30/01/2026
CÂU CHUYỆN CHUYỂN ĐỔI SỐ SẢN XUẤT – Hội Thảo Misa Ceo 29/01/2026
Ngày 29/01/2026, tại Hội thảo MISA CEO Sản xuất Private Talk, tôi tham gia với vai trò chuyên gia tư vấn năng suất và chuyển đổi số cho doanh nghiệp sản xuất.
Thú thật, tôi đến hội thảo với rất nhiều trăn trở, vì đã quá quen với câu chuyện doanh nghiệp làm chuyển đổi số nhiều năm nhưng kết quả thất bại, không đóng được dự án, kết quả không được như mong đợi.
Ngay từ những phút đầu trao đổi, các anh chị chủ doanh nghiệp đã chia sẻ thẳng thắn.
* “Chúng tôi làm CĐS gần 4 năm rồi, nhưng nhân viên của tôi làm việc năng suất lại giảm.” => Phải ghi tay, nhập vào phần số hoá này, xuất ra chuẩn hoá cho chuẩn số kia, xong nhập vào số kia.
* “Hệ thống thì nhiều bên CĐS cung cấp ( như kho 1 bên, nhân sự 1 bên, bán hàng 1 bên,....), nhưng dữ liệu rời rạc, không đồng độ, không tự động liên thông nói chuyện được với nhau mà phải làm thủ công lấy giữ liệu của nền tảng này chỉnh sửa và nhập sang nền tảng kia.”
* "ERP, BOM, MRP đã triển khai, nhưng bài toán lập kế hoạch sản xuất chỉ giải quyết được 1M ( Material), còn 3M (Man, Machine, Method) vẫn chưa lập kế hoạch được, phải lập thủ công.
* Dữ liệu sản xuất vẫn ghi chép thủ công chưa tự động, trong khi hơn 80% dữ liệu công ty thực sự nằm ở nhà máy sản xuất phải ghi chép thủ công, sau đó nhập vào ERP => Chậm thông tin tới cả nửa ngày hoặc tới ngày hôm sau. Tam sao thất bản dẫn tới sai sót quá trình ghi và nhập. => Làm chậm tiến độ ra quyết đinh.
* ERP không chạm được tới đó, còn MES/MOM thì rất ít doanh nghiệp dám làm, hoặc chưa hiểu được vài trò mạnh mẽ trong quản lý sản xuất của nó.
Khi bước vào phần thảo luận, câu hỏi được ném ra liên tục, gần như dồn dập.
* “Tại sao chúng tôi làm đúng theo tư vấn, theo phần mềm, mà vẫn thất bại?” .....
Lúc đó, tôi quyết định nói thẳng, không né tránh.
“KHÔNG CÓ CHUẨN HOÁ THÌ SỐ HOÁ CHỈ LÀ RỒI HOÁ.”
Cả khán phòng chùng xuống.
Tôi tiếp tục chỉ ra vấn đề cốt lõi mà rất nhiều doanh nghiệp đang gặp phải:
* Họ đã bỏ qua bước chuẩn hoá trong phương pháp 5 Level, mà số hoá luôn. Mà doanh nghiệp sản xuất Việt Nam, phần lớn các hệ thống quản lý chưa chuẩn hoá, làm theo thói quen, kinh nghiêm. => Số hoá bị rồi => Thất bại hoặc không đạt được kết quả như kỳ vọng.
* Bỏ qua bước 1, 2, 3 trong mô hình ISA-95, mà nhả thẳng lên bước 4 ERP.
* Với phương pháp 5C. chưa làm xong, dữ liệu gốc chưa sạch, nhưng lại kỳ vọng hệ thống cấp cao giải quyết mọi thứ.
* Rồi giải pháp tự động trong IIOT chi phí cao, mà giải quyết được phần lớn cho Machine là chính, còn 3M còn lại không thu thập được tự động, chi phí cho IIOT thì đắt đó.
* .... còn rất rất nhiều trao đổi nữa.
Và đó là lý do vì sao chuyển đổi số hoặc thất bại, hoặc không bao giờ đạt được kỳ vọng ban đầu.
Sau khi nói rõ nguyên nhân, tôi chuyển sang điều quan trọng hơn: làm lại thế nào cho đúng với 2 điểm:
* HIỂU ĐÚNG & ĐẦY ĐỦ VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ: Tôi vẽ lại cho doanh nghiệp một lộ trình chuyển đổi số bài bản, dựa trên ISA-95, kết hợp với 5 Level và 5C.
* CÓ MỘT CHIẾN LƯỢC VÀ KẾ HOẠCH TỔNG THỂ CĐS CHO CÔNG TY: Không phải làm một dự án lớn cho xong, mà là một kế hoạch tổng thể cho cả hành trình.
Tôi lấy ví dụ như xây 1 ngôi nhà 10 tầng. Phải thiết kế đúng ngôi nhà 10 tầng ngay từ đâu. Và khi thi công, chưa có tiền xây đủ ngay ngôi nhà 10 tầng, thì chia ra các giai đoạn xây theo chuẩn thiết kế.
Ví dụ do thiếu kinh phí phải thi công thành nhiều giai đoạn, giai đoạn 1 có tiền xây được 3 tâng, thi nền móng, kết cầu phải xây đúng thiết kế ngôi nhà 10 tầng. Các giai đoạn sau khi có tiền xây tiếp thì không phải đập đi làm lại, và sau cùng hoàn thành được ngôi nhà 10 tầng mà không phải đập đi xây lại.
Các công ty hiện nay CĐS thiếu cái này, đó là bản thiết kế CĐS toàn diện cho Công ty như ngôi nhà 10 tầng. Và khi CĐS với thiết kế & thi công kết cấu, nền móng,... ngôi nhà 3 tầng thay vì 10 tầng. Sau muốn CĐS tiếp không phù hợp phải đập đi làm lại => Tốn kém chi phí, mất nhiều thời gian, không đạt được kết quả,.....
Do vậy phải có CHIẾN LƯỢC VÀ KẾ HOẠCH TỔNG THỂ CĐS, sau đó:
* Chia nhỏ theo giai đoạn, triển khai từng phần, từng bước.
* Nguyên tắc rất rõ ràng: chuẩn hoá trước, rồi mới số hoá.
* Sau đó mới đến tích hợp, tối ưu và cuối cùng là tự động hoá.
=> Khi nền tảng đủ vững, công nghệ mới thực sự tạo ra giá trị.
Kết thúc buổi chia sẻ, tôi nhìn thấy sự thay đổi rất rõ ở các anh chị tham dự.
Không còn là ánh mắt nghi ngờ, mà là sự đồng tình và nhẹ nhõm vì cuối cùng đã hiểu đúng vấn đề.
Có 7 chủ doanh nghiệp chủ động xin thông tin liên lạc.
Có 3 anh chị ở lại ngay sau hội thảo để trao đổi sâu hơn về lộ trình cho doanh nghiệp mình.
Từ chỗ chỉ nghe cho biết, họ bắt đầu muốn làm thật.
Và bài học tôi muốn để lại là điều rất đơn giản.
Hãy HIỂU ĐÚNG & ĐỦ VỀ CHUYỂN ĐỔI SỐ, và luôn có MỘT KẾ HOẠCH TỔNG THỂ CĐS cho toàn công ty trước khi triển khai, nếu không muốn lặp lại những thất bại cũ