23/07/2026
ỨNG DỤNG THIỀN KHI ĐỌC SÁCH
- Vừa hiểu sâu vừa không nhanh chán
Làm sao để thiền trong lúc đọc sách?
Khi đọc sách, quý vị có thể ứng dụng phương pháp nhắc thầm “răng, răng” để nhớ đến việc ngậm chặt răng, lưỡi chạm nhẹ lên vòm họng. Khi đó, quý vị vẫn đọc sách, vẫn hiểu được những gì đang xảy ra, nhưng tâm không khởi lên sự thích, chán, ghét đối với đối tượng.
Không chỉ đọc sách, quý vị có thể ứng dụng phương pháp này khi xem phim, nghe nhạc, xem thời sự, sử dụng điện thoại hay máy tính. Khi xem phim, quý vị vẫn hiểu được câu chuyện, cái biết vẫn khởi lên đầy đủ, nhưng cái biết đó không phát sinh tham, sân, si. Khi xem thời sự, trước kia quý vị có thể khởi lên phê phán điều này, bực bội điều kia. Nhưng khi thực hành, quý vị vẫn xem, vẫn hiểu, vẫn biết rõ câu chuyện đang xảy ra, nhưng tâm không còn phản ứng như trước nữa.
Khi đọc sách, quý vị có thể vừa chú tâm vào cảm giác toàn thân, vừa chú tâm vào màn hình hoặc trang sách. Cái biết cần thiết vẫn khởi lên để hiểu rõ nội dung đang đọc.
📍Vậy làm sao để đọc sách hiểu sâu?
Quý vị cần hiểu rằng trên lộ trình tâm bình thường, thích và ghét liên tục khởi lên và chính thích ghét làm cho sự hiểu biết bị sai lệch.
Khi thích một điều gì đó, quý vị sẽ bỏ qua một số chi tiết. Khi ghét, quý vị lại xoáy sâu vào một số chi tiết. Vì vậy, quý vị không nhìn nhận sự việc một cách khách quan và toàn diện.
Giống như một người chồng khi đang thích vợ mình thì chỉ nhìn thấy những ưu điểm và bỏ qua mọi khuyết điểm. Nhưng khi đang nổi giận, anh ta nhìn đâu cũng thấy vợ xấu xa, còn những điều tốt đẹp dường như biến mất.
Cái biết ý thức bị chi phối bởi thích ghét nên không khách quan, không đúng sự thật và không toàn diện. Vì vậy, khi đọc sách, quý vị "ngậm chặt răng, lưỡi chạm nhẹ và duy trì sự chú tâm". Nếu thực hành đạt được trạng thái sơ thiền, không có tham sân si, không có thích ghét, thì cái biết sẽ nhìn nhận vấn đề một cách khách quan.
Lúc đó, quý vị mới có thể đọc sách và hiểu hết ý của người viết. Nếu đã hiểu thì đọc tiếp. Nếu thấy vấn đề nào chưa hiểu, quý vị chỉ cần đọc lại đoạn đó.