08/05/2026
Mối quan hệ là nguồn gốc của sự hạnh phúc nhưng cũng có thể mang đến nhiều phiền não. Chúng ta sống trong một mạng lưới xã hội mà ở đó việc cân bằng chất lượng của các mối quan hệ là một phần quan trọng để mạng lưới đó được bền vững. Vậy thì giải quyết mâu thuẫn lành mạnh, không chỉ để duy trì mà còn để vun đắp mối quan hệ là kỹ năng thiết yếu trong một xã hội mà sự chia rẽ đang ngày càng trở nên dễ dàng hơn.
Khi mâu thuẫn xảy ra, như lẽ thường, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều cảm xúc tiêu cực hiện hữu bên trong mình. Một cảm xúc mạnh và dễ thấy nhất có lẽ là sự giận dữ. Nếu mỗi cảm xúc là một dấu hiệu để bảo vệ chúng ta, vậy sự giận dữ có thể là một hiệp sĩ ẩn mình đại diện cho một nhu cầu không được nhìn thấy, một giới hạn bị xâm phạm, sự bất lực hoặc mất kiểm soát, hay cảm nhận về sự bất công.¹ Sự giận dữ không có nghĩa những gì bạn nghĩ hay tin là đúng, nó chỉ là một dấu hiệu đơn thuần. Biết được điều này và ý nghĩa phía sau của cơn giận giúp chúng ta đưa ra lựa chọn về hành động, lời nói bình tĩnh và ít bạo lực hơn, giúp đóng góp vào việc xây dựng mối quan hệ bằng sự giao tiếp và thấu hiểu.
Việc đầu tiên cần làm khi xảy ra mâu thuẫn trong mối quan hệ là tạm dừng lại và quay về bên trong để nhận diện và chăm sóc cho mình. Điều này không phải thu mình và ích kỷ, bạn đang cho mối quan hệ đó một cơ hội để trở lại với một góc nhìn mới với nhiều hiểu biết hơn. Bạn sẽ nói với người đối diện rằng bạn sẽ quay lại khi cảm thấy bình tĩnh hơn và tách mình ra khỏi không gian với người đó. Bạn sẽ cần quay lại đúng thời gian bạn nói bạn sẽ quay lại, và cho tới lúc đó, bạn sẽ tự làm việc với chính mình.
Tự hỏi bạn đang cảm thấy thế nào, sự việc này đã xảy ra trước đây lần nào chưa? Thử gọi tên cảm xúc bạn đang cảm thấy bằng một cái tên khác ngoài giận dữ: thất vọng, tiếc nuối, buồn, tủi thân, sợ hãi, bị từ chối, bị quá tải, lo lắng,... (tham khảo nhiều từ ngữ để gọi tên cảm xúc hơn bằng Bánh xe cảm xúc²). Hãy tưởng tượng về điều người kia nói hoặc làm đã kích hoạt cảm xúc đó trong bạn, và nghĩ về một lần khác bạn thấy cảm xúc tương tự trong một tình huống khác, với người khác. Điều này nhằm tách mối quan hệ ra khỏi cảm xúc và giúp bạn làm chủ cảm xúc. Làm được điều này, bạn sẽ thấy rằng cảm xúc này đại diện cho một thứ sâu hơn là những gì đối phương làm hay nói trong tình huống mâu thuẫn đó. Vậy sau khi làm chủ cảm xúc này, chúng ta cần làm gì tiếp?
Chăm sóc bản thân là điều tiếp theo cần làm. Bạn không phải là cảm xúc của bạn, nó chỉ là một khoảnh khắc và nó sẽ trôi qua. Nhớ đến một điều làm bạn vui, nghe khó trong lúc này nhỉ, tôi chỉ muốn nói rằng bạn từng cảm thấy vui như thế và nó cũng đã qua, nó không phải là toàn bộ cuộc sống của bạn, dù bạn có muốn.
Bạn không cần tập trung quá nhiều vào cảm xúc khó khăn ngay lúc này, bạn chỉ cần không để nó nuốt lấy bạn, chiếm hết tâm trí của bạn. Hãy cứ làm điều gì bạn cần làm, muốn làm, trong khi quan sát cảm xúc của bạn thay đổi. Hãy nhớ, bạn làm chủ cảm xúc của mình rồi, giờ nó không phải là một điều người kia làm với bạn nữa. Cảm xúc đại diện cho một nhu cầu cần được chăm sóc của bạn, việc của bạn là chăm sóc mình mà thôi. Bạn muốn được chăm sóc thế nào trong đời sống hàng ngày? Dành thời gian cùng hay được chuẩn bị cho một bữa ăn ngon? Hãy làm những điều này cho bản thân mình nhé.
Nhưng, mâu thuẫn dường như vẫn ở đó thì cần giải quyết thế nào? Mời bạn đón đọc phần tiếp theo nhé.
============================
Tham khảo:
¹ Ratson, M. (2023, March 17). The needs underneath anger. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-wisdom-of-anger/202303/the-needs-underneath-anger
² Plutchik, R. (2001). The nature of emotions. American Scientist, 89(4), 344–350. https://www.6seconds.org/2025/02/06/plutchik-wheel-emotions/
³ Gottman, J. M. (1994). What Predicts Divorce? The Relationship Between Marital Processes and Marital Outcomes. Lawrence Erlbaum Associates. https://www.gottman.com/blog/managing-vs-resolving-conflict-relationships/
============================
Hotline Ngày mai: 096 306 1414
Thời gian hoạt động: 13:00 - 20:30 mỗi Thứ Tư, Năm, Sáu, Bảy và Chủ nhật.
Email: [email protected]
Ủng hộ tài chính:
Tên tài khoản: Cong ty TNHH Doanh nghiep xa hoi Ha Thanh Academy
Số tài khoản: 1903 254 733 6666
Ngân hàng: Techcombank
Nội dung chuyển: Họ và tên - Số điện thoại