28/05/2026
🩸 𝐓𝐨𝐝𝐚𝐲 𝐢𝐬 𝐌𝐞𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐚𝐥 𝐇𝐲𝐠𝐢𝐞𝐧𝐞 𝐃𝐚𝐲 — 𝟐𝟖 𝐌𝐚𝐲. (🇹🇯 дар поён
Madina is 14 years old and lives in a remote village in Sangvor.
One morning, she wakes up and quietly decides not to go to school.
Not because she does not want to learn.
Not because she is ill.
But because it is the first day of her period.
At school, there is no private place to change. No water in the toilet. No disposal bin. In winter, the facilities are cold and uncomfortable. At home, menstruation is not something easily spoken about. So Madina stays silent — and stays home.
Madina’s story is an illustrative example, but it reflects what many girls and women shared during focus group discussions conducted by Welthungerhilfe and ОО "Фидокор" (NGO Fidokor) in Sangvor district. In discussions with 65 women and girls from Childara, Tavildara and Zarshuyon jamoats, they spoke about limited access to menstrual products, lack of water and safe disposal options, cold sanitation facilities, limited information, and strong social taboos around menstruation.
Globally, the challenge is enormous. 2.1 billion girls and women menstruate, and on any given day around 375 million are on their period. Yet more than 500 million women and girls still lack the resources and support they need to manage menstruation safely and with dignity. Only around 2 out of 5 schools worldwide provide menstruation education.
𝐌𝐞𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐚𝐥 𝐡𝐲𝐠𝐢𝐞𝐧𝐞 𝐢𝐬 𝐭𝐡𝐞𝐫𝐞𝐟𝐨𝐫𝐞 𝐧𝐨𝐭 𝐨𝐧𝐥𝐲 𝐚𝐛𝐨𝐮𝐭 𝐩𝐫𝐨𝐝𝐮𝐜𝐭𝐬. 𝐈𝐭 𝐢𝐬 𝐚𝐛𝐨𝐮𝐭 𝐰𝐚𝐭𝐞𝐫, 𝐩𝐫𝐢𝐯𝐚𝐜𝐲, 𝐬𝐚𝐟𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐰𝐚𝐫𝐦 𝐭𝐨𝐢𝐥𝐞𝐭𝐬, 𝐢𝐧𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧, 𝐝𝐢𝐠𝐧𝐢𝐭𝐲 — 𝐚𝐧𝐝 𝐭𝐡𝐞 𝐩𝐨𝐬𝐬𝐢𝐛𝐢𝐥𝐢𝐭𝐲 𝐟𝐨𝐫 𝐠𝐢𝐫𝐥𝐬 𝐭𝐨 𝐜𝐨𝐧𝐭𝐢𝐧𝐮𝐞 𝐥𝐞𝐚𝐫𝐧𝐢𝐧𝐠 𝐰𝐢𝐭𝐡𝐨𝐮𝐭 𝐟𝐞𝐚𝐫 𝐨𝐫 𝐬𝐡𝐚𝐦𝐞.
Through the BMZ-funded project “Water, Sanitation and Hygiene for All in Sangvor district”, Welthungerhilfe and Fidokor work with communities and schools to improve WASH conditions and create more supportive environments for girls and women.
𝐁𝐞𝐜𝐚𝐮𝐬𝐞 𝐧𝐨 𝐠𝐢𝐫𝐥 𝐬𝐡𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐦𝐢𝐬𝐬 𝐬𝐜𝐡𝐨𝐨𝐥 𝐬𝐢𝐦𝐩𝐥𝐲 𝐛𝐞𝐜𝐚𝐮𝐬𝐞 𝐬𝐡𝐞 𝐦𝐞𝐧𝐬𝐭𝐫𝐮𝐚𝐭𝐞𝐬. 𝐀𝐧𝐝 𝐧𝐨 𝐰𝐨𝐦𝐚𝐧 𝐬𝐡𝐨𝐮𝐥𝐝 𝐟𝐚𝐜𝐞 𝐬𝐡𝐚𝐦𝐞, 𝐝𝐢𝐬𝐜𝐨𝐦𝐟𝐨𝐫𝐭 𝐨𝐫 𝐡𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐫𝐢𝐬𝐤𝐬 𝐛𝐞𝐜𝐚𝐮𝐬𝐞 𝐛𝐚𝐬𝐢𝐜 𝐜𝐨𝐧𝐝𝐢𝐭𝐢𝐨𝐧𝐬 𝐚𝐫𝐞 𝐦𝐢𝐬𝐬𝐢𝐧𝐠.
🇹🇯
🩸Имрӯз, 28 май — Рӯзи гигиенаи ҳайз мебошад.
Мадина 14-сола аст ва дар яке аз деҳаҳои дурдасти ноҳияи Сангвор зиндагӣ мекунад.
Як саҳар ӯ аз хоб мехезад ва оромона қарор мекунад, ки ба мактаб намеравад.
На барои он ки хондан намехоҳад.
На барои он ки бемор аст.
Балки барои он ки рӯзи аввали ҳайзи ӯст.
Дар мактаб ҷойи алоҳида ва махфӣ барои иваз намудани ашёи гигиенӣ нест. Дар ҳоҷатхона об нест. Қуттии махсус барои партов нест. Дар фасли зимистон шароити санитарӣ сард ва номувофиқ аст. Дар хона бошад, дар бораи ҳайз озодона суҳбат кардан осон нест. Аз ин рӯ, Мадина хомӯш мемонад — ва дар хона мемонад.
Ҳикояи Мадина як мисоли тасвирӣ аст, аммо он таҷрибаи бисёр духтарон ва занонро инъикос мекунад, ки дар муҳокимаҳои гурӯҳии Welthungerhilfe ва ОО "Фидокор" дар ноҳияи Сангвор иштирок карданд. Дар ин муҳокимаҳо 65 зан ва духтар аз ҷамоатҳои Чилдара, Тавилдара ва Заршӯён иштирок намуда, дар бораи дастрасии маҳдуд ба маҳсулоти гигиении ҳайз, набудани об ва имкони бехатари партовпартоӣ, шароити сард ва номувофиқи санитарӣ, маълумоти маҳдуд ва табуҳои иҷтимоӣ вобаста ба ҳайз нақл карданд.
Дар сатҳи ҷаҳонӣ низ ин масъала хеле муҳим аст. 2,1 миллиард духтарон ва занон ҳайз мебинанд ва ҳар рӯз тақрибан 375 миллион нафар дар давраи ҳайз қарор доранд. Бо вуҷуди ин, зиёда аз 500 миллион занону духтарон то ҳол ба захираҳо ва дастгирии зарурӣ барои идора намудани ҳайз ба таври бехатар ва бо шаъну шараф дастрасӣ надоранд. Танҳо тақрибан 2 аз 5 мактаб дар ҷаҳон таълим оид ба ҳайзро пешниҳод мекунанд.
Аз ин рӯ, гигиенаи ҳайