T-Junction

12/04/2026

“Khoảng trống pháp luật” — nhưng khoảng trống của ai?

Nếu nhìn kỹ hơn một chút, đây không phải là một vấn đề.
Mà là nhiều nhu cầu đang cùng tồn tại — và chưa được gọi tên đúng.

Người đồng tính cần quyền cho gia đình.
Người chuyển giới cần quyền cho chính mình.

👉 Không cạnh tranh. Không thay thế.

Chỉ khi chúng ta cùng nhìn sâu hơn, cùng đặt đúng câu hỏi, và cùng hành động có trách nhiệm thì những khoảng trống hôm nay mới không trở thành gánh nặng của ngày mai.

TỪ KHOẢNG TRỐNG PHÁP LÝ TỚI VÙNG CHUYỂN TIẾP CỦA NỖ LỰC CÔNG NHẬN NHỮNG MẢNH ĐỜI

Trong kỳ họp Quốc hội vừa qua, khi các đại biểu thảo luận về dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), một vấn đề quan trọng đã được nêu ra: khoảng trống pháp luật đối với hôn nhân đồng giới và quyền của con cái. Đây là một điểm chạm chính sách đáng chú ý, không chỉ vì nội dung cụ thể của nó, mà còn vì cách hệ thống lập pháp lựa chọn đặt vấn đề – một cách trực diện nhưng thận trọng, mở ra đối thoại thay vì vội vàng kết luận.

Từ góc nhìn của IT’S T TIME, câu chuyện này không nên dừng lại ở việc xác định một “khoảng trống”. Ngược lại, nó cần được nhìn như một dấu hiệu của quá trình chuyển động có cân nhắc và ngày càng mở ra của hệ thống pháp luật Việt Nam. Trong bối cảnh các vấn đề liên quan đến LGBT vẫn còn tương đối mới trong không gian pháp lý, việc lựa chọn một lộ trình tiếp cận từ tốn, từng bước là điều có thể hiểu được, và quan trọng hơn, là một lựa chọn chính sách có trách nhiệm. Thực tế cho thấy pháp luật Việt Nam không đứng yên mà đang thay đổi theo hướng thử nghiệm, điều chỉnh dần, giúp hệ thống có thời gian thích nghi và hạn chế các xung đột trong thực tiễn. Vì thế những thay đổi này cần được nhìn nhận như một biểu hiện của sự cẩn trọng cần thiết khi tiếp cận những vấn đề mới, phức tạp và có tác động sâu rộng đến xã hội.

Không phải một nhu cầu – mà là nhiều nhu cầu cùng tồn tại

Một điểm quan trọng cần được nhìn nhận rõ: nhu cầu của người đồng tính và người chuyển giới không giống nhau — và không nên bị đặt trong quan hệ “thay thế” hoặc “ưu tiên lẫn nhau”.

Với các cặp đôi đồng giới, trọng tâm là:
→ quyền nuôi con
→ tài sản chung
→ sự công nhận quan hệ gia đình

Với người chuyển giới và đa dạng giới, trọng tâm lại là:
→ quyền được thừa nhận giới tính pháp lý
→ quyền đổi tên, thay đổi thông tin hộ tịch
→ khả năng sống một đời sống pháp lý “khớp” với bản dạng

👉 Đây không phải là hai hướng đi cạnh tranh,
mà là hai lát cắt khác nhau của cùng một nguyên tắc: quyền được sống trọn vẹn trong khuôn khổ pháp luật.

Luật Hộ tịch – nền tảng sâu hơn cả hôn nhân

Các đại biểu đã gọi Luật Hộ tịch là “đạo luật của đời người”. Và chính ở đây, ta thấy một tầng phân tích sâu hơn. Nếu hôn nhân là một sự kiện pháp lý cụ thể thì hộ tịch là hạ tầng pháp lý của toàn bộ đời sống cá nhân

👉 Khi một người không thể thay đổi giấy tờ để phản ánh đúng giới tính:

mọi giao dịch dân sự đều bị ảnh hưởng
mọi quan hệ gia đình đều trở nên khó khăn

Khoảng trống không chỉ là “chưa có luật” – mà là “chưa có cơ chế thực thi”

Dù Bộ luật Dân sự 2015 đã ghi nhận quyền xác định lại giới tính và chuyển đổi giới tính, nhưng cho tới nay vẫn chưa có quy trình rõ ràng để chuyển hóa thành giấy tờ hộ tịch

Thiếu sự liên thông giữa:
- Y tế
- Tư pháp
- Hành chính

Chính trong bài "Pháp luật về thủ tục thay đổi thông tin hộ tịch cho người chuyển giới tại Việt Nam" do nhóm tác giả PGS.TS. Nguyễn Thị Hồng Nhung, ThS. Mai Hoàng Phước (Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) nhận định rằng điều này khiến người chuyển giới rơi vào trạng thái:

“được công nhận về nguyên tắc, nhưng chưa được sống hợp pháp trong thực tế”

👉 Đây chính là điểm mà Luật Hộ tịch (sửa đổi) có thể đóng vai trò then chốt.

Kinh nghiệm quốc tế – và bài học cho Việt Nam

Thế giới đã thử nghiệm nhiều mô hình:

- hành chính
- tư pháp
- tự tuyên bố

Nhưng điều đáng học không phải là “chọn mô hình nào”,
mà là:

👉 xây dựng một cơ chế phù hợp với bối cảnh Việt Nam, nhưng vẫn giữ được nguyên tắc tôn trọng nhân thân

Trong bối cảnh hiện tại, hướng tiếp cận:

thận trọng
có kiểm chứng
có thể bắt đầu từ cơ chế tư pháp

… là một lựa chọn hợp lý và khả thi.

Ở một góc nhìn rộng hơn, “khoảng trống pháp luật” không chỉ nên được hiểu như một thiếu sót, mà còn có thể được xem là một vùng chuyển tiếp – nơi pháp luật đang tìm cách thích nghi với những thay đổi của xã hội. Chính trong vùng chuyển tiếp này, vai trò của đối thoại, thử nghiệm chính sách và sự đồng hành giữa Nhà nước và xã hội trở nên đặc biệt quan trọng. Việc các đại biểu Quốc hội chủ động nêu ra vấn đề, cùng với cách tiếp cận thận trọng nhưng không né tránh, cho thấy một tín hiệu tích cực về hướng đi của hệ thống pháp luật.

IT’S T TIME ghi nhận và trân trọng những chuyển động đó, đồng thời khẳng định cam kết tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan lập pháp trong quá trình hoàn thiện chính sách. Chúng tôi tin rằng Việt Nam đang đi trên một con đường không dễ dàng, nhưng là một con đường đúng hướng – nơi các nhu cầu đa dạng không bị phủ nhận lẫn nhau, mà được nhìn nhận như những phần bổ sung để cùng hướng tới một hệ thống pháp luật bao trùm hơn.

Cuối cùng, một hệ thống pháp luật công bằng không chỉ trả lời câu hỏi ai được kết hôn, mà còn phải trả lời một câu hỏi sâu sắc hơn: ai được tồn tại hợp pháp với chính mình, từ giấy khai sinh cho đến toàn bộ đời sống pháp lý. Và để làm được điều đó, Luật Hộ tịch không chỉ là một công cụ quản lý hành chính, mà chính là điểm khởi đầu của sự công nhận.

Tác giả:

(*) Ảnh chụp chị Khánh Dung tại “KHÁC 2022 - CHUNG CƯ SIÊU X/U/Y/Ệ/T” – không gian trải nghiệm, tương tác về cộng đồng người Chuyển Giới, đa dạng giới tại Việt Nam do IT’S T TIME khởi xướng và triển khai thực hiện.

Tham khảo:
[1] Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp, Xây dựng pháp luật – Thông tin về quá trình sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật, truy cập tại: https://tcdcpl.moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/xay-dung-phap-luat.aspx?ItemID=736

[2] Báo Thanh Niên, Đại biểu Quốc hội chỉ ra khoảng trống pháp luật trong hôn nhân đồng giới, đăng ngày 09/04/2026, truy cập tại: https://thanhnien.vn/dai-bieu-quoc-hoi-chi-ra-khoang-trong-phap-luat-trong-hon-nhan-dong-gioi-185260409131805084.htm

[3] Video truyền thông trên nền tảng Facebook, Nội dung liên quan đến thảo luận công khai về quyền của các cặp đôi đồng giới và vấn đề pháp lý liên quan, truy cập tại: https://www.facebook.com/reel/965970882596790

20/12/2025

🌿 Khi tin tức trở nên nặng nề, hãy cho mình một khoảng dừng.
Những diễn biến mới tại Hoa Kỳ về việc hạn chế chăm sóc khẳng định giới cho thanh thiếu niên chuyển giới và phi nhị nguyên giới (theo AP News) đang khiến nhiều cộng đồng trên thế giới, trong đó có Việt Nam, cảm thấy lo lắng và chông chênh.

IT’S T TIME và chuyên trang mới IN-DOC mời bạn tạm dừng lại, hít thở và chăm sóc chính mình. Như một món quà cuối tuần, chúng tôi gửi tới bạn Cẩm nang 07 bước nuôi dưỡng tinh thần, được biên soạn dựa trên gợi ý từ Transgender Law Center — để nhắc nhau rằng sự dịu dàng, kết nối và sức mạnh tập thể luôn là một phần của sự kiên cường.

💜 Chúng ta vẫn ở đây.
💜 Chúng ta không đơn độc.
💜 Và việc chăm sóc bản thân cũng là một cách để tiếp tục đi cùng nhau, lâu dài và vững vàng hơn.

Nguồn tham khảo: AP News & Transgender Law Center

12/12/2025

🌈 Khảo sát Đợt II đã mở! Sau đợt 1, nghiên cứu đã nhận được chia sẻ quý báu từ gần 200 bạn trong cộng đồng LGBTQI+.

Dự án được thực hiện bởi IT’S T TIME, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Đại học Y Charité – Berlin (Đức) nhằm cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người chuyển giới và đa dạng giới tại Việt Nam.

👉 Tham gia khảo sát tại đây: https://redcap.link/hk0xt67y

💜 Mỗi tiếng nói của bạn là một bước tiến cho dịch vụ y tế bao trùm và công bằng hơn.

