đảm cho Đảng giữ vững vai trò lãnh đạo, giữ vững bản chất cách mạng và sức chiến đấu trong tình hình mới.
Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng. Đây là hệ thống lý luận khoa học, cách mạng và nhân văn sâu sắc, phản ánh quy luật vận động, phát triển của xã hội loài người; đồng thời là cơ sở tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước ta. Đại hội XIV của Đảng thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng khi nhấn mạnh nội dung bổ sung, phát triển “lý luận về đường lối đổi mới” trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn như một thành quả lý luận quan trọng được hình thành qua 40 năm đổi mới đất nước. Đây là sự khẳng định Đảng ta không giáo điều, bảo thủ mà luôn kiên định trên nền tảng tư tưởng và cũng thể hiện bản lĩnh chính trị, tư duy đổi mới, năng lực tổng kết thực tiễn của Đảng; đồng thời tiếp tục làm giàu nền tảng tư tưởng của Đảng trong điều kiện mới đáp ứng yêu cầu bảo vệ và phát triển đất nước. Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là hệ thống lý luận định hướng hoạt động lãnh đạo Cách mạng mà còn là cơ sở chính trị bảo đảm thống nhất trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Sự kết hợp chặt chẽ giữa chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã tạo nên nền tảng tư tưởng vững chắc, bảo đảm cho Đảng giữ vững bản chất cách mạng và khoa học trong mọi giai đoạn phát triển. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với thực tiễn đất nước qua từng giai đoạn lịch sử, từ đó đưa sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Điều đó khẳng định rằng, nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là vấn đề lý luận mà còn là nhân tố quyết định bản chất cách mạng, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là hoạt động chủ động, thường xuyên nhằm giữ vững, phát triển và khẳng định giá trị khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng; đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch làm phương hại đến lợi ích của Đảng, Nhà nước và Nhân dân . Đây không chỉ là nhiệm vụ mang tính lý luận mà còn là yêu cầu chính trị có ý nghĩa sống còn đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ. Trong cuộc đấu tranh đó, mỗi cán bộ, Đảng viên, đặc biệt là lực lượng Công an nhân dân (CAND), cần nhận thức sâu sắc rằng: kiên định chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là bảo thủ, giáo điều mà là giữ vững bản lĩnh chính trị, giữ vững định hướng phát triển của dân tộc trước mọi âm mưu chống phá, xuyên tạc của các thế lực thù địch.
Trong tình hình các vấn đề an ninh trên thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường và sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, đặc biệt là sự bùng nổ của không gian mạng, lĩnh vực chính trị, tư tưởng và lý luận đang trở thành một trong những mặt trận trọng yếu, có ý nghĩa quyết định đối với sự ổn định chính trị, sự tồn vong của chế độ và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong điều kiện đó, các thế lực thù địch không ngừng gia tăng các hoạt động chống phá với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, xảo quyệt, thâm độc; triệt để lợi dụng các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “tôn giáo”, “dân tộc” và lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, kích động tâm lý hoài nghi, dao động trong xã hội. Nguy hiểm hơn, chúng tập trung khoét sâu vào nội bộ, thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nhằm làm suy yếu nền tảng tư tưởng của Đảng từ bên trong, từng bước làm phai nhạt lý tưởng cách mạng, làm suy giảm niềm tin của cán bộ, Đảng viên và Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.
Đứng trước tình hình như vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, lâu dài mà còn là yêu cầu mang tính sống còn đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng. Đây là cuộc đấu tranh có tính chất tổng hợp, toàn diện; vừa mang tính lý luận, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với thực tiễn, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Thực tiễn đã chứng minh, mọi biểu hiện suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống; mọi dấu hiệu “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ nếu không được nhận diện kịp thời, ngăn chặn quyết liệt sẽ trở thành nguy cơ trực tiếp làm suy giảm vai trò lãnh đạo của Đảng, xói mòn nền tảng tư tưởng, suy yếu sức chiến đấu của tổ chức Đảng và hệ thống chính trị, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của Nhân dân, đe dọa ổn định và phát triển đất nước.
Lực lượng CAND là lực lượng vũ trang trọng yếu của Đảng và Nhà nước, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, giữ vai trò nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ ANQG , bảo đảm TTATXH . Yêu cầu phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” càng trở nên cấp thiết và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và mang tính quyết định. Với chức năng, nhiệm vụ trực tiếp đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, các thế lực thù địch, bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa, lực lượng CAND không chỉ là lực lượng nòng cốt, là “lá chắn thép” bảo vệ ANTT mà còn là lực lượng xung kích, tiên phong trên mặt trận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND không chỉ cần bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân. Tính chiến đấu của lực lượng CAND không chỉ thể hiện trong công tác đấu tranh trấn áp tội phạm mà còn thể hiện sâu sắc trong kiên quyết, kiên trì đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch; chủ động phòng ngừa, phát hiện, tích cực đấu tranh ngăn chặn từ sớm, từ xa mọi biểu hiện suy thoái về chính trị tư tưởng, mọi nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
Từ thực tiễn, nếu ngay trong lực lượng trực tiếp thực thi nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ mà xuất hiện những biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, dao động về lập trường, suy giảm ý chí chiến đấu thì không chỉ làm giảm sút hiệu quả công tác, mà còn tác động trực tiếp đến sự vững chắc “trận địa tư tưởng” của Đảng, làm suy yếu khả năng bảo vệ an ninh chính trị từ bên trong. Do đó, phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong lực lượng CAND không chỉ là yêu cầu kiên quyết của công tác xây dựng lực lượng mà còn là điều kiện tiên quyết để lực lượng CAND hoàn thành tốt sứ mệnh chính trị mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó. Từ đó, làm rõ vai trò công tác phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong lực lượng CAND với tư cách là nhân tố then chốt trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ có ý nghĩa lý luận sâu sắc, góp phần bổ sung, phát triển nhận thức về bảo vệ nền tảng tư tưởng trong tình hình mới, mà còn mang ý nghĩa thực tiễn cấp bách. Đây là cơ sở quan trọng góp phần nâng cao nhận thức, trực tiếp phục vụ yêu cầu xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đủ sức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH trong mọi tình huống.
“Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là những biểu hiện của quá trình biến đổi tiêu cực từ bên trong nội bộ, phản ánh sự suy giảm về bản lĩnh chính trị, sự lệch chuẩn trong nhận thức và dao động về lập trường tư tưởng của cán bộ, Đảng viên trước những tác động từ bên ngoài. Nếu “tự diễn biến” là biểu hiện ở sự thay đổi về nhận thức, tư tưởng, quan điểm chính trị theo chiều hướng tiêu cực, thì “tự chuyển hóa” là sự chuyển biến từ nhận thức sang hành động, biểu hiện ở thái độ, hành vi, phương thức thực hiện nhiệm vụ không còn phù hợp với nguyên tắc tổ chức, mục tiêu chính trị của Đảng, thậm chí đi ngược lại lợi ích của Quốc gia, dân tộc. "Tự diễn biến" là quá trình thẩm thấu từng ngày, từng hoạt động của các chủ thể, còn "tự chuyển hóa" là đích đến, là hệ quả của "tự diễn biến" của các cá nhân, tổ chức. “Tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” được xem là điểm khởi phát của quá trình suy thoái toàn diện, thường hình thành từng bước, âm thầm len lỏi trong nhận thức, tư tưởng và hành vi của cán bộ, Đảng viên. Dao động về nhận thức chính trị dẫn đến phai nhạt lý tưởng cách mạng, niềm tin vào chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Biểu hiện này có thể từng bước chuyển hóa thành sự thờ ơ chính trị, giảm sút ý chí phấn đấu, kéo theo những lệch lạc trong hành động, suy giảm ý thức trách nhiệm và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, thậm chí phát ngôn, hành động trái với quan điểm, đường lối của Đảng, tạo điều kiện để các thế lực thù địch thực hiện âm mưu chống phá từ bên trong. Đây không phải là sự biến đổi diễn ra tức thời mà thường âm thầm, khó nhận diện nhưng có sức công phá lớn đối với nền tảng tư tưởng và sức chiến đấu của tổ chức Đảng nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và kiên quyết.
