15/07/2026
Kỷ niệm 76 năm Ngày Truyền thống Thanh niên Xung phong Việt Nam (15/7/1950 - 15/7/2026): Thanh niên Xung phong - Biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng
---------
Sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết, ở miền Bắc, Đoàn TNXP được giao nhiệm vụ tham gia tiếp quản thủ đô Hà Nội và thành phố Hải Phòng, thu dọn chiến trường ở Điện Biên Phủ, tham gia xây dựng nhiều công trình quan trọng. Hơn 35.000 đội viên thanh niên xung phong miền Bắc đã tham gia xây dựng chủ nghĩa xã hội đến những nơi khó khăn, gian khổ, làm những công trình trọng điểm, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Năm 1964, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh xâm lược, ngày 25/5/2965, đội TNXP Chống Mỹ cứu nước đầu tiên được thành lập tại Thanh Hóa với 1.200 đội viên làm nhiệm vụ xây dựng các công trình cấp thiết về quốc phòng và kinh tế, sửa chữa, xây dựng các cầu,, đường, nhà bị phá hoại đảm bảo giao thông xuyên suốt liên tục; chiến đấu chống sự đánh phá của địch… hoạt động theo quy chế và điều lệnh do Trung ương Đoàn Thanh niên lao động ban hành. Với những thành tích xuất sắc, lực lượng TNXP chống Mỹ cứu nước miền Bắc có 12 tập thể, 14 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu anh hùng, có trên 2.000 chiến sĩ hy sinh, gần 5.000 chiến sĩ bị thương, trên 15.000 người được kết nạp Đảng.
Tại miền Nam, tháng 3 năm 1965, trong bối cảnh chiến trường miền Nam có nhiều chuyển biến cục diện có lợi cho ta, phong trào “Năm xung phong” được Đại hội Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Việt Nam lần thứ nhất chính thức phát động với ý chí quyết tâm “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” đã đáp ứng được nguyện vọng và khát khao cống hiến sức trẻ giải cứu quê hương của triệu triệu trái tim tuổi trẻ miền Nam.
Ngày 20/4/1965, đơn vị TNXP Giải phóng miền Nam C100 được thành lập tại Trung ương Cục miền Nam tỉnh Tây Ninh do đồng chí Nguyễn Đức Toàn, Ủy viên trung ương Đoàn làm Tổng đội trưởng với 108 cán bộ, đội viên. Qua thực tiễn phục vụ chiến đấu và chiến đấu, nhất là sau Trận Bình Giã, Đồng Xoài, vai trò của lực lượng TNXP Giải phóng miền Nam càng được khẳng định và phát triển nhanh chóng. Các địa phương toàn miền Nam cũng nhanh chóng thành lập đơn vị TNXP, riêng 2 năm 1966 - 1967 toàn miền Nam đã có gần 60.000 TNXP địa phương và cơ sở.
Khác với TNXP chống Mỹ cứu nước miền Bắc được huy động theo thời hạn, có nhiệm kỳ chủ yếu là đảm bảo giao thông, thì TNXP Giải phóng miền nam tập trung không thời hạn, có mặt trên khắp các chiến trường, cả ở xã phường làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí, đạn gạo, tải thương, chăm sóc thương binh, đào hầm, làm nhà kho, đường xá và trực tiếp tham gia chiến đấu bên các đơn vị giải phóng. Từ 1972 đến cuối 1973, Tổng đội TNXP Giải phóng miền Nam được giao nhiệm vụ đón hơn 3.500 chiến sĩ ta bị địch bắt được trao trả tại Tây Ninh, sau đó toàn lực lượng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh và tiếp quản Sài Gòn 30/4/1975.
Trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tại Bến Tre (cũ) đã huy động được hơn 40.000 thanh niên tham gia du kích, gia nhập quân đội, đi thanh niên xung phong, trong đó có hơn 25.000 thanh niên xung phong; họ là một thế hệ thanh niên chống Mỹ cứu nước một lòng kiên trung với Đảng, sẵn sàng đương đầu với mọi thử thách, gian khổ, hy sinh. Nhiều gương thanh niên Bến Tre anh dũng, bất khuất tiêu biểu cho lớp thanh niên “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” như: anh hùng liệt sĩ Hồng Tới, Vì Dân, Thu Ba, Hồng Thắm, Tuyết Hạnh, Quốc Thắng, Ngọc Duy, ….. mà người tiêu biểu đại diện cho họ là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Trung Kiên đã trở thành những tấm gương sáng cổ vũ ý chí, tiếp thêm tinh thần xung phong cho đồng đội, góp phần làm rạng danh một thế hệ thanh niên Bến Tre anh hùng.
Nói riêng về Đội thanh niên xung phong C2012 - Nguyễn Văn Tư. Đội được thành lập ngày 20/10/1965 tại ấp Giồng Lớn xã Nhuận Phú Tân, (huyện Mỏ Cày Bắc cũ, nay là xã Nhuận Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long) với quân số đầu tiên là 148 đội viên. Tại lễ thành lập đơn vị được giao cờ truyền thống với dòng chữ: “Phất cờ Đồng Khởi - Lập công xuất sắc”. Suốt gần 10 năm trong đội hình của Tổng đội thanh niên xung phong giải phóng Miền Nam, với tinh thần “Không tiền tuyến, không hậu phương - Đâu cách mạng cần đó là tiền tuyến”, “Sống anh dũng, chết vinh quang”, “Chắc tay súng, vững tay thồ, bền vai tải, phục vụ chiến đấu toàn thắng”.
Đội C2012 đã tham gia 189 trận đánh cấp trung, sư đoàn; vận chuyển 3.175 tấn vũ khí; chuyển, chăm sóc, bảo vệ 2.140 thương binh và tham gia nhiều công trình phục vụ chiến đấu. Toàn đội có hơn 90 lượt người đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ quyết thắng, cũng trong 10 năm đó đã có 165 thanh niên xung phong anh dũng hy sinh được công nhận là liệt sĩ; 350 thương binh; 180 người bị nhiễm chất độc màu da cam dioxin... Sau ngày đất nước thống nhất, C2012 và 01 đội viên được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Quá trình phục vụ chiến đấu, trực tiếp chiến đấu, lao động, học tập, rèn luyện, trưởng thành , Lực lượng TNXP Giải phóng Miền nam đã xây dựng nên truyền thống: Phục vụ quên mình - Anh dũng xung phong - Lập công vẻ vang. Tổng đội đã được tặng Huân chương Thành đồng hạng Nhất, được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân cho Tổng đội và 11 cá nhân thuộc Tổng đội.
