31/08/2026
Girne Açıklarında batan Katamaran Muhabbeti :
Filo Jet Teknesi 26 yaşında. Daha önce Fransa ve Yunan Adalarında kullanılıp kaza görmeden satılmış. Kapsamlı bakımı da 2018'de yapılmış.
1 gün önce fırtına vardı ve seyir yapılması yasaklanmıştı. Kazanın olduğu gün ise fırtına geçti denilmiş. Fırtına geçti de sonrasında fırtınanın kıyıya taşıdığı düzgün, uzun periyotlu ölü dalgalar (swell) oluşur. Bu rüzgarın oluşturduğu dalgalardan farklıdır; rüzgar dursa bile uzaklardan SOLUMA şeklinde gelmeye devam eder. Bu durumda baştan BAM BAM vurur şeklinde yüksek sürat yapılmamalıdır. Denge o 2 kızakla sağlanıyor. Yakıt ve su tankları da olan örneğin İSKELE kızak ayrılırsa/su dolarsa gemi dengesi (stabilite) bozulur ve yan yatıp sonra da batar.
Önemli olan İNSAN HAYATIDIR. Zamana uyalım da zamanında varalım önemli değildir.
Akgünler tipi tır taşıyan büyük bordo ve draftlı gemiler bu durumda 4 şiddetindeki denizlerde kalkabilir, ama Katamaran tipi deniz otobüsleri kaldırılamaz. Yani o tekneye ölü dalgalar (swell) olduğundan KALKABİLİRSİN denmemeliydi. Zincirleme hataların ilki önce buradan başlıyor.
Teknenin bakım ve sörvey raporları zamanında yapılmış mıdır? Yapılmışsa ne zaman , nerede ve kimler yapmıştır? Bunlarda seyre mani veya kısıtlama var mıdır? Gemi havuzlaması, karina ve sancak/iskele kızakların kontrolü ile tekne sörvey durumları ne zaman yapılmıştır. Bunlar incelenmelidir. Bunlardan geçmeyen bırakın yolcu almayı seyre dahi çıkamaz, işletme ruhsatı da iptal edilir.
Bu tip tekneler uçaklara benzer, 3'lü pulman solda ve sağda koltuklar. Denizde en iyi görülen renk Turuncu Can yelekleri de yolcu koltuklarının altındadır. Bebek/Çocuklara uygun can şişme tipi can yeleklerinin olduğunu da sanmıyorum. Bunlar Gemiyi Terk Ediyoruz, Can yelekleriniz de koltuğunuzun altındadır. Panik yapmadan arka kapıdan arka sıralardan başlamak üzere sırayla Gemiyi Terk ediniz gibi bir ANONS Genel ANONS Sisteminden yolculara yapılmalı ve yolculara bilgi verilmeliydi. İnsanlar can yeleğini giymeyi ve bağlamayı bilemeyebilirler. Ters giyebilirler. Ters olursa Boyun kısmına gelecek kısım, boğaz bölümüne gelir ve nefes almayı zorlaştırır, ayrıca kaldırma kuvveti önde olacağından suda ters dönülür. Mürettebat yolcular arasında en baştan GEMİYİ TERK Komutuyla bunu da göstermeliydi. Gemiyi Terk ve arka sıralardan başlanarak olacağı dediğim gibi ANONS edilmezse, insanlar arka kapılara giderken birbirini ezebilir. Suyu gören Baş Çarkçı bunu Köprüüstünde olan kaptana Önce Düşük Sürate geçelim ve sonra da Gemiyi Terk verlmeli diye tavsiye ederek söylemeliydi.
Can sallarının bazıları otomatik açılmamış. Bazıları ise açılmış, ama rüzgarla kaza yerinden ayrılmış. Yüzerek bu can salına yetişip çıkılamaz. Bunları Mürettebat Kontrol ederek abramalıydı. İnsanlara binecek duruma getirmeliydi ve yönlendirmeliydi.
Limandaki küçük sivil teknelere, Sahil Güvenliğe, Askeri Karakol Botuna ve Helikopterler için Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri K.lığına haber verilmesi ve ani reaksiyon sağlanması güzel. İyi ki gündüz meydana gelmiş. Durumu denizde gözle Görmek çok önemlidir.
Yardıma gelenler örneğin büyük/yüksek güverteli Akgünler Feribotu denizde yüzenlere el incesi atması bir şeyi değiştirmez. O el incesi ile o gemiye çıkılamaz. Elleri kolları da keser. Can Simidi olan el inceleri atılmalıydı. Denize vasıta indirilip onla toplanmalıydı. İnsanlar 8 metre yukarı zaten yorgunlar ki tutunarak nasıl tırmansın?
Akgünler Feribotu acaba ters dönen gemiyi bordasına bağlayarak stopta yedekleyebilir miydi ki sonradan dibe batmasın satıhta kalsın. Sonra dalgıçlar arama kurtarma ve cenazeleri içinden alma yapabilsin. Şimdi 524 metre dipteki tekneye IŞIN Tipi Kurtarma Gemisi geliyor ki soruşturma için Data Kayıt Cihazı ile içinde kalan cenazeler küçük denizaltı şeklinde ROV "Remote Operating Vehicle" cihazı ile kafes vs ile çıkarılabilsin.
Bu gemilerdeki mürettebatın da tam bilgili olduğunu sanmıyorum. Gemiyi Terk Rolesinde kim ne yapacak şeklinde eğitimli/bilgili olduklarını ise hiç sanmıyorum. Diğer gemilerden daha ucuza çalıştırılanlar işte böyle olur, önce kendi CANIM der ve insan hayatı teslim edilemez.
Hayırlı Uyumalı Seyirler...
