03/09/2023
[TRUYỀN THÔNG VỀ LGBTIQ+ CÓ KHIẾN TRẺ EM "TRỞ THÀNH" NGƯỜI ĐỒNG TÍNH?]
🎬 Chắc hẳn chúng ta đều nhận thấy rằng: những nhân vật, thông điệp về LGBTIQ+ đang ngày càng trở nên phổ biến trong phim ảnh. Không chỉ xuất hiện trong các bộ phim dành hướng đến đối tượng là người trưởng thành, trong nhiều năm gần đây, các yếu tố LGBTIQ+ cũng đã dần hiện diện ở các tác phẩm dành cho khán giả nhỏ tuổi. Có thể kể đến những chương trình nổi tiếng như “Gravity Falls” hay “Thủy thủ mặt trăng” đều lồng ghép khéo léo các yếu tố này. Trước xu hướng ấy, nhiều người bày tỏ ý kiến trái chiều và cho rằng, việc tiếp xúc quá sớm với các thông tin về LGBTIQ+ có ảnh hưởng không tốt đến các em, có thể “biến” các em trở thành người đồng tính, “ nhận thức lệch lạc”, v.v. Vậy sự thật là như thế nào? Liệu các yếu tố LGBTIQ+ trong phim ảnh có thể gây tác động xấu đến trẻ em không?
💁 Tracy Ewing, giảng viên trường Đại Học Bang California - Northridge bộ môn phát triển thanh thiếu niên, tin rằng sự hiện diện của cộng đồng LGBTIQ+ trên các phương tiện truyền thông đại chúng hướng tới đối tượng là trẻ em đang ngày một phổ biến, và đã có một sự thay đổi về nhận thức trong thế hệ ngày nay. Cô nghĩ rằng hơn cả sự thay đổi ấy, thế hệ trẻ đang hành động để tạo nên một nền văn hóa đa dạng thành phần và công bằng hơn.
👁️ Theo Ewing, nghiên cứu đã chỉ ra rằng truyền thông cho trẻ em có ảnh hưởng đến việc hình thành những quan điểm và nhận thức của các em về sự “bình thường”. Một bức chân dung khái quát, chuẩn mực và tinh tế hơn về giới và sự lãng mạn thuộc về nhóm thiểu số sẽ có khả năng tác động mạnh mẽ lên suy nghĩ của thế hệ tương lai, và tốt hơn nữa, lên cả hành động của họ.
❌ Rào cản cuối cùng cho sự hiện diện của cộng đồng LGBTIQ+ nằm trong những chương trình thường được gắn nhãn “dành cho gia đình”, và phần lớn thường là những series phim viễn tưởng có nhóm người hâm mộ đông đảo và trung thành. Trong suốt một thời gian dài, việc đưa các nhân vật thuộc cộng đồng LGBTIQ+ (đặc biệt là những người trẻ tuổi) vào những chương trình như vậy là điều bất khả thi. Dần dần khi có tiếng nói của nhiều người hơn về vấn đề này, những studio phim lại bắt đầu “mớm” cho người một vài lời hứa, nhưng rồi chúng có vẻ không như những gì chúng ta mong đợi. Cơ quan chủ quản Disney từng quảng bá rằng sẽ có những nhân vật LGBTIQ+ trong “Nữ hoàng băng giá” (Frozen), “Người đẹp và quái vật” (Beauty and the Beast), “Chiến tranh giữa các vì sao”(Star Wars) và “Truy tìm phép thuật” (Onward), nhưng thực tế thì bất cứ những chi tiết nào liên quan đến danh tính hay mối quan hệ của nhân vật lại quá ư là nhỏ, dường như bạn chớp mắt cái là sẽ lập tức bỏ lỡ tiểu tiết ấy, chúng không hề có ảnh hưởng gì trong phim và chỉ có để đó mà thôi.
⚠️ Nguyên nhân chính cho việc ngần ngại khi đưa các nhân vật thuộc cộng đồng LGBTIQ+ vào phim ảnh xuất phát từ những nhận thức sai lệch (và có thể là cả sự kỳ thị người thuộc cộng đồng LGBTIQ+). Một vài người vẫn mù quáng tin rằng việc đưa nhân vật thuộc cộng đồng LGBTIQ+ vào phim đồng nghĩa với sự xuất hiện liên tục của những hành vi tình dục “không đúng mực”, chứ không phải để nói về sự định nghĩa bản thân và tính dục lành mạnh, phù hợp “quy chuẩn”. Vậy nên, họ cho rằng việc để con em mình tiếp xúc với những nhân vật đồng tính nam, đồng tính nữ hay chuyển giới trong những chương trình dành cho mọi lứa tuổi hay lứa tuổi nhỏ hơn là điều nguy hiểm. Lô-gíc này sai ở quá nhiều chỗ và chỉ một bài viết thì không thể tháo gỡ hết được. Trẻ em đã liên tục được tiếp xúc với những nhân vật và mối quan hệ dị tính, chưa kể đến những phân cảnh tình dục dị tính và tình dục hóa phụ nữ không phù hợp với lứa tuổi. Sự hiện diện quá nhiều của yếu tố “dị tính” này không thể biến một đứa trẻ thuộc cộng đồng LGBTIQ+ thành người dị tính, nhưng nó có thể khiến chúng cảm thấy bản thân bị cô lập và không giống “người bình thường”. Nhìn thấy một nhân vật thuộc cộng đồng LGBTIQ+ trong một chương trình TV hay một bộ phim giả tưởng không thể và sẽ không biến một đứa trẻ thành đồng tính. Và nó cũng không góp phần thúc đẩy trẻ em bắt đầu tiếp cận tình dục sớm hơn.
🌟 Điều mà nó làm chính là bình thường hóa sự tồn tại của những em nhỏ thuộc cộng đồng LGBTIQ+. Những chương trình nổi tiếng như “Giờ phiêu lưu”, “Thủy thủ Mặt Trăng”, “Gravity Falls” hay “Ngôi nhà náo nhiệt” đều bao gồm những nhân vật và thậm chí là các cặp đôi thuộc cộng đồng LGBTIQ+. “Huyền thoại về Korra” đã tạo nên đột phá khi trở thành chương trình đầu tiên cho trẻ em có nhân vật chính thuộc cộng đồng LGBTIQ+. Netflix đã biến tình cảm chớm nở giữa Adora và Catra trong bộ phim “She-ra và những nàng công chúa quyền năng” thành một chi tiết quan trọng đối với cốt truyện. Việc nhìn thấy những nhân vật như vậy, những nhân vật không phải chỉ để làm nền hay có tác dụng giải tỏa bầu không khí căng thẳng cho phim, mà có vai trò mật thiết đối với câu chuyện sẽ dạy cho trẻ em một điều rằng cộng đồng LGBTIQ+ là một phần không thể tách rời của xã hội.
💌 Những người hâm mộ của những bộ phim có vô vàn sự hiện diện của cộng đồng rất có thể sẽ xem nhẹ tầm quan trọng của việc thấy được bản thân mình phản ánh trong từng bộ phim mà mình yêu thích. Và trẻ em thuộc cộng đồng LGBTIQ+ có quyền được trải nghiệm những điều này. Đối với các em, điều này có thể có ý nghĩa to lớn với sức khỏe tinh thần và cảm xúc. Khi những đứa trẻ thuộc cộng đồng LGBTIQ+ cố giải quyết những cảm xúc và xác định bản thân mà không có một hệ thống hỗ trợ đầy đủ, việc nhìn thấy những anh hùng - hay đơn giản chỉ là một nhân vật trên TV - có chung cảm xúc và bản dạng giới với mình sẽ góp phần mang lại hy vọng trong thời khắc đầy khó khăn ấy.
Nguồn:Vietnam Youth Alliance.