Điều đặc biệt nguy hiểm của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nằm ở tính chất “nội sinh” của quá trình và tính chất phức tạp, âm thầm khó kiểm soát. Nếu các thế lực thù địch được xem là những tác nhân chống phá từ bên ngoài, thì “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” lại xuất phát từ chính nội bộ, từ sự suy yếu về bản lĩnh chính trị, sự phai nhạt lý tưởng cách mạng của một bộ phận cán bộ, Đảng viên. Vì vậy, nguy cơ này thường tinh vi hơn, khó nhận diện hơn và có khả năng làm xói mòn nền tảng tư tưởng của Đảng từ gốc rễ. Nếu các thế lực thù địch là ngoại lực, thì “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” chính là “nội lực tiêu cực”, âm thầm nhưng nguy hiểm, có khả năng làm suy yếu nền tảng tư tưởng từ nội tại, làm giảm tính thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ chức là những yếu tố cốt lõi tạo nên sức chiến đấu của Đảng. Vì vậy, nhận diện sớm, phòng ngừa từ xa, đấu tranh kiên quyết với những biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với lực lượng CAND trong bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân.
Văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề cập: “chủ động phòng ngừa, đấu tranh phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta; khắc phục sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, Đảng viên”. Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII cũng đã thẳng thắn chỉ rõ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là nguy cơ trực tiếp đe dọa vai trò lãnh đạo của Đảng, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ. Đại hội XIII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi các biểu hiện suy thoái, giữ vững sự thống nhất về chính trị, tư tưởng trong toàn Đảng. Tinh thần đó tiếp tục được kế thừa và phát triển, trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng khi tiếp tục đặt yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; ngăn chặn có hiệu quả biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, coi đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược nhằm giữ vững ổn định chính trị, tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới.
Trong giai đoạn chuyển đổi số, nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” càng trở nên phức tạp hơn. Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin xấu độc , xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, kích động tư tưởng bất mãn, tác động trực tiếp đến nhận thức của cán bộ, Đảng viên. Sự thiếu hụt bản lĩnh chính trị, kỹ năng nhận diện và sàng lọc thông tin có thể dẫn đến quá trình tiếp nhận thông tin lệch chuẩn, từng bước hình thành sự dao động về tư tưởng. Đối với lực lượng CAND, tác động của không gian mạng đặt ra yêu cầu đặc biệt cấp thiết trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; mỗi cán bộ, chiến sĩ phải thực sự là “lá chắn tư tưởng” vững chắc trước các âm mưu chống phá mới.
Tính chất nguy hiểm của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không chỉ nằm ở tính chất “nội sinh” mà còn là sự cộng hưởng với các yếu tố tác động mới trong thời đại phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ. Mức độ nguy hiểm của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không còn dừng lại ở những biểu hiện truyền thống trong nội bộ mà đang có xu hướng biến đổi với phương thức ngày càng tinh vi, phức tạp hơn. Trước đây quá trình tác động tư tưởng chủ yếu diễn ra trực tiếp, trong phạm vi hẹp, cần thời gian dài để hình thành; thì hiện nay, dưới tác động của không gian mạng, các biểu hiện lệch lạc về nhận thức có thể lan truyền và phát triển với tốc độ nhanh hơn, phạm vi rộng hơn, mức độ ảnh hưởng sâu sắc hơn. Không gian mạng trở thành nơi mà các thế lực thù địch triệt để lợi dụng nhằm thúc đẩy quá trình suy thoái tư tưởng, kích động tâm lý hoài nghi, dao động chính trị và từng bước làm suy giảm “sức đề kháng tư tưởng” của cán bộ, Đảng viên. Chính sự thay đổi về phương thức tác động đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhận diện đầy đủ vai trò của không gian mạng như một nhân tố mới tác động đến cuộc đấu tranh phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trở nên quyết liệt và phức tạp hơn.
Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong môi trường số, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ năng lực thích ứng với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Điều đó cho thấy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay không còn giới hạn trong không gian thực mà đã mở rộng sang không gian mạng, nơi cuộc đấu tranh tư tưởng diễn ra thường xuyên, liên tục và quyết liệt hơn bao giờ hết. Có thể khẳng định, trong kỷ nguyên số, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không còn là nguy cơ mang tính đơn lẻ mà đang vận động với tốc độ nhanh hơn, phương thức tinh vi hơn, mức độ ảnh hưởng sâu rộng hơn. Nếu không kịp thời nhận diện, chủ động phòng ngừa và tích cực đấu tranh, nguy cơ này có thể âm thầm làm suy giảm bản lĩnh chính trị, bào mòn niềm tin và từng bước tác động tiêu cực đến sự ổn định chính trị. Vì vậy, xây dựng “thế trận tư tưởng số” vững chắc trong lực lượng CAND không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài nhằm bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và giữ vững bình yên đất nước trong kỷ nguyên mới.
