27/07/2026
ĐÁI THÁO ĐƯỜNG và BỆNH ĐỘNG MẠCH CHI DƯỚI
"Đừng để một vết thương nhỏ đe dọa mất chi "
🦶Đái tháo đường và thiếu máu chi dưới: đừng bỏ qua dấu hiệu ở bàn chân
Một vết xước nhỏ ở bàn chân có thể trở thành vết loét khó lành nếu dòng máu nuôi chân bị giảm. Ở người đái tháo đường, bệnh động mạch chi dưới thường đi kèm tổn thương thần kinh ngoại biên; vì vậy bàn chân có thể bị tổn thương mà người bệnh không thấy đau rõ.
🦶Bệnh động mạch chi dưới là tình trạng động mạch đưa máu xuống chân bị hẹp hoặc tắc, chủ yếu do xơ vữa. Khi thiếu máu kéo dài, vết thương chậm lành, dễ nhiễm trùng, hoại tử và có thể phải cắt cụt nếu không được đánh giá, điều trị kịp thời.
🦶5 dấu hiệu cần lưu ý
1️⃣ Đau hoặc mỏi bắp chân khi đi bộ, giảm khi nghỉ; quãng đường đi được ngắn dần.
2️⃣ Đau bàn chân hoặc ngón chân khi nghỉ, thường tăng về đêm hoặc khi nằm.
3️⃣ Một bàn chân lạnh hơn, da nhợt hoặc đổi màu so với bên kia.
4️⃣ Vết trầy, phồng rộp hoặc vết loét ở ngón chân, gót hay bờ bàn chân lâu lành.
5️⃣ Đầu ngón chân sẫm màu/đen, chảy dịch, sưng đỏ hoặc có mùi bất thường.
🚨 Đi khám khẩn/cấp cứu khi: đau chân xuất hiện đột ngột và dữ dội; chân lạnh, tái, tê hoặc yếu nhanh; ngón chân chuyển đen; hoặc vết thương kèm sốt, đỏ lan, sưng nóng, chảy mủ hay mùi hôi.
🦶Vì sao người đái tháo đường có nguy cơ cao?
Tổn thương xơ vữa có thể lan tỏa và thường ảnh hưởng đến các động mạch ở cẳng – bàn chân. Vôi hóa thành mạch có thể làm chỉ số cổ chân - cánh tay (ABI) cao giả hoặc khó diễn giải. Vì vậy bác sĩ có thể phối hợp khám mạch với siêu âm Doppler mạch máu chi dưới, đo chỉ số ngón chân - cánh tay (ABI), đo áp lực ngón chân hoặc các thăm dò tưới máu khác tùy trường hợp.
🦶Các biến chứng có thể gặp:
1️⃣Loét bàn chân chậm lành: thiếu máu nuôi kết hợp với giảm cảm giác khiến vết xước, phồng rộp hoặc vùng tì đè dễ tiến triển thành vết loét sâu.
2️⃣Nhiễm trùng bàn chân: có thể từ viêm mô tế bào, áp xe đến viêm xương; khi nhiễm trùng lan rộng có thể gây nhiễm khuẩn huyết, đe dọa tính mạng.
3️⃣ Hoại tử và hoại thư: mô ở đầu ngón hoặc bàn chân bị chết do thiếu máu nặng; nếu kèm nhiễm trùng, tình trạng có thể diễn biến nhanh.
4️⃣Thiếu máu mạn tính đe dọa chi (CLTI): biểu hiện bằng đau khi nghỉ, vết loét không lành hoặc hoại tử trong bối cảnh bệnh động mạch chi dưới; cần được đánh giá sớm để xem xét phục hồi tưới máu và bảo tồn chi.
5️⃣ Cắt cụt chi và suy giảm vận động: có thể xảy ra khi mô đã hoại tử không hồi phục, nhiễm trùng không kiểm soát hoặc không thể phục hồi dòng máu; đây không phải kết cục tất yếu nếu bệnh được phát hiện và xử trí kịp thời.
💊 Nguy cơ toàn thân đi kèm: Bệnh động mạch chi dưới là biểu hiện của xơ vữa hệ thống, vì vậy người bệnh cũng có nguy cơ cao hơn bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong tim mạch. Điều trị cần đồng thời kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu, hút thuốc và các yếu tố nguy cơ khác.
🦶 Bảo vệ bàn chân mỗi ngày
1️⃣ Quan sát cả lòng bàn chân và kẽ ngón mỗi ngày; dùng gương hoặc nhờ người thân hỗ trợ.
2️⃣ Rửa chân bằng nước ấm, lau khô kỹ; dưỡng ẩm vùng da khô nhưng không bôi giữa các kẽ ngón.
3️⃣ Mang giày vừa chân và tất sạch; kiểm tra bên trong giày trước khi mang; không đi chân trần.
4️⃣ Không tự cắt chai chân, chọc vỡ bóng nước hoặc đắp thuốc/lá lên vết thương.
5️⃣ Kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu; ngừng hút thuốc và dùng thuốc đúng chỉ định.
6️⃣ Khám bàn chân định kỳ; đi khám sớm ngay khi có vết thương hoặc dấu hiệu bất thường.
‼️Can thiệp nội mạch hoặc phẫu thuật bắc cầu có thể được cân nhắc khi cần phục hồi dòng máu. Lựa chọn điều trị phụ thuộc vị trí tổn thương, mức độ thiếu máu, tình trạng vết thương/nhiễm trùng và sức khỏe toàn thân; không phải mọi người bệnh đều có cùng một phương án.
🚨 Lưu ý: Thông tin này nhằm mục đích giáo dục sức khỏe, không dùng để tự chẩn đoán hoặc tự điều trị. Nếu có vết thương bàn chân ở người đái tháo đường, nên được cơ sở y tế đánh giá sớm.
Địa chỉ tin cậy: Khoa can thiệp mạch máu - Bệnh Viện Tim Hà Nội
Số 92 Trần Hưng Đạo - Tp Hà Nội
SĐT liên hệ giờ hành chính: 0989024020
