10/12/2023
🪩RESPECTABILITY POLITICS🪩
🫧 Respectability politics (tạm dịch: chính trị về sự đứng đắn) là một chiến lược chính trị trong đó nhóm thiểu số (được kỳ vọng) sẽ che giấu hoặc kìm nén những yếu tố là một phần thuộc danh tính của họ để hòa nhập với nhóm bá quyền. Nhà sử học Evelyn Brooks Higginbotham là người đầu tiên gọi tên khái niệm này vào năm 1993, và kể từ đó, cụm từ đã được sử dụng bởi nhiều phong trào xã hội khác nhau. Trong bối cảnh cộng đồng LGBTQ+, respectability politics thường có nghĩa là người q***r sẽ phải đồng hóa bản thân vào tiêu chuẩn mẫu mực của một xã hội định chuẩn hóa dị tính hợp giới. Bản chất của nó cơ bản là phải đứng đắn thì mới xứng đáng được tôn trọng, hàm ý rằng trách nhiệm phải thay đổi nằm ở người q***r, còn xã hội không cần thay đổi để cởi mở hơn với họ. Tóm lại là người bị đàn áp phần nào do lỗi của họ không hợp thị hiếu đám đông. Chiến lược này đã xâm nhập vào nhiều khía cạnh của cuộc sống q***r, mà 4 trong số đó sẽ được đề cập ở bài viết này.
🫧 Sự thành công
Xã hội dành sự tôn trọng cho người thành công, và tự nhiên, những người thuộc nhóm bị lề hóa mong muốn sự tôn trọng ấy để bù đắp cho sự thiếu sót bất công họ đang chịu đựng. Tuy nhiên, có những quy luật nhất định cho định nghĩa về sự thành công ấy. Có bằng cấp, công việc ổn định, các dấu chỉ vật chất dư dả - lương, nhà, phương tiện cá nhân; kết hôn, có con. Respectability politics yêu cầu người q***r phải tuân theo những hình mẫu đó với một áp lực bất cân xứng. So với những cặp đôi dị tính, các cặp đôi đồng tính thường mang theo nhiều áp lực để giữ cuộc hôn nhân hạnh phúc hơn. Tinh thần ‘không được trở thành ví dụ cho người q***r xấu’ bị nội hóa, khiến người q***r không dám đưa ra những sự lựa chọn chệch hướng ra khỏi “thành công” xã hội dựng lên. Người q***r không được chỉ sống cho họ mà còn phải cho hình ảnh cộng đồng - phải kiêm luôn vai trò của nhà vận động, người đại diện, người giải đáp mọi câu hỏi borderline homophobic - và khi chúng ta trở nên mệt mỏi với tất cả áp lực ấy thì họ nói ‘sự thù hằn này khiến cộng đồng LGBTQ+ không xứng đáng được tôn trọng đấy’. Hoặc nếu không phải một con đường an toàn với công việc văn phòng 9-5 giờ tiêu chuẩn, thì chúng ta phải tự vẽ ra tiêu chuẩn mới. Và chúng ta tự hỏi sao nhiều người q***r làm ở lĩnh vực nghệ thuật đến thế. Bởi vì nếu không phải người tiên phong, người phá mọi luật lệ của trò chơi, thì cuộc sống có ý nghĩa gì?
🫧 Sự tự mâu thuẫn trong cộng đồng
Sự khao khát có được tôn trọng khắc nghiệt đến mức dừng lại ở việc tự chạy theo thang đo thành công là chưa đủ, mà chúng ta còn phải tự tách mình ra khỏi những người khác trong cộng đồng. Họ là “q***r xấu”, còn chúng tôi là “q***r tốt”, chúng tôi giống bạn và chúng tôi đáng được tôn trọng. Trước đây, diễn ngôn này vạch ra ranh giới giữa những thể hiện q***r khác nhau, nổi tiếng nhất với meme “Gay People I Respect”. Những người quá tự hào, quá ồn ào, quá bê đê bị chỉ trích là ‘cản bước phong trào’. Theo thời gian, cộng đồng LGBTQ+ có vẻ như đã nhận ra mục tiêu chung (tác giả của meme trên cũng đã có một bài đăng để ‘giải thiêng’ lối suy nghĩ ấy), nhưng mọi thứ đáng lo ngại hơn khi giữa hàng loạt đạo luật kỳ thị người chuyển giới được ban hành tại Mỹ, ranh giới mới được đặt ra giữa cộng đồng chữ T và các chữ cái còn lại. Sự nhận diện ngày càng gia tăng của nhóm nữ quyền loại trừ chuyển giới (TERF) và liên minh LGB là một dấu hiệu. Bản thân trong cộng đồng chuyển giới cũng có những sự tự kiểm soát khi nhóm cis-pass quay lại dùng những lý lẽ tương tự để tấn công nhóm không pass - vì họ không muốn, hoặc không có khả năng làm vậy.