Thời gian qua, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt của Đảng, Bộ Công an đã đặc biệt quan tâm công tác xây dựng lực lượng CAND vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, xác định đây là nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng nhằm giữ vững vai trò nòng cốt trong bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH, từ đó nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đã đạt được nhiều kết quả tích cực:
Nhận thức của cán bộ, chiến sĩ về nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng được nâng cao. Các cấp ủy, tổ chức Đảng trong CAND đã chú trọng quán triệt, triển khai nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, nhất là tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; gắn đấu tranh phòng, chống suy thoái với xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng của cán bộ, chiến sĩ. Cùng với đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và hình thức. Hoạt động học tập chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Sáu điều Bác Hồ dạy CAND, các nghị quyết của Đảng được triển khai ngày càng thực chất, bám sát nhiệm vụ chính trị của lực lượng Công an. Nhiều mô hình tuyên truyền, giáo dục chính trị kết hợp ứng dụng khoa học - công nghệ bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin, giữ vững sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn lực lượng. Quan trọng hơn, đa số cán bộ, chiến sĩ CAND luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; không ngại khó khăn, gian khổ, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trong bối cảnh tình hình an ninh, trật tự diễn biến phức tạp, lực lượng CAND tiếp tục khẳng định vai trò là “lá chắn thép”, “thanh bảo kiếm” sắc bén trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ ANTT và kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc đặc biệt trên không gian mạng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, cần nhìn nhận thẳng thắn công tác phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong lực lượng CAND vẫn còn những hạn chế nhất định: Một bộ phận cán bộ, chiến sĩ, nhận thức về tính chất nguy hiểm của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” chưa thực sự sâu sắc; còn chủ quan, thiếu cảnh giác trước các thông tin trái chiều, luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng. Trong môi trường truyền thông số phát triển nhanh chóng, kỹ năng “miễn dịch thông tin” của một số cán bộ, chiến sĩ còn hạn chế. Khả năng nhận diện thông tin, các thủ đoạn truyền thông mang tính dẫn dắt tư tưởng chưa thực sự đồng đều. Điều này tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến sự dao động về nhận thức, ảnh hưởng đến bản lĩnh chính trị nếu không được định hướng và uốn nắn kịp thời. Ở một số thời điểm, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng còn biểu hiện chậm đổi mới; nội dung tuyên truyền ở một số nơi chưa thực sự hấp dẫn, chưa bắt nhịp với đặc điểm tiếp cận thông tin trong môi trường số. Trong khi các thế lực thù địch liên tục đổi mới phương thức chống phá bằng công nghệ truyền thông hiện đại, đổi mới công tác giáo dục chính trị có nơi, có lúc vẫn còn mang tính truyền thống, chưa tạo “sức đề kháng tư tưởng” bền vững cho cán bộ, chiến sĩ.
Những hạn chế trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân: Một mặt, tác động của mặt trái kinh tế thị trường, xu hướng thực dụng, cá nhân chủ nghĩa cùng sự bùng nổ của không gian mạng đã làm gia tăng nguy cơ tác động tiêu cực đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ. Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng môi trường mạng để phát tán thông tin xấu độc, kích động tư tưởng, từng bước thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Mặt khác, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng ở một số đơn vị chưa theo kịp sự thay đổi của môi trường thông tin hiện đại; phương thức truyền tải nội dung chính trị chưa thực sự phù hợp với tâm lý tiếp nhận. Hoạt động trang bị kỹ năng đấu tranh tư tưởng, nhận diện thông tin xấu độc và phản biện trên không gian mạng ở một số đơn vị chưa toàn diện. Những hạn chế này nếu không được khắc phục kịp thời sẽ trở thành “điểm nghẽn” trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công tác xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo tinh thần Đại hội XIV.
Trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, để phát huy vai trò then chốt của công tác phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và xây dựng lực lượng CAND vững mạnh, cần triển khai đồng bộ, toàn diện các giải pháp với quyết tâm chính trị cao, phương thức phù hợp và tư duy đổi mới:
Nâng cao bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin và lý tưởng cách mạng: Là giải pháp hàng đầu có tính nền tảng và lâu dài, tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân và ngăn chặn, đẩy lùi “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Cần tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, củng cố niềm tin vào chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; nâng cao khả năng tự “miễn dịch” trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải thực sự xem việc giữ vững lập trường chính trị là yêu cầu danh dự, trách nhiệm và bản lĩnh của người chiến sĩ CAND. Cùng với vấn đề phải đổi mới, nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị tư tưởng đã đến lúc Đảng cần xử lý kỷ luật nghiêm minh đối với những Đảng viên phai nhạt lý tưởng, suy giảm niềm tin nghe, nói, viết và hành động trái với nền tảng tư tưởng và đường lối của Đảng.
Tăng cường công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn: Là giải pháp làm sáng tỏ các vấn đề, nguyên tắc về Đảng cầm quyền, về chủ nghĩa xã hội, con đường xây dựng, đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, những vấn đề mới phát sinh trong quá trình đổi mới, phát triển đất nước và công tác xây dựng lực lượng CAND. Nghiên cứu để không ngừng phát triển lý luận, xây dựng hệ thống quan điểm lý luận thật sáng tỏ, có tính thuyết phục cao trên cở sở khoa học và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Nghiên cứu xây dựng đường lối, chủ trương đáp ứng yêu cầu xây dựng, phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa và xây dựng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trên nền tảng tư tưởng của Đảng.
Đổi mới mạnh mẽ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong môi trường số: Tinh thần Đại hội XIV đòi hỏi đổi mới tư duy lãnh đạo, quản trị và thích ứng với chuyển đổi số. Do đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong CAND cần chuyển mạnh từ truyền thụ một chiều sang tương tác, đối thoại, chống giáo điều, áp đặt, lấy các tình huống thực tiễn về bảo vệ an ninh tư tưởng, đấu tranh trên không gian mạng, phản bác luận điệu xuyên tạc làm chất liệu giáo dục chính trị sinh động, thuyết phục hơn, phát huy vai trò truyền thông chính trị; tăng cường sử dụng nền tảng số, truyền thông số theo hướng hiện đại, linh hoạt, phù hợp với môi trường số, bảo đảm vừa giữ vững tính Đảng, tính chiến đấu, vừa nâng cao sức hấp dẫn và khả năng thuyết phục đối với cán bộ, chiến sĩ. Công tác giáo dục chính trị chỉ thực sự đổi mới, có chiều sâu, giàu tính chiến đấu và sức thuyết phục khi mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND có khả năng nhận diện “đúng – sai”, vững vàng trước mọi tác động của môi trường số thì phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” mới đạt hiệu quả thực chất, bền vững từ gốc rễ.
Nâng cao năng lực “miễn dịch thông tin” cho cán bộ, chiến sĩ: Trong kỷ nguyên số, “miễn dịch thông tin” phải trở thành năng lực thiết yếu của mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND. Cần tăng cường trang bị kiến thức chính trị, pháp luật, kiến thức an ninh mạng và kỹ năng truyền thông số cho cán bộ, chiến sĩ, giúp mỗi cá nhân có khả năng nhận diện, kiểm chứng thông tin, nội dung thao túng tâm lý, phát hiện thủ đoạn tuyên truyền xuyên tạc, dẫn dắt nhận thức trên không gian số và các phương thức “chiến tranh thông tin” mới. Không dừng lại ở kỹ năng tiếp nhận thông tin mà phải chú trọng kỹ năng phân tích nguồn tin, kiểm chứng dữ liệu, nâng cao năng lực phản biện khoa học và đấu tranh với các luận điệu sai trái bằng tư duy lý luận sắc bén để mỗi cán bộ, chiến sĩ không chỉ chủ động phản bác các luận điệu sai trái, thù địch mà còn là một chiến sĩ trên mặt trận “bút chiến”. Cần xây dựng cơ chế định hướng thông tin chính thống nhanh chóng, kịp thời, bảo đảm cán bộ, chiến sĩ được tiếp cận nguồn thông tin tích cực , tránh tạo khoảng trống thông tin dễ bị các nguồn thông tin xấu độc lợi dụng.
Phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ CAND: Bộ phận cán bộ, chiến sĩ trẻ là lực lượng có tri thức, năng động, nhạy bén với công nghệ, có nhiều lợi thế trong môi trường số. Vì vậy, cần khuyến khích phát huy vai trò tiên phong của đoàn viên, thanh niên CAND trong lan tỏa thông tin tích cực, xây dựng “không gian số sạch, an toàn”, tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên các nền tảng số bằng phương pháp mềm dẻo nhưng kiên quyết, có lập luận khoa học, căn cứ thực tiễn và tính thuyết phục cao. Mỗi cán bộ trẻ cần trở thành một “chiến sĩ số” trên mặt trận tư tưởng, chủ động bảo vệ lẽ phải, bảo vệ hình ảnh lực lượng CAND và uy tín của Đảng trên không gian mạng, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng tri thức, bản lĩnh và trách nhiệm chính trị. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, khát vọng cống hiến, làm chủ khoa học, công nghệ và thích ứng với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số. Đối với lực lượng CAND, phát huy vai trò tuổi trẻ vừa đáp ứng yêu cầu kế thừa, phát triển lực lượng, vừa giải pháp chiến lược trong xây dựng lực lượng CAND “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, đủ sức đảm đương nhiệm vụ bảo vệ ANTT đất nước trong tình hình mới.
Xây dựng môi trường tổ chức trong sạch, vững mạnh, kỷ luật, kỷ cương: Trong phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” muốn đạt hiệu quả bền vững không thể chỉ dựa vào giáo dục nhận thức hay sự tự giác của mỗi cá nhân mà phải được đặt trong một môi trường tổ chức trong sạch, vững mạnh, có kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh là cơ sở để xây dựng cơ chế phòng ngừa từ sớm, từ xa, lấy “xây” là cơ bản, lâu dài, “chống” phải kịp thời, thường xuyên và quyết liệt. Thực tiễn xây dựng Đảng và xây dựng lực lượng CAND cho thấy, nơi nào cấp ủy, tổ chức Đảng trong sạch, nội bộ đoàn kết, nguyên tắc tổ chức được giữ vững, kỷ luật được thực hiện nghiêm túc thì nơi đó nguy cơ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” được ngăn ngừa hiệu quả ngay từ biểu hiện ban đầu. Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu xây dựng tổ chức Đảng và đội ngũ cán bộ thật sự trong sạch, vững mạnh; kiên quyết phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; ngăn chặn hiệu quả biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Cùng với đó, cần gắn chặt công tác xây dựng môi trường tổ chức với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh như một giải pháp căn cơ nhằm bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng và ý thức phụng sự nhân dân cho cán bộ, chiến sĩ. Đối với lực lượng CAND, học tập và làm theo Bác không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là chuẩn mực hành động nghề nghiệp; được thể hiện cụ thể qua việc thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy CAND, tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, thái độ gần dân, trọng dân, hết lòng phục vụ nhân dân.
Phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ chiến lược lâu dài; không chỉ mang tính cấp bách mà còn có ý nghĩa quyết định trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay. Đây là quá trình củng cố “nội lực chính trị”, giữ vững sự thống nhất về chính trị, tư tưởng, ý chí và hành động trong toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị; đồng thời là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng. Đối với lực lượng CAND giữ vai trò nòng cốt trong bảo vệ ANTT thì yêu cầu trong công tác phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” càng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là nhiệm vụ xây dựng lực lượng mà còn là nhiệm vụ bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ từ sớm, từ xa, ngay từ bên trong mỗi cá nhân. Mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND phải thực sự là một “lá chắn tư tưởng” vững chắc, giữ vững bản lĩnh chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng, tuyệt đối không dao động trước mọi âm mưu chống phá, xuyên tạc của các thế lực thù địch đặc biệt trong môi trường số. Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu xây dựng lực lượng CAND “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, đủ sức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ ANTT trong tình hình mới. Có thể khẳng định, chỉ khi mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND có bản lĩnh chính trị vững vàng, giữ vững niềm tin, có “sức đề kháng tư tưởng” trước các thông tin xấu độc thì công tác phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” mới thực sự phát huy vai trò then chốt, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới.
Nguồn: Thiếu tá Tào Minh Đức - Cán bộ, Đoàn Cảnh sát đặc nhiệm số 2 - K02 - BCA.
