05/07/2024
CÁC CÁCH HỖ TRỢ CON CÓ KHẢ NĂNG TẬP TRUNG SÂU.
Cha mẹ có hay nghe cụm từ “Con của cha mẹ ở lớp, bé không tập trung. Con của tôi không tập trung chỉ vài phút là bé chán. v.v.v ” tôi đa số được nghe từ này rất nhiều từ miệng cha mẹ phản ánh và mong muốn tìm 1 cách / phương pháp nào đó để giúp con tập trung.
Sự tập trung là sự chú ý vào một vấn đề nào đó một cách tự nhiên nhưng đầy sự chủ động.
Tôi không đi sâu vào các cấp độ của sự tập trung, thay vào đó tôi đưa ra những chìa khóa làm sao để có thể tập trung sâu được cho các con và cả người trưởng thành cha mẹ chúng ta.
1 . Đừng để con và chúng ta nằm nhiều, hãy đứng dậy vận động.
Sự vận động luôn làm cho các giác quan được phát triển, sức bền thể chất tăng cường, trao đổi chất diễn ra tốt và trơn tru hơn.
Khi vận động tinh thần của chúng ta cũng được tăng trưởng tích cực hơn. Đây cũng là chìa khóa chính cho những bạn nhỏ bị rối loạn tăng động giảm chú ý.
Khi chúng ta ít vận động và nằm nhiều, ngồi nhiều hoặc ở một không gian nhỏ sẽ gây ra 1 phản ứng của cơ thể trì trệ và hay đắm chìm vào nhiều điều nhưng chỉ lướt qua, không tập trung sâu được vào một vấn đề gì.
Yếu tố vận động ngoài thiên nhiên, vận động thể dục cực kỳ quan trọng và nó là số 1.
2. Giấc ngủ.
Giấc ngủ của các con cần được đảm bảo đủ giấc. Theo nhịp sinh học là tốt nhất. Ngày học / chơi – tối phải đi ngủ.
Thời lượng ngủ đủ sẽ có một tinh thần tỉnh táo hơn.
Hiện nay nếu chú ý 1 chút ta để ý tâm trạng của các con từ các lớp mẫu giáo tới các lớp tiểu học, trung học khi các con thức dậy đều uể oải và tâm trạng đến lớp không thực sự tràn năng lượng.
Lý do đơn giản để nhận ra các con ngủ muộn có thể do “phải hoàn thành bài tập học thêm học chính” hoặc theo nề nếp của gia đình ngủ muộn, hoặc con khó đi vào giấc ngủ.v.v.
Khi các con sáng dậy trong tâm trạng uể oải và thờ thẫn, việc học sáng ngày hôm đó coi như hiệu quả dưới trung bình.
Tình trạng cứ kéo dài liên tục như vậy cộng thêm cường độ học càng ngày càng nặng hơn, sự tập trung của con là không thể.
Cha mẹ chú ý nề nếp sinh hoạt hàng ngày.
3. Dinh Dưỡng.
Nếu các con ăn thiếu về lượng và khẩu phần ăn thiếu dinh dưỡng trong thời gian dài, dẫn đến suy nhược và không đủ dưỡng chất cung cấp lên não. Con sẽ khó tập trung, các kết nối dẫn truyền thần kinh sẽ chậm chạp. Yếu tố dinh dưỡng cũng là một trong điều kiện để làm tăng khả năng trí thông minh. Với những người hoạt động não nhiều, thông thường phải nạp lượng đường hàng ngày tương đối cao so với người chân tay, nhưng nếu sử dụng đường tinh chế thì sẽ gây nguy hiểm nếu xài thời gian dài. Thay vào đó nước ép hoa quả, nước mía là những thứ tự nhiên hơn, đây là 1 ví dụ minh họa. Yếu tố về dinh dưỡng cần lưu tâm.
4. Không gian.
Không gian ồn ào, rộng rãi quá, thêm vào đó treo nhiều tranh ảnh sẽ khiến tâm trí của chúng ta giảm bớt đi sự tập trung. Sự tập trung tốt hơn nếu không gian nhỏ vừa phải, ít đồ đạc, sự yên tĩnh sẽ đem lại những dòng chảy tập trung sâu lắng nhất.
5. Hạn chế tiếp xúc với màn hình tivi, điện thoại.
Sự chú ý vào màn hình tivi, điện thoại quá nhiều / ngày sẽ gây ra sự mất chú ý nhiều việc khác ở trẻ nhỏ và cả người lớn. Những video truyền tải nội dung nhanh và ngắn liên tục sẽ làm não chuyển trạng thái nhanh không tốt cho việc tập trung. Ở độ tuổi 0-3t không nên cho con coi tivi điện thoại quá 15 phút / ngày. Đặc biệt độ tuổi 0-2t không nên cho con tiếp xúc.
6. Âm nhạc.