🌈 🌈 KHẢO SÁT VỀ SỨC KHỎE VÀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN DỊCH VỤ Y TẾ CỦA CỘNG ĐỒNG LGBTQI+ 🌈 🌈 [ĐỢT II]

👉 Tham gia khảo sát tại đây:
🔗 https://redcap.link/hk0xt67y

Sau đợt khảo sát đầu tiên, nghiên cứu đã nhận được sự tham gia và chia sẻ quý báu từ gần 200 bạn thông qua khảo sát và phỏng vấn sâu. Đây là những tiếng nói rất thật, rất quan trọng, góp phần phác họa rõ hơn bức tranh về sức khỏe, nhu cầu và những rào cản trong tiếp cận dịch vụ y tế của cộng đồng LGBTQI+, đặc biệt là người chuyển giới và đa dạng giới tại Việt Nam.

✨ Hôm nay, chúng mình mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của bạn trong ĐỢT KHẢO SÁT 02.

Mỗi lượt tham gia mới sẽ giúp dữ liệu trở nên đầy đủ hơn, đa chiều hơn – và quan trọng nhất, giúp tiếng nói của cộng đồng được lắng nghe nghiêm túc trong các đề xuất cải thiện hệ thống y tế.

Vì sao sự tham gia của bạn là vô cùng quan trọng?

IT’S T TIME rất vinh dự được đồng hành cùng Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Đại học Y Charité – Berlin (Đức) trong dự án EQUALITY – Tăng cường năng lực chăm sóc sức khỏe giới tính và sức khỏe tâm thần cho cộng đồng LGBTQI+ tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Trong bối cảnh Việt Nam còn thiếu dữ liệu khoa học về sức khỏe và nhu cầu chăm sóc y tế của cộng đồng LGBTQI+, mỗi câu trả lời của bạn chính là một mảnh ghép quan trọng để:

🤝🌈 Phản ánh đúng thực trạng sức khỏe của cộng đồng;
🔥🏳️‍⚧️ Chỉ ra những rào cản còn tồn tại trong hệ thống y tế;
🏳️‍🌈🚩 Đề xuất những cải thiện cụ thể, khả thi và phù hợp nhằm xây dựng dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện – công bằng – bao trùm hơn cho người chuyển giới, đa dạng giới.

📌 Thông tin nhanh về khảo sát

🎯 Mục tiêu nghiên cứu

Tìm hiểu các vấn đề sức khỏe phổ biến trong cộng đồng LGBTQI+;
Khảo sát nhu cầu và trải nghiệm khi tiếp cận dịch vụ y tế.

🔒 Bảo mật tuyệt đối

Khảo sát ẩn danh 100%, không thu thập thông tin định danh.
Email/số điện thoại (nếu có) chỉ dùng để mời tham gia phỏng vấn đợt 2 và sẽ được xóa sau khi nghiên cứu kết thúc.

💡 Quyền lợi khi tham gia

Hoàn toàn tự nguyện, có thể dừng bất kỳ lúc nào.
Hỗ trợ 200.000 VNĐ khi hoàn thành cả hai phần.
Có thể bỏ qua câu hỏi gây căng thẳng; nhóm nghiên cứu sẵn sàng kết nối hỗ trợ tâm lý khi cần.

📌 Lưu ý: Khảo sát gồm 2 phần

Phần 1: Khảo sát trực tuyến
Phần 2: Phỏng vấn trực tiếp (nhóm nghiên cứu sẽ liên hệ sau)

💜 Chúng mình tin rằng: không ai hiểu cộng đồng bằng chính cộng đồng.
Sự tham gia của bạn hôm nay sẽ góp phần tạo nên những thay đổi tích cực cho dịch vụ y tế trong tương lai – không chỉ cho riêng bạn, mà cho rất nhiều người chuyển giới và đa dạng giới khác.

🌟 Mỗi chia sẻ của bạn là một bước tiến để cộng đồng được thấu hiểu và chăm sóc tốt hơn.
Cảm ơn bạn đã tiếp tục đồng hành cùng IT’S T TIME và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trong hành trình này.

👉 Tham gia khảo sát tại đây:
🔗 https://redcap.link/hk0xt67y

10/12/2025

☂️ TẬP 4 – “ĐỒNG LÒNG CHUNG TIẾNG”

Tập cuối của mùa 4 Người Cầm Ô đưa chúng ta trở về với câu hỏi khởi đầu của mọi hành trình: Vì sao mình bước ra? — và lời nhắc dịu dàng: Không ai đi qua cơn mưa này một mình.

Trong tập đặc biệt này, bạn sẽ được nghe:
✨ Kiều Hồng kể về hành trình hoạt động xã hội từ chính những băn khoăn, trăn trở.
✨ Anh Nguyễn Đức Nhật chia sẻ góc nhìn của một nhà thực hành tâm lý và một đồng minh luôn chọn bước cùng cộng đồng.
✨ Thông điệp từ Bà Pauline Tamesis và Ông Matt Jackson về hy vọng, đoàn kết và quyền được sống là chính mình.

Một tập đầy cảm hứng về sự kết nối xuyên thế hệ, về những chiếc ô chạm vào nhau để tạo nên một phong trào bền bỉ và bao trùm.
Và nếu bạn đang ấp ủ mong muốn trở thành một nhà hoạt động xã hội, đây sẽ là một tham khảo thú vị để bắt đầu nhìn thấy con đường của chính mình.