🫧 Chính trị
Respectability politics còn còn xuất hiện trong chính trị ở cách chúng ta xây dựng mục tiêu đấu tranh của cộng đồng. Trước đây, cộng đồng LGBTQ+ trên nhiều nước đã bắt đầu đấu tranh cho quyền được kết hôn, và họ đã thành công. Kết thúc cuộc đấu tranh bằng mọi giá, nhiều người tự hỏi lại ý nghĩa của việc này là gì, và liệu chiến lược này có phải điều đúng đắn khi hôn nhân vẫn chỉ là một thực hành được dựng lên bởi người dị tính, dành cho người dị tính, và mang định chuẩn dị tính - liệu đây có phải hay thậm chí là gần với thế giới cuối cùng cộng đồng q***r hướng tới?
🫧 Điện ảnh
Trình hiện q***r trên điện ảnh cũng là một mảng chịu nhiều ảnh hưởng từ respectability politics. Điều này được thể hiện qua cách truyền thông kiểm soát những hình tượng nhân vật q***r được phép đưa lên màn ảnh. Có những nhân vật về mặt cơ bản là người thẳng nhưng có thêm một cảnh come out, những nhân vật straight/cis-pass, những nhân vật đồng tính không thích tháng tự hào - để khán giả dị tính ‘dễ đồng cảm hơn’. Dĩ nhiên là nó đang tốt lên, nhưng nhìn lại, có rất nhiều ví dụ và quy luật kinh dị có thể được nhận thấy. Chẳng hạn như Stonewall (2015) của Roland Emmerich, trong đó vai trò lịch sử của rất nhiều người q***r và chuyển giới nữ da màu được thay bằng câu chuyện của đúng một anh da trắng tóc vàng. Xong đạo diễn còn trả lời phỏng vấn kiểu “Các bạn phải hiểu thế này. Tôi không chỉ làm bộ phim cho người gay. Tôi cũng làm nó cho người thẳng nữa”. Tất nhiên rồi.
Hiện tại thì những tác phẩm có nhiều sắc thái và độ chân thực đang xuất hiện ngày càng nhiều, như Pose (FX) hoặc Our Flag Means Death (HBO Max). Nhưng những tác phẩm như vậy vẫn đang gặp nhiều khó khăn, chẳng hạn như gặp phải phản đối từ nhóm khán giả kỳ thị, và vẫn chưa phải là tiêu chuẩn ở nhiều nơi trên thế giới.
* q***r: một thượng vị (umbrella term/hypernym) cho các danh tính/người/… không dị tính hợp giới
* passing: những người q***r có thể hiện giống với khuôn mẫu về người dị tính/hợp giới, và do đó, thường bị giả định là người dị tính/hợp giới
────✧˖°˖☆˖°˖✧────
chia sẻ trải nghiệm của bạn với chúng mình tại đây nhé!
![🪩[r/lgbt]TERFs🪩u/marimarsupialBọn TERFs ghét vlCó thể gây khó chịuMình là một người đồng tính nữ. Mình biết điều này từ ...](https://img3.ngos1.com/278/813/203894422788133.jpg)
![🪩[r/LBGTeens] Tớ mới come out với người bà tuyệt nhất🪩u/edwfit21[Chuyện come out] Mới comeout với bà mình, người bà tuyệ...](https://img3.ngos1.com/649/195/200189516491957.jpg)
![🪩[r/lgbt] Thảo luận quan trọng: xenogenders, tân đại từ, và sự kỳ thị người phi nhị nguyên giới trong cộng đồng q***r🪩u/...](https://img4.ngos1.com/715/935/193515587159350.jpg)
![🪩[r/lgbt] Tớ comeout là người chuyển giới với phụ huynh và mẹ kể cho tớ một câu chuyện siêu ấm lòng🪩u/AmoC_CreatorionTớ ...](https://img4.ngos1.com/066/385/191803870663855.jpg)
![🪩[r/Asexual] Một điều mà bạn ngay lập tức xếp vào nhóm hành vi kỳ thị người vô tính?🪩u/Evan_TaterĐiều gì sẽ khiến bạn ng...](https://img3.ngos1.com/793/505/185758507935058.jpg)
