26/05/2026
⛩️ CỔNG ĐÌNH CÓ THẬT SỰ THẤP, HAY ĐÓ LÀ SỰ CÂN ĐỐI CẦN CÓ ĐỂ TÔN ĐÌNH?
Thời gian qua, khi nhìn phương án cổng đình Kim Long Thượng, có một số ý kiến băn khoăn rằng: “Cổng đình như vậy có thấp không?”
Đây là ý kiến rất thực tế và Tiểu ban xây dựng và tu bổ Đình làng xin được trao đổi rõ hơn để toàn nhân dân và con em xa quê cùng nắm.
Với cổng đình, không phải cứ làm cao là đẹp.
Cổng là phần dẫn lối.
Đình mới là trung tâm tâm linh.
Vì vậy, chiều cao của cổng phải được tính toán sao cho hài hòa với tổng thể đình làng, không làm cổng lấn át đình, không phá vỡ cảnh quan và vẫn bảo đảm thuận tiện cho việc đi lại, rước lễ, sinh hoạt cộng đồng sau này.
📌 Các thông số thực tế cần nhìn trong tổng thể:
• Cột đồng trụ hiện có: khoảng 6,1m
• Phần thấp Mái đình: khoảng 3,4m
• Cột chính của cổng: 4,31m
• Trụ phụ hai bên: 3,21m
• Khoảng lọt lòng giữa hai cột chính: 3,21m
• Khoảng lọt lòng cột phụ: 0,88m
Nếu chỉ nhìn riêng cổng, có thể một số người sẽ thấy cổng chưa cao. Nhưng khi đặt vào tổng thể đình làng, cần thấy rõ thứ bậc kiến trúc:
Cột đồng trụ là điểm cao nhất.
Cổng là phần dẫn nhập.
Đình là trung tâm thờ tự.
Nếu cổng làm quá cao, khối cổng sẽ nổi bật hơn đình, dễ tạo cảm giác “cổng là chính, đình bị lùi lại phía sau”. Như vậy sẽ không đúng với tinh thần kiến trúc truyền thống của đình làng.
Cổng đình không nên là một khối xây thật lớn để gây choáng ngợp. Cổng đình cần trang nghiêm, cân đối, có lễ nghi, nhưng phải biết nhường để tôn lên đình.
Đó cũng là lý do phương án cổng được lựa chọn theo lối “nghi môn kiểu tứ trụ”. Gồm bốn trụ cân xứng trên trục chính dẫn vào đình.
Hai cột chính ở giữa cao hơn, lớn hơn, tạo thành lối chính trang nghiêm.
Hai trụ phụ hai bên thấp hơn, nhỏ hơn, tạo sự cân bằng, thoáng đãng cho tổng thể.
Cách bố trí ấy thể hiện rõ tinh thần truyền thống:
Có chính, có phụ.
Có cao, có thấp.
Có trật tự, có lễ nghi.
Hai bên cổng có hình tượng voi và ngựa.
Voi tượng trưng cho sự uy nghi, bền vững, chở che và hộ vệ.
Ngựa tượng trưng cho trung nghĩa, phụng sự, đưa rước và lập công.
Những hình tượng này góp phần tạo nên vẻ trang nghiêm cho lối vào nơi thờ Thành Hoàng làng.
Bên cạnh yếu tố kiến trúc, các kích thước chính của cổng cũng được cân nhắc theo thước Lỗ Ban 42,9cm, cùng quy về các con số và ý nghĩa đẹp:
TÀI – NGHĨA – BẢN
Tài là phúc lộc, sinh khí, dân sinh hưng thịnh.
Nghĩa là đạo lý, nghĩa khí, công đức tiền nhân.
Bản là gốc rễ, nền tảng, mạch phúc bền lâu.
Đặc biệt, số 321cm xuất hiện ở cả khoảng lọt lòng lối chính và chiều cao trụ phụ, đều thuộc cung Nghĩa.
Điều đó như một lời nhắc: bước qua cổng đình là bước vào nơi của đạo lý, nơi con cháu nhớ về Thành Hoàng, tiền nhân và cội nguồn Kim Long Thượng.
Theo trích thần sắc hiện lưu tại đình, đình Kim Long Thượng thờ ba vị Thành Hoàng:
• Cụ Đoàn Thượng – có công chống giặc, dẹp yên loạn lạc, bảo hộ dân cư.
• Cụ Nguyễn Hồng và Cụ Nguyễn Khánh – có công chiêu dân, lập ấp, dạy dân trồng dâu nuôi tằm.
Vì vậy, từ hình thức kiến trúc, hình tượng voi ngựa, đến từng kích thước chính của cổng đều cùng hướng về một ý nghĩa chung:
Tôn kính Thành Hoàng.
Tri ân tiền nhân.
Giữ gìn gốc làng Kim Long Thượng.
Cổng đình hôm nay là công trình của sự đồng lòng: sự đóng góp của toàn thể nhân dân, sự quan tâm của con em xa quê, sự chung tay của các ban ngành và tinh thần trách nhiệm của Ban lãnh đạo thôn.
Một chiếc cổng mới, nhưng gửi trong đó là nếp cũ.
Một công trình hôm nay, nhưng hướng về gốc làng lâu dài.
Một lối đi vào đình, nhưng cũng là lối trở về với cội nguồn.
Ban lãnh đạo thôn Kim Long Thượng rất mong tiếp tục nhận được sự đồng tình, góp ý, ủng hộ và chung tay của toàn thể nhân dân, con em xa quê để công trình cổng đình cũng như các hạng mục chỉnh trang đình làng được hoàn thiện trang nghiêm, hài hòa và bền vững.
Cổng đình không cần cao hơn để nổi bật.
Cổng đình cần vừa đủ để tôn đình.
