10/05/2026
𝐎𝐌𝐄𝐍𝐀𝐉𝐄𝐍 𝐁𝐀 𝐎𝐋𝐀𝐍𝐃𝐈𝐍𝐀 𝐃𝐎 𝐑𝐎𝐒𝐀𝐑𝐈𝐎
(20 𝑂𝑢𝑡𝑢𝑏𝑟𝑢 2000 – 08 𝑀𝑎𝑖𝑢 2026)
Olan nu’udar joven ida ho poténsia boot, enerjia no dedikasaun ne’ebé hatudu ema ida ho misaun forte. Ninia jornada akadémiku hatudu kualidade no poténsia ne’ebé se kontinua, sei sai asset importante ba sosiedade. Maibé, destinu mai ho surpreza no hola ninia vida sedu liu iha loron 08 𝑀𝑎𝑖𝑢 2026, liuhusi asidente tráfiku iha estrada Kuluhun, Dili.
Olandina do Rosario – Dinalay ba família, Olan ba kolega sira – moris iha Watulari iha 20 Outubru 2000. Nia nu’udar oan datoluk husi maun-alin nain 6, husi aman Antonio do Rosario (Matebian) no inan Celestina do Rosario. Ninia maun-alin sira mak:
1. 𝑇𝑜𝑚𝑎𝑠 𝑇𝑜𝑡𝑜 𝑆𝑎𝑟𝑚𝑒𝑛𝑡𝑜 𝑑𝑎 𝐶𝑟𝑢𝑧 𝑑𝑜 𝑅𝑜𝑠𝑎𝑟𝑖𝑜
2. 𝐹𝑙𝑜𝑟𝑒𝑛𝑡𝑖𝑛𝑎 𝑆𝑎𝑟𝑚𝑒𝑛𝑡𝑜 𝑑𝑎 𝐶𝑟𝑢𝑧 𝑑𝑜 𝑅𝑜𝑠𝑎𝑟𝑖𝑜
3. 𝑂𝑙𝑎𝑛𝑑𝑖𝑛𝑎 𝑑𝑜 𝑅𝑜𝑠𝑎𝑟𝑖𝑜
4. 𝑀𝑜𝑖𝑠𝑒𝑠 𝐿𝑢𝑖𝑠 𝑆𝑎𝑟𝑚𝑒𝑛𝑡𝑜 𝑑𝑜 𝑅𝑜𝑠𝑎𝑟𝑖𝑜 𝑇𝑎𝑛𝑖
5. 𝐽𝑜𝑎̃𝑜 𝑍𝑖𝑡𝑜 𝑑𝑜 𝑅𝑜𝑠𝑎𝑟𝑖𝑜 𝑇𝑎𝑛𝑖 “𝑀𝑎𝑡𝑒𝑏𝑖𝑎𝑛”
6. 𝐸𝑝𝑖𝑓𝑎𝑛𝑜𝑠 𝑇𝑢𝑙𝑖𝑛𝑜 𝑆𝑎𝑟𝑚𝑒𝑛𝑡𝑜 𝑑𝑜 𝑅𝑜𝑠𝑎𝑟𝑖𝑜 𝑇𝑎𝑛𝑖
Hafoin remata ensinu sekundáriu, Olan husik família atu duni mehi iha Dili atu sai paramédiku veterináriu. Nia tama iha Departamento Saúde Anímal, UNTL, ne’ebé nia hahú ninia dalan ba kuñesimentu kona-ba saúde animal.
Haree katak sai profesional kompetente presiza mellora mos kapasidade fora husi sala de aula, Olan buka oportunidade atu dezenvolve esperiensia prátika. Hamutuk ho joven sira seluk iha komunidade veterinária iha Timor-Leste, sira harii JOVET (Joven iha Veterinária). Ho apoiu finanseiru husi parseiru nasionál no internasionál, Olan hola parte iha ekipa núkleu ne’ebé jere JOVET, ho supervizaun husi ninia senior sira.
Dezde 2021, liuhusi JOVET, nia organiza no partisipa iha servisu komunitariu sira iha fatin oioin hanesan Lautém, Bobonaro, Covalima, Dili, no Atauro ho foku prinsipál mak hadi’a agrikultor sira vida sosio-ekonómiku liuhusi tau matan ba sira nia animal, no apoiu saúde públika hanesan sensibilizasaun no vasinasaun ba asu atu prevene moras raiva (rabies) iha ema.
Bainhira surtu raiva tama iha Timor-Leste iha 2024, Olan hola parte iha ekipa JOVET ne’ebé apoia Ministériu Agrikultura no Peska hodi haforsa kampaña vasinasaun iha Dili no fatin seluk.
Olan nia estudu iha UNTL seidauk remata, maibé nia hela deit ho ezame finál ba monografia kona-ba “𝐼𝑑𝑒𝑛𝑡𝑖𝑓𝑖𝑘𝑎𝑠𝑎𝑢𝑛 𝑓𝑜𝑟𝑚𝑎𝑙𝑖𝑛 𝑖ℎ𝑎 𝑝𝑟𝑜𝑑𝑢𝑡𝑢 𝑎𝑛𝑖𝑚𝑎𝑙 𝑖𝑚𝑝𝑜𝑟𝑡𝑎𝑑𝑢 𝑛𝑜 𝑛𝑖𝑛𝑖𝑎 𝑟𝑖𝑠𝑘𝑢 𝑏𝑎 𝑠𝑎𝑢́𝑑𝑒 𝑝𝑢́𝑏𝑙𝑖𝑘𝑢.”
Enkuantu estuda iha Dili, Olan mós ativu iha vida polítika – envolvimentu iha OPMT no Juventude Fretilin iha nível nasionál to’o hakotu iis.
Maski laiha ona, ninia dedikasaun no laran-di’ak sei kontinua sai inspirasaun ba ema hotu ne’ebé kuñese nia.
Deskansa ho Hakmatek, Olan.