25/04/2023
"BẢO TỒN NGUỒN NƯỚC CHO TƯƠNG LAI
Ngạn ngữ Israel có câu: “Bạn chỉ biết đến hạn hán khi giếng nhà bạn cạn khô”. Đó là câu mở đầu trong cuốn sách mà tôi rất thích, cuốn Con Đường Thoát Hạn – Giải pháp Israel Cho Một Thế Giới Khát Nước.
Không phải ngẫu nhiên mà tôi đề cập vấn đề này khi tại Việt Nam đang vào mùa mưa, đang thừa nước sao lại lo thiếu nước.
Là một người chuyên về quản lý rủi ro thiên tai tôi hay có thói quen nhìn về những rủi ro tương lai như vậy. Trời đang đẹp và nắng chang chang lại đi dự báo sắp có mưa bão, hay những lúc mát mẻ lại dự báo sắp có nắng nóng kinh hoàng. Thật tiếc, đa số những dự báo đó là đúng.
Trong hai tháng liên tục vừa qua, Châu Âu trải qua một đợt nắng hạn lịch sử 500 năm có một. Những dòng sông khô kiệt nước ảnh hưởng đến giao thông thuỷ, đến cây cối và đặc biệt là ảnh hưởng đến sức khoẻ con người. Lục địa già có lịch sử phát triển lâu đời và có sự trang bị tiện nghi hiện đại nhất cho đời sống của họ. Nhưng thật trớ trêu họ lại không chuẩn bị cho một kịch bản hạn hán khốc liệt như vậy có thể xảy ra.
Từ tháng 7 đến nay, nước láng giềng Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi một đợt nắng hạn cũng 500 năm có một. Lại thêm một cột mốc lịch sử hạn hán chưa từng ghi nhận trước đây. Dòng Trường Giang hùng vĩ trở nên khô trơ đáy, lộ ra cả những cổ vật của hàng trăm năm nằm im lặng dưới đáy sông. Cả Châu Âu và Trung Quốc đều trở nên khủng hoảng về nguồn nước. Chỉ đến khi xung quanh không còn nước, con người ta mới nhận ra NƯỚC quý với sự sống như thế nào.
Năm 2017 tôi có chuyến đi đến quần đảo Marshall ở giữa Thái Bình Dương để học về cách người dân sống trong điều kiện thiếu nước. Nơi đây không có sông cũng chẳng có hồ. Vậy họ lấy nước từ đâu? 100% lượng nước mà 58.000 cư dân của các đảo sử dụng đều là nước mưa và tất nhiên người dân phải sử dụng nước vô cùng tiết kiệm kết hợp với việc tái sử dụng nước. Nước chỉ được tái sử dụng chỉ khi trong nước không có hoá chất tẩy rửa.
Nước Nhật thì sao? Họ không phải là quốc gia quá thiếu nước nhưng người dân ở nhiều thành phố có ý thức rất cao trong việc tái sử dụng và bảo tồn nguồn nước. Nếu đến Shizuoka, một thành phố ven biển miền Trung của Nhật Bản, chúng ta dễ dàng bắt gặp những cộng đồng người dân chung tay bảo vệ nguồn nước một cách tuyệt vời. Họ biến những con kênh thoát nước thải trước nhà thành những dòng suối trong vắt nơi cá Koi, một loài cá ưa sống ở nước sạch, bơi lội như trong hồ nước lọc. Làm được như vậy là nhờ việc không sử dụng hoá chất trong việc tẩy rửa và giặt giũ quần áo. Những người quan tâm tới sức khoẻ và môi trường tại Nhật Bản cũng thường dùng túi giặt Magie để có thể tái sử dụng nguồn nước và có những kênh nước thải trong như nước suối.
Với ngườii Israel, “Nước không phải thứ miễn phí” là thông điệp ăn sâu vào nếp nghĩ của mỗi người hiện nay. Người Israel luôn coi nước là một nguồn tài nguyên có giá trị thiêng liêng và trẻ em được dạy ngay từ cấp tiểu học về giá trị của tiết kiệm nước. Họ trở thành quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới dù quốc gia của họ có đến 62% diện tích là sa mạc.
Ở Việt Nam thì sao? Chúng ta là đất nước đối mặt với cả nguy cơ thiếu nước và thừa nước, thiếu nước sạch và thừa nước lũ, nước ô nhiễm. Tình trạng đó càng ngày càng trở nên trầm trọng hơn khi mà đô thị hoá gia tăng, nhu cầu tiêu dùng cũng gia tăng kết hợp với hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng trở nên khắc nghiệt ở hầu hết mọi vùng.
Khoảng từ năm 2006 tôi bắt đầu có những nghiên cứu đầu tiên về nguồn nước dọc sông Mekong. Dòng sông khi đó có nhiều phù sa nhưng cũng nhiều người tắm sông, ngay cả trong các nhánh sông nhỏ. Nhưng trong khoảng 10 năm gần đây, tôi không còn gặp cảnh tắm sông ở Mekong delta nữa bởi dòng nước đã bị ô nhiễm do hoá chất ở nhiều nơi, nhất là những con kênh nhỏ nơi có nước thải trực tiếp từ khu dân cư và nhà máy đổ ra. Người dân không dám tắm vì sợ bị các bệnh đỏ mắt và bệnh ngoài da. Tương lai của đồng bằng Sông Cửu Long còn phải đối mặt với nguy cơ thiếu nước trầm trọng hơn do nước mặn xâm nhập và nước lũ không về. Lúc đó, việc tái sử dụng nguồn nước là điều bắt buộc.
Trong những hoàn cảnh mà việc tái sử dụng nguồn nước là điều bắt buộc thì Terrawash là một giải pháp về công nghệ giặt không hoá chất nên được khuyến cáo sử dụng rộng rãi nhằm tái sử dụng và bảo tồn nguồn nước.
Túi giặt Terrawash hoàn toàn không chứa hoá chất tẩy rửa, mà sử dụng hạt Magie (+Mg) có khả năng thay thế 100% bột giặt. Túi giặt này có thể tách sạch bụi, vết dầu mỡ và các vết bẩn thông thường trên quần áo bằng cơ chế phân ly (hoàn toàn là cơ chế vật lý), nếu vết nào bẩn quá, chỉ cần cho kèm thêm một chút baking soda là sạch, nhưng cũng ít khi phải xử lý như vậy. Điều quan trọng là quần áo sau khi giặt sẽ không có mùi của hoá chất, vốn dĩ sẽ ảnh hưởng đến đường hô hấp và da của người dùng, đặc biệt là với trẻ em.
Nước thải ra từ qúa trình giặt dù giặt máy hay giặt tay thì đều hoàn toàn có thể sử dụng để tưới cây, đưa vào sông hồ mà không sợ ô nhiễm nguồn nước. Giá thành túi giặt nếu so sánh với bột giặt thông thường thì sẽ kinh tế hơn nhiều vì mua 1 lần dùng được cả năm.
Là một người dễ bị dị ứng với mùi và với các hoá chất từ bột giặt, tôi đã không còn sử dụng bột giặt nửa năm nay và chuyển sang dùng Terra wash, ngay cả những chuyến công tác xa nhà".
Nguồn bài viết: fb Huy Nguyễn