👉 Nghe trọn tập tại đây: https://youtu.be/685E5TFffTE

Mùa đầu của Người Cầm Ô cũng tạm khép lại tại đây — với một hành trình kết nối trái tim với công chúng, để thêm nhiều người hiểu, trân trọng và đồng hành cùng hành trình của cả một cộng đồng.

Bạn hãy theo dõi Fan Page IT'S T TIME để theo dõi các tập trước nhé!

(English in the comment)[PODCAST NGƯỜI CẦM Ô] TẬP 4: ĐỒNG LÒNG CHUNG TIẾNG - ONE HEART ONE VOICEKhép lại mùa đầu của Người Cầm Ô,Có những hành trình vĩ đại b...

04/12/2025

NGAY LÚC NÀY, CHÚNG TA HÃY CHÚC MỪNG CỘNG ĐỒNG NGƯỜI CHUYỂN GIỚI VÀ PHI NHỊ NGUYÊN GIỚI TẠI COLOMBIA

🇨🇴 Colombia chính thức cho phép ghi “NB” (phi nhị nguyên) và “T” (chuyển giới) trên giấy tờ tùy thân tại hơn 1.200 văn phòng hộ tịch trên toàn quốc.

Động thái này — theo yêu cầu của Tòa án Hiến pháp — không chỉ là thay đổi kỹ thuật trong hệ thống dữ liệu và ID số, mà còn là sự công nhận pháp lý quan trọng đối với những bản dạng giới từng bị bỏ quên.

Với cộng đồng LGBTQ+, việc giấy tờ phản ánh đúng bản thân giúp mở đường tới việc làm, chăm sóc sức khỏe và tham gia chính trị. Colombia cũng từ đó trở thành một trong những quốc gia đi đầu trong hiện đại hóa cách nhà nước ghi nhận giới. 🌈

TÍN HIỆU MỪNG CHO NGƯỜI CHUYỂN GIỚI, ĐA DẠNG GIỚI TẠI COLOMBIA 🏳️‍⚧️🏳️‍🌈

Colombia vừa thực hiện một bước tiến mang tính lịch sử trong việc công nhận đa dạng giới: công dân hiện có thể chọn nhãn “Người chuyển giới” (Trans) hoặc “Phi nhị nguyên” (non-binary) trong mục “giới tính” trên giấy tờ tùy thân chính thức, bao gồm căn cước công dân, hộ tịch và thẻ nhận dạng.

Quyết định này được công bố bởi Registraduría Nacional del Estado Civil, cơ quan cho biết sự thay đổi sẽ được áp dụng tại hơn 1.200 văn phòng trên toàn quốc — một động thái được mô tả là “bước quan trọng nhằm bảo đảm quyền được nhận dạng của những người có bản dạng giới đa dạng.”

Cải cách này được thực hiện sau phán quyết của Tòa án Hiến pháp Colombia (Corte Constitucional de Colombia), cơ quan yêu cầu hệ thống đăng ký hộ tịch phải điều chỉnh để cho phép các nhãn định giới vượt ra ngoài khuôn khổ nhị nguyên “nam/nữ” truyền thống. Việc triển khai đòi hỏi những điều chỉnh kỹ thuật lớn: cập nhật cơ sở dữ liệu, hệ thống in ấn và khung nhận dạng số, nhằm bảo đảm rằng cả giấy tờ vật lý lẫn kỹ thuật số đều phản ánh các lựa chọn mới: “NB” cho người phi nhị nguyên và “T” cho người chuyển giới.

Đối với nhiều người trong cộng đồng LGBTQ+, sự công nhận pháp lý này vượt xa giá trị về mặt giấy tờ. Nó tượng trưng cho sự thừa nhận chính thức đối với những bản dạng lâu nay bị nhà nước “làm cho vô hình”. Theo các nhà vận động, việc có giấy tờ tùy thân phản ánh đúng bản dạng cá nhân là nền tảng để tiếp cận các quyền dân sự khác — từ việc làm, chăm sóc sức khỏe cho đến tham gia chính trị.

Cải cách này cũng đưa Colombia vào danh sách ngày càng nhiều các quốc gia đang tìm cách hiện đại hóa khái niệm giới trong quản trị nhà nước. Bằng việc tách rời nhận dạng pháp lý khỏi khuôn mẫu nhị nguyên cứng nhắc, đất nước này gửi đi tín hiệu về một hướng tiếp cận bao trùm hơn — một thay đổi có thể trở thành tiền lệ cho các quốc gia khác đang tìm cách xử lý những phức tạp của giới, căn tính và quyền trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Lược dịch và ảnh:
Nguồn: https://globalsouthworld.com/

03/12/2025

♿🌈 Ngày Quốc tế Người Khuyết tật 3/12

Trong các đối thoại về người chuyển giới, đa dạng giới và cộng đồng LGBTIQA+, hãy nhớ rằng rất nhiều người trong cộng đồng chúng ta cũng đang sống với khuyết tật – ở những dạng thức rất khác nhau.

Bài viết từ IT’S T TIME nhắc chúng ta về một sự thật quan trọng:
✨ Khi kỳ thị giới và kỳ thị khuyết tật chồng lên nhau, rào cản không chỉ tăng gấp đôi – mà còn khiến nhiều người bị “giữ ngoài lề” ngay cả trong chính cộng đồng của mình.

