31/05/2026
Jak żyli Polacy w Odessie 120 lat temu? Rozpoczynamy nowy cykl „Życie 120 lat temu”
Jak wyglądało życie Polaków w Odessie sto lat temu? Czym interesowała się miejscowa Polonia? Jakie wydarzenia przyciągały uwagę naszych rodaków i czy ich codzienne troski były podobne do tych, które znamy dzisiaj?
Na te i wiele innych pytań odpowie nowa rubryka „Życie 120 lat temu”, którą rozpoczynamy na naszych łamach. W ramach cyklu będziemy co tydzień przedstawiać najciekawsze informacje dotyczące życia polskiej społeczności Odessy, publikowane przed laty na łamach pierwszego w Odessie polskiego czasopisma - Życia Polskiego. Dzięki zachowanym numerom gazety możemy dziś zajrzeć do codzienności naszych przodków, poznać ich zainteresowania, problemy, sukcesy i marzenia.
Realizacja cyklu jest możliwa dzięki wsparciu Odeskiej Narodowej Biblioteki Naukowej, która udostępniła nam oryginalne egzemplarze czasopisma. To bezcenne źródło wiedzy o historii polskiej społeczności w Odessie i na południu Ukrainy.
Narodziny „Życia Polskiego”
Pierwszy odcinek naszego cyklu poświęcamy historii gazety, od której swoją nazwę zaczerpnęły również nasze współczesne media.
Pierwszy numer Życia Polskiego ukazał się 28 maja (10 czerwca) 1906 roku. Było to tygodniowe pismo wydawane w Odessie, które trafiało do czytelników w każdą niedzielę. Redakcja od początku deklarowała, że będzie bronić interesów ludzi pracy, podejmować trudne i aktualne tematy społeczne oraz przeciwstawiać się przejawom nienawiści narodowej i klasowej. Jednocześnie gazeta stawiała sobie za cel informowanie czytelników zarówno o sprawach lokalnych, jak i o wydarzeniach ze świata oraz życia narodu polskiego.
Gdzie mieściła się redakcja?
Administracja czasopisma znajdowała się w księgarni Ostrowskiego przy ulicy Deribasowskiej, naprzeciwko słynnego Pasażu. Redakcja pracowała pod adresem Zaułek Teatralny 10, mieszkanie 17, natomiast druk odbywał się w drukarni T. Kumana przy ulicy Chersońskiej 29.
Interesujące są również informacje dotyczące kosztów wydawania gazety. Roczna prenumerata w Odessie wynosiła 2 ruble, natomiast dla czytelników mieszkających poza miastem – 3 ruble. Pojedynczy egzemplarz kosztował 3 kopiejki. Redakcja oferowała również możliwość zamieszczania ogłoszeń, które stanowiły ważne źródło finansowania działalności wydawniczej.
Świadectwo życia polskiej społeczności
Już pierwsze numery pokazują, że Życie Polskie było czymś więcej niż zwykłą gazetą. Stało się forum wymiany myśli, miejscem dyskusji o sprawach społecznych, kulturze, edukacji i życiu codziennym Polaków mieszkających nad Morzem Czarnym. Dzięki niemu możemy dziś odtworzyć obraz wielokulturowej Odessy i lepiej zrozumieć rolę, jaką odgrywała w niej polska społeczność.
W kolejnych odsłonach cyklu będziemy przybliżać wydarzenia, o których pisało Życie Polskie sto lat temu, prezentując nieznane fakty z historii odesskiej Polonii oraz pokazując, jak żyli nasi rodacy w tamtych czasach. Zapraszamy do wspólnej podróży w przeszłość.