Âm nhạc du dương hay những bản nhạc đồng quê, hoặc những bản nhạc cụ cũng rất có ích cho các con và cả người lớn chúng ta. Việc nghe nhạc mỗi ngày có thể như cơm bữa hàng ngày, hãy cho các con nghe nhạc. Chú ý nghe nhạc hãy chọn nhạc văn minh hợp với tuổi của con. Với một đứa trẻ 3,4 tuổi cha mẹ cho Remix, DJ, nostop thì đó là điều khó hiểu phải không. Nhạc cho con có thể lựa bản nhạc cổ điển, nhạc thiếu nhi, nhạc đồng quê, nhạc piano không lời nhẹ nhàng, nhạc tiếng nước ngoài, nhưng chú ý nhịp điệu flow nên nhẹ nhàng và bình an, tránh nhạc quá sôi động mạnh mẽ cho trẻ, vì điều đó không tốt cho khả năng nghe và não của con.
7. Chuyển trạng thái truyền đạt từ
- Ép buộc -> khơi gợi.
- Quyền uy -> Kích thích
- Giáo điều -> Dẫn dắt
- Rập khuôn -> Đa chiều
- Áp đặt -> Lắng nghe
- Dọa nạt -> ôn tồn
- Khó chịu -> Hài hòa.
Các con sẽ nhìn cảm xúc của chúng ta để phản ứng và đối đãi lại. Vì thế mong cha mẹ, thầy cô hãy chuyển trạng thái tinh thần khi đối đãi với con.
Khi các con cảm giác an toàn sự tập trung của con sẽ nở rộ hơn so với cảm giác áp lực và bất an. Cha mẹ cần lưu ý.
“Nếu duy trì trạng thái căng thẳng thì khả năng ghi nhớ sẽ kém đi, năng lực phán đoán cũng trở nên trì trệ. Bên cạnh đó đó, vùng cảm nhận căng thẳng là nhân hạch não sẽ hoạt động thường xuyên và trở nên lớn hơn”
8: Sự thích thú của con.
Khi trẻ khoảng 3 tuổi, việc nâng cao khả năng tập trung là rất quan trọng.
Để làm được điều này, tuyệt đối không nên làm phiền khi trẻ đang tập trung làm việc gì đó. Tốt nhất là hãy để trẻ chơi trong thế giới riêng của mình.
Việc phát huy khả năng tập trung không chỉ giới hạn ở việc vui chơi. Khoảng từ 0-1 tuổi, nếu không hài lòng với điều gì đó, trẻ sẽ khóc không ngừng.
Nếu trẻ có thể tập trung khóc liên tục trong 5 phút thì điều đó rất tốt, thể tích của phổi sẽ tăng lên.
Đến một thời gian nhất định, nếu trẻ có thể tập trung thì khi đang làm điều gì đó, trẻ vẫn có thể cảm nhận được sự thay đổi của môi trường xung quanh.
Ví dụ như dù không cần quay đầu lại, trẻ vẫn có thể cảm nhận rằng “mẹ vừa vào phòng thì phải”.
Nếu duy trì trạng thái căng thẳng thì khả năng ghi nhớ sẽ kém đi, năng lực phán đoán cũng trở nên trì trệ.
Bên cạnh đó đó, vùng cảm nhận căng thẳng là nhân hạch não sẽ hoạt động thường xuyên và trở nên lớn hơn.
Xã hội hiện nay đòi hỏi con người phải có năng lực tiến hành 2-3 việc cùng một lúc và xử lý thông vừa nghe nhạc, thỉnh thoảng lại nói chuyện với mẹ – tùy cơ ứng biến thay đổi thứ tự ưu tiên của 3 việc đó để thực hiện, nhìn qua có vẻ vất vả nhưng khi đã quen rồi có thể làm được mà không thấy khó khăn.
Khi giải quyết một bài toán, nhận thức đối với âm nhạc vẫn diễn ra, khi nghe mẹ nói một điều hơi phức tạp, trẻ dừng việc học lại và trả lời. Chính những đứa trẻ có thể làm việc này một cách thuần thục mới là những đứa trẻ thông minh thực sự.
Khi con đang đắm chìm vào điều con thích, chính những lúc đó cha mẹ hãy thật nhẹ nhàng tránh né gây tiếng ồn không cần thiết, hãy quan sát con. Nếu điều này diễn ra thường xuyên thì xin chúc mừng cha mẹ. Dù con có đang gặp khó khăn trong việc xử lý nếu con không gọi và nhờ cha mẹ thì cha mẹ hãy cố nhẫn lại. Đừng tham gia làm đứt đi dòng chảy tập trung của con.
Sau đây là 1 định nghĩa về “dòng chảy” của nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi.
“Ta bị cuốn vào một hoạt động chỉ vì bản chất của hoạt động đó. Cái tôi biến mất. Thời gian cứ vùn vụt trôi qua. Mỗi hành động, cử chỉ và suy nghĩ đều tự động nối tiếp nhau, giống như những nốt nhạc cứ đều đặn tuôn trào trong một điệu jazz. Toàn bộ con người của bạn bị cuốn vào hoạt động này, và đặc biệt bạn đang phát huy các kỹ năng của mình đến mức tối đa”
Vậy để tạo ra “dòng chảy” thì 8 điều kiện ở trên tôi đề cập là 8 điều cốt lõi ban đầu tạo cho con “có cơ hội có khả năng tập trung”
Vì thế thay vì cố gắng khiến các con / học sinh thích nghi với bài giảng, chúng ta thiết kế những bài giảng trở nên phù hợp với các con.
Xin kính chúc quý cha mẹ thật bình an và bĩnh tĩnh trong việc đồng hành với con.
Triệu Nguyễn Tài