Một xã hội dung hợp không chỉ là “mở cửa”, mà là phá bỏ từng lớp rào cản để mọi người có thể bước vào – và ở lại – một cách an toàn, có tiếng nói và được tôn trọng.

🌊 2026 tại Sóng Mài Đá – mở rộng các chủ đề bao trùm hơn
T-Junction xin cảm ơn IT’S T TIME vì đã gợi mở một hướng nhìn cần thiết. Trong chuỗi hoạt động năm 2026 tại không gian Sóng Mài Đá, chúng tôi sẽ:
🔹 bổ sung các chủ điểm về an sinh xã hội và kỳ thị mang tính cấu trúc,
🔹 với trọng tâm bao trùm người LGBTIQA+ đang sống với khuyết tật,
🔹 để các câu chuyện về quyền, sự tham gia và sinh kế được nhìn nhận một cách toàn diện hơn.

Vì một cộng đồng không ai bị bỏ lại phía sau – dù bởi giới, bởi cơ thể, hay bởi bất kỳ rào cản nào khác.

♿🌈 Dung hợp bắt đầu từ việc nhìn thấy nhau đầy đủ.

♿🌈 Ngày Quốc tế Người Khuyết tật 3/12

Khi nói về người chuyển giới, đa dạng giới hay cộng đồng LGBIQ+, đừng quên rất nhiều người đang sống với tình trạng khuyết tật ở nhiều dạng thức đa dạng khác nhau.

Ngày 3/12 hàng năm được coi là Ngày Quốc tế người khuyết tật (International Day of Persons with Disabilities), đặc biệt chủ đề của năm 2025 hướng tới việc “Thúc đẩy xã hội dung hợp với người khuyết tật vì sự tiến bộ của xã hội.”

Tại IT’S T TIME, chúng tôi tin rằng sự tiến bộ của một xã hội không đến từ tốc độ tăng trưởng GDP hay công nghệ mới, mà từ cách xã hội ấy nhìn thấy – tôn trọng – và bảo đảm sự tham gia bình đẳng của tất cả mọi người, bao gồm cả người chuyển giới, đa dạng giới và người LGBIQ+ đang sống với tình trạng khuyết tật ở nhiều dạng thức đa dạng khác nhau.

🌍 Khi hai cấu trúc phân biệt đối xử chồng lên nhau

Báo cáo Đánh giá phúc lợi kinh tế của người chuyển giới tại Việt Nam được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu từ tổ chức IT’S T TIME dưới sự tài trợ từ Đại sứ quán Ai-len thông qua chương trình nghiên cứu PAPI của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam cho thấy trong 412 người tham gia khảo sát, 7% là người chuyển giới có khuyết tật, một con số quan trọng nhưng thường bị bỏ sót trong các đối thoại chính sách hiện nay.
Điều này có nghĩa là:

Người chuyển giới khuyết tật (TGNC-D) phải đối diện hai tầng kỳ thị:

1️⃣ Kỳ thị dựa trên tình trạng khuyết tật
2️⃣ Kỳ thị dựa trên bản dạng giới/thể hiện giới

Hệ quả là họ chịu rủi ro cao hơn so với cả hai nhóm:

🏳️‍⚧️🔥 Nguy cơ bị từ chối tuyển dụng cao hơn.
(26,3% người chuyển giới đã từng bị từ chối tuyển dụng chỉ vì bản dạng giới/thể hiện giới – con số này có khả năng cao hơn với nhóm có khuyết tật).

🏳️‍⚧️🔥 Thu nhập thấp hơn, cơ hội việc làm bấp bênh hơn.
Người chuyển giới nói chung đã có mức tiếp cận bảo hiểm xã hội thấp (chỉ 51,1% được đóng BHXH) — nhóm có khuyết tật thường còn khó tiếp cận hơn vì thiếu năng lực thương lượng, thiếu hỗ trợ sinh kế, và rào cản tiếp cận hạ tầng.

🏳️‍⚧️🔥 Khó tiếp cận chăm sóc sức khỏe phù hợp, an toàn và không phân biệt đối xử.
Nhiều người chuyển giới trong báo cáo cho biết từng bị từ chối dịch vụ y tế chỉ vì ngoại hình hoặc danh xưng. Điều này càng nghiêm trọng với người có khuyết tật vì họ cần chăm sóc y tế thường xuyên hơn.

🏳️‍⚧️🔥 Dễ bị bạo lực và quấy rối hơn.
56,1% người chuyển giới cho biết đã bị bạo lực ngôn từ trong 12 tháng qua — nhóm khuyết tật có nguy cơ cao hơn vì phụ thuộc vào người chăm sóc hoặc môi trường sống hạn chế.

🏳️‍⚧️🔥 Nguy cơ tự cô lập, bị cô lập cao hơn.
Người chuyển giới khuyết tật thường gặp rào cản trong việc tham gia sinh hoạt cộng đồng, di chuyển hoặc tiếp cận thông tin, dẫn đến việc “bị giữ ngoài lề” ngay cả trong chính cộng đồng LGBT+.

🏛️ Dung hợp không chỉ là “mở cửa” — mà là phá bỏ từng lớp rào cản

Dung hợp nghĩa là đặt câu hỏi:

✨ Người chuyển giới khuyết tật có thể vào – và có thể ở lại – trong mọi không gian xã hội không?
✨ Họ có quyền ra quyết định, có tiếng nói, và được an toàn khi xuất hiện không?

Một xã hội dung hợp phải nhận ra rằng:

📌 Không phải ai cũng có thể ngồi lâu, đứng lâu hoặc làm việc 8 tiếng/ngày.
📌 Không phải ai cũng nghe rõ âm thanh trong lớp học online không phụ đề.
📌 Không phải cơ sở y tế nào cũng đủ năng lực hỗ trợ người chuyển giới khuyết tật một cách tôn trọng và đúng chuyên môn.
📌 Không phải ai cần “được giúp” — nhưng ai cũng cần được tôn trọng, tham vấn và lắng nghe.

💙 IT’S T TIME – Hướng đi trong thời gian tới

Thay vì đưa ra những lời hứa lớn, IT’S T TIME lựa chọn tiếp tục làm tốt những gì nằm trong khả năng của mình, đồng thời mở rộng học hỏi và hợp tác một cách thực chất. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ:

- Duy trì và củng cố các không gian đối thoại an toàn và bao trùm dành cho người chuyển giới, bao gồm cả những bạn đang sống với khuyết tật.
- Tiếp tục phát triển năng lực cộng đồng và thúc đẩy những mô hình dịch vụ thân thiện, dễ tiếp cận—dựa trên phản hồi, nhu cầu thực tế và nguồn lực sẵn có.
- Bảo đảm tiếng nói của người chuyển giới khuyết tật được đưa vào những thảo luận, đề xuất hoặc hoạt động mà IT’S T TIME tham gia, trong phạm vi mà chúng tôi có thể tạo điều kiện.

Bên cạnh đó, chúng tôi chủ động tìm kiếm thêm cơ hội để học tập, lắng nghe và đối thoại với các tổ chức của người LGBTIQ+ khuyết tật và các tổ chức xã hội có kinh nghiệm sâu trong lĩnh vực khuyết tật.

Chúng tôi tin rằng thông qua hợp tác, cùng kiến tạo và chia sẻ tri thức, chúng ta có thể mở rộng phạm vi hỗ trợ dành cho cộng đồng một cách bền vững, có trách nhiệm và thật sự trao quyền — bắt đầu từ những bước nhỏ nhưng chắc chắn.

Bài viết và ảnh:

01/12/2025

SÓNG MÀI ĐÁ – VÒNG CHUNG KẾT 2025: CẤT TIẾNG NHỎ, SÓNG KHẼ NGÂN, ĐÁ MÒN DẦN, TIẾNG LÒNG VANG MÃI

⏳Vòng Chung kết Sóng Mài Đá đã khép lại với thật nhiều cảm xúc, suy ngẫm và những khoảnh khắc tranh biện khó quên. Dưới format Ethics Bowl, các đội thi không chỉ phân tích tình huống mà còn học cách lắng nghe, tôn trọng và đối thoại trước những câu hỏi đạo đức đầy thách thức.

Hai case về mang thai hộ và hành trình detransition đã mở ra những góc nhìn đa chiều về quyền, trách nhiệm và sự phức tạp của các vấn đề đạo đức xoay quanh cộng đồng yếu thế. Sự xuất hiện của đội khách mời với lập trường đối lập cũng góp phần tái hiện môi trường tranh luận thực tế mà người trẻ vẫn phải đối diện ngoài đời và trên mạng xã hội, từ đó giúp cuộc thi trở nên trọn vẹn và giàu tính trải nghiệm hơn.

Mỗi thí sinh khi bước vào Sóng Mài Đá không chỉ mang theo kỹ năng tranh biện, mà còn là dũng khí để lên tiếng cho chính mình và cho cộng đồng. Như chia sẻ của cô Phùng Hà Thanh, một trong ba giám khảo đã đồng hành cùng các bạn từ những ngày đầu:

🌊“Mình cảm thấy vui và xúc động vì qua nhiều vòng thi có thể thấy được khả năng lên tiếng của thí sinh, mà lại là sự lên tiếng có cộng đồng chứ không phải đơn lẻ.”

Đó không chỉ là cảm xúc của riêng cô, mà còn là niềm vui chung của Ban Tổ Chức và tất cả những bạn trẻ đã gắn bó với Sóng Mài Đá. Chúng tôi trân trọng vì đã có thể tạo nên một không gian đối thoại nơi mọi tiếng nói đều có giá trị và được lắng nghe.

Vòng Chung kết đã khép lại, nhưng hành trình “mài đá” vẫn còn tiếp diễn cùng những con sóng miệt mài.

🪸Hãy theo dõi T-Junction để cập nhật các hoạt động tiếp theo của Sóng Mài Đá nhé.

🪽Cảm ơn các đội thi, đội khách mời, các vị giám khảo và toàn bộ khán giả đã cùng tạo nên một vòng chung kết trọn vẹn. Hẹn gặp lại các bạn!

20/11/2025

MỘT LỜI TRI ÂN GỬI ĐẾN NHỮNG NGƯỜI CHUYỂN GIỚI ĐANG THEO ĐUỔI NGHỀ GIÁO NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM

“... người ta nói là cái môi trường giáo dục đòi hỏi một cái sự nghiêm túc và chững chạc, ít nhất là về giới tính, về ngoại hình, về giấy tờ, chứ mà không có để một cái người mà không phù hợp như vậy mà đi làm thì người ta sẽ sợ là dạy hư con em của người ta, rồi con em của họ sau này lớn lên rồi chuyển giới rất là phiền phức...” - Hoa, phụ nữ chuyển giới, 31 tuổi, tốt nghiệp đại học.
(Nghiên cứu “Đánh giá khía cạnh phúc lợi kinh tế của người chuyển giới tại Việt Nam”, IT’S T TIME & UNDP 2024)

Câu chia sẻ của Hoa nghe như một vết xước nhỏ, nhưng ai từng chạm vào nó đều biết: phía sau là cả một tầng sâu của những định kiến mà người chuyển giới trong ngành giáo dục phải đối mặt mỗi ngày.

NHỮNG KHUÔN MẪU GIỚI VÔ HÌNH NHƯNG SIẾT CHẶT CON ĐƯỜNG VÀO NGHỀ

Trong tưởng tượng của nhiều người, người thầy, người cô phải có một khuôn dáng rất cụ thể: Nam thì điềm đạm, mạnh mẽ, nghiêm cẩn; Nữ thì dịu dàng, nhẹ nhàng, đúng mực. Và đã là giáo viên thì tuyệt nhiên, không có chỗ cho những cơ thể, bản dạng hay biểu hiện giới nằm ngoài hai lối mòn quen thuộc đó. Chính những khuôn mẫu giới này khiến việc một người chuyển giới xuất hiện trên bục giảng bị xem là “không phù hợp”, dù họ có đủ trình độ, đam mê và kinh nghiệm.

Dù họ là một người có năng lực thì những người chuyển giới luôn bị đặt lên vai mình trách nhiệm phải trả lời những câu hỏi của xã hội: “Giáo viên này có giới tính gì?”, “Phụ huynh nghĩ sao khi có một giáo viên là người chuyển giới, đa dạng giới dạy dỗ con mình?”, “Liệu học sinh có nhìn theo hình tượng đó mà bắt chước?”.

Khi những người như Hoa bị chặn lại bởi những chuẩn mực cũ kỹ, chúng ta đang đánh mất nhiều hơn chúng ta nghĩ:

🪸Học sinh - những mầm non của tương lai, mất đi cơ hội nhìn thấy sự đa dạng của thế giới.
Nếu một lớp học chỉ được đứng lớp bởi những người “chuẩn mực”, trẻ sẽ lớn lên với niềm tin được dạy dỗ rằng chỉ những người như vậy mới xứng đáng được tôn trọng.

🪨Ngành giáo dục thất thoát nhân lực có năng lực và đam mê.
Trong khi xã hội đang đau đầu với tình trạng thiếu giáo viên ở các trường công lập và nhà nước cũng đưa ra rất nhiều chính sách khuyến khích đối với các sinh viên sư phạm, thì những người chuyển giới theo nghề giáo viên lại bị bỏ quên dù nhiều người trong số họ cũng là nguồn nhân lực chất lượng cao. Ở ngoài kia vẫn còn rất nhiều người yêu nghề, giỏi nghề, sẵn sàng cống hiến nhưng bị từ chối trở thành giáo viên chỉ vì họ sống đúng với bản dạng mình.

🧊Trường học trở thành nơi tái tạo định kiến thay vì xóa bỏ.
Một nền giáo dục loại bỏ sự đa dạng thì làm sao dạy học sinh về sự bao dung, tôn trọng và nhân văn? Sự thiếu vắng giáo viên chuyển giới không chỉ là câu chuyện nhân sự. Nó là câu chuyện về giá trị cốt lõi của giáo dục - liệu chúng ta đang cố gắng bảo vệ điều gì, và bằng cái giá nào?

🌊Gửi tới những người chuyển giới vẫn miệt mài theo đuổi nghề giáo dù gặp phải bao nhiêu chông g*i vất vả - Cảm ơn bạn vì đã không từ bỏ!

Sóng Mài Đá muốn gửi một lời tri ân chân thành đến những người chuyển giới đang âm thầm đứng lớp, đang chuẩn bị hồ sơ xin việc, hoặc đang phải gồng mình tồn tại giữa những ánh nhìn nghi ngại:

Cảm ơn bạn vì đã dũng cảm. Cảm ơn bạn vì đã chọn tiếp tục. Cảm ơn bạn đã miệt mài mài nhẵn đi những định kiến vẫn còn hằn sâu trong môi trường giáo dục. Sóng Mài Đá tin rằng mọi cố gắng đều sẽ đem lại thành quả.

Trong mỗi tiết học bạn đứng lớp, bạn đang mở ra thêm một khoảng trống cho những thế hệ sau, để các em thấy rằng thầy cô không có một khuôn mẫu cố định nào cả. Ai cũng có thể làm thầy, làm cô, miễn là họ có tâm, có tài và có một trái tim rộng mở.

Hôm nay, ngày 20–11, ngày Nhà giáo Việt Nam, Sóng Mài Đá xin gửi đến tất cả các thầy cô giáo, đặc biệt là các giáo viên thuộc cộng đồng chuyển giới, đa dạng giới lời tri ân sâu sắc nhất.

19/11/2025

[SỐC] TRẢI NGHIỆM CÓ MỘT KHÔNG HAI, LẦN ĐẦU TIÊN XUẤT HIỆN TẠI CHUNG KẾT SÓNG MÀI ĐÁ

Đã đến lúc gạt bỏ mọi kịch bản cũ kỹ!

Nếu bạn là người theo dõi Sóng Mài Đá từ những ngày đầu tiên, hẳn bạn sẽ nghĩ vòng Chung kết Sóng Mài Đá diễn ra vào ngày 23/11 sắp tới sẽ là một cuộc tranh luận nảy lửa giữa những thí sinh xuất sắc nhất. Vậy thì bạn sẽ phải theo dõi tiếp bài viết này và đăng ký tham gia vòng chung kết để có cái nhìn khác về về Sóng Mài Đá đấy.

Sóng Mài Đá sẽ dành cho bạn một gợi ý nhỏ:
🌊 Những thí sinh lọt vào vòng chung kết đều đã chứng minh được bản lĩnh của mình, nhưng nếu một thế lực thứ ba xuất hiện, họ có đủ sức đương đầu?

Tại Chung kết năm nay, các thí sinh - các cơn sóng đã miệt mài mài vào những tảng đá sẽ không trực tiếp đối đầu với nhau. Thay vào đó, những cơn sóng này sẽ phải trực tiếp mài mòn những tảng đá cứng cựa nhất, vững chắc nhất ngay tại vòng chung kết của cuộc thi.

❗ Chính vì thế, Phần thắng cũng sẽ không dựa vào kết quả đối đầu giữa các thí sinh. Chiến thắng sẽ được quyết định bằng tổng điểm mà các đội thí sinh giành được khi đối phó và mài nhẵn lý lẽ của những hòn đá khó nhằn này.

Chúng tôi sẽ không tiết lộ thêm ở đây nữa! Hãy đón chờ các bài viết tiếp theo và tham gia vòng chung kết để theo dõi trận chiến bùng nổ này!

13/11/2025

SÓNG MÀI ĐÁ TRONG TÔI LÀ…

Sau hành trình cùng Sóng Mài Đá, chắc hẳn mỗi thí sinh đều mang trong mình những dư âm riêng - là cảm xúc, là bài học, là những ngọn sóng nhỏ đã mài nhẵn đi sự e ngại, sợ hãi để lộ ra một phiên bản vững vàng hơn của chính mình. Và giờ là lúc bạn kể câu chuyện đó. Sóng Mài Đá cũng rất tò mò muốn biết các bạn thí sinh có cái nhìn như thế nào với chương trình. Vì vậy, chúng mình muốn hỏi các bạn vài câu hỏi sau để các bạn được dịp tỏ bày nhé!

🌊“Điều gì đã thay đổi sau khi bạn tham gia Sóng Mài Đá?”
🌊 “Có ngọn sóng nào trong bạn được nuôi dưỡng khi tham gia cuộc thi không?”

Hãy chọn cách bạn muốn chia sẻ: một bài viết, một video, hay bất kỳ hình thức sáng tạo nào bạn thấy phù hợp.

📌 Thể lệ tham gia:
Bước 1: Đăng bài trên tường Facebook cá nhân (bạn có thể đăng thêm trên các nền tảng khác như TikTok, Instagram…).
Bước 2: Tag fanpage [T-Junction] và đính kèm hashtag để ban tổ chức có thể nhìn thấy bài dự thi của bạn.

⏳Thời gian tham gia: Từ 13/11/2025 đến 21/11/2025

🎁 Top bài chia sẻ được yêu thích và lan tỏa nhất sẽ nhận về những phần quà đặc biệt từ BTC vào ngày tổ chức vòng Chung kết.

💡 Chúng mình hy vọng với mini-campaign này, “Sóng Mài Đá” sẽ không chỉ là một cuộc thi, mà là hành trình được kể lại bằng chính giọng nói của các bạn - những người đã trải qua nó.

12/11/2025

Sau ba vòng thi, các thí sinh của "Không gian đối thoại: Sóng Mài Đá" đã thật sự được “mài giũa” - trong tư duy, trong cảm xúc, và trong cách cất lên tiếng nói của mình. Mỗi vòng đối thoại là một bước trưởng thành, nơi họ không chỉ học cách lập luận sắc bén hơn, mà còn học cách lắng nghe và thấu hiểu sâu hơn.

🌊 Vậy cuối cùng, giữa những làn sóng va đập và những viên đá đang được mài giũa ấy - “Sóng Mài Đá” trong mỗi người thật sự là gì?

Vào ngày đầu tiên gặp mặt, 29 thí sinh đã cùng nhau đi tìm câu trả lời đầu tiên cho câu hỏi đó:
“Khi nghe đến tên Sóng Mài Đá, bạn nghĩ có ẩn ý gì đằng sau cái tên này?”

Giờ đây, sau hành trình của ba vòng thi, bức tranh “Sóng Mài Đá trong tôi” của họ đã dần hiện rõ hơn - và có lẽ, mỗi người sẽ có một câu trả lời rất khác.