25/09/2024
Giải pháp nào cho “tài nguyên xanh” Suối Giàng?
Suối Giàng – vùng đất nổi danh với trà Shan tuyết – trải rộng gần 500 ha, trong đó khoảng 293 ha là cây trà Shan cổ thụ trên 200 năm tuổi. Loại trà này từ lâu đã được người Mông coi là "phương thuốc quý" nhờ những giá trị dinh dưỡng và dược tính đặc biệt. Đến đầu thế kỷ 20, người dân bắt đầu nhận ra tiềm năng kinh tế từ lá trà, biến nó thành nguồn thu nhập chính. Hiện tại, giá trà búp non dao động từ 22.000 - 25.000 đồng/kg, còn trà nguyên búp có thể lên tới 300.000 đồng/kg, mang lại sự ổn định kinh tế cho nhiều gia đình.
Mặc dù có tiềm năng lớn, nhưng “tài nguyên xanh” của Suối Giàng đang phải đối mặt với nguy cơ lụi tàn. Biến đổi khí hậu, cùng với tác động từ con người lên hệ sinh thái xung quanh cây trà, đặc biệt là sự tấn công ngày càng mạnh mẽ của mối, đã làm gia tăng lo ngại về sự sống còn của cây trà.
Trước tình hình đáng lo này, từ năm 2013-2017, chính quyền huyện Văn Chấn đã triển khai kế hoạch trồng bổ sung thêm hạt giống trà Shan với mật độ 3.000 cây/ha tại xã Suối Giàng. Cùng thời gian này, Trung ương và địa phương đã hợp tác với nhiều đoàn khảo sát từ tỉnh và các trường đại học để tìm ra các giải pháp hiệu quả nhằm ngăn chặn sự tàn phá của mối.
Năm 2013, một đề tài nghiên cứu mang tên “Nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật phòng, chống mối phá hoại vùng chè Shan tuyết trên địa bàn tỉnh Yên Bái” đã được triển khai thử nghiệm trên diện tích 3.000-4.000 m². Nhóm nghiên cứu sinh từ Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Yên Bái đã thu thập mẫu mối tại một số vùng trà Shan tuyết, trong đó có Suối Giàng. Kết quả khảo sát cho thấy xã Suối Giàng có tỷ lệ mối xâm hại cao nhất, lên tới 28,9%, với tỷ lệ trung bình cây chè bị mối gây hại khoảng 26,4%. Để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm việc đặt hộp nhử bằng gỗ thông và kết hợp hai loại thuốc diệt mối, Metavian 990DP và Metavina 10DP, nhằm xử lý lây nhiễm đồng thời tạo hàng rào bảo vệ cho cây trà. Bên cạnh đó, họ cũng thực hiện việc tạo hình cho cây trà theo yêu cầu kỹ thuật, tăng cường bón phân hữu cơ như phân chuồng và phân hữu cơ vi sinh để giúp cây trà sinh trưởng và phát triển tốt hơn. Tuy nhiên, mô hình này không duy trì được lâu. Nguyên nhân do 97% bà con ở Suối Giàng chưa quen thuộc với việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào chăm sóc, bảo vệ, thu hái trà.
Vào tháng 3 năm 2023, Viện Sinh thái & Bảo vệ công trình và Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên đã tổ chức chuyến khảo sát thực địa lần thứ nhất để thực hiện đề tài “Nghiên cứu quản lý mối hại chè và biện pháp kỹ thuật canh tác tổng hợp cây chè Shan cổ thụ tại Yên Bái và một số tỉnh phía Bắc Việt Nam”. Mục tiêu của nghiên cứu là xác định thành phần và mức độ mối gây hại, đặc điểm phát sinh gây hại, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến loài mối gây hại chính trên cây trà. Đoàn khảo sát cũng thực hiện điều tra và phỏng vấn về dân sinh, điều kiện kinh tế xã hội khu vực có trà Shan cổ thụ.
Kết quả khảo sát ban đầu đã thu thập được tương đối đầy đủ số liệu cần thiết về hiện trạng mối gây hại cây trà Shan cổ thụ, tình hình quản lý mối và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát sinh và phát triển của mối.
Mặc dù con đường bảo vệ rừng chè cổ thụ còn nhiều khó khăn, nhưng những nghiên cứu này sẽ là nguồn tư liệu quý giá, hỗ trợ nhóm ISTP chúng mình trong nỗ lực giải cứu “tài nguyên xanh” của Suối Giàng khỏi nguy cơ bị “xoá sổ” trong tương lai. Dù phía trước vẫn còn nhiều thách thức, chúng mình tin rằng sẽ tìm ra các giải pháp khả thi, giúp cây trà Shan tuyết được bảo tồn và phát triển bền vững. Chỉ khi rừng trà khỏe mạnh, giá trị kinh tế của nó mới tiếp tục phát huy, góp phần nâng cao đời sống cho bà con địa phương.
———————————
Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ:
Email: [email protected]
Facebook: Dragon Tea ISTP - Dự Án Bảo Tồn Chè Cổ Thụ Shan Tuyết Suối Giàng
Instagram: dragontea_istp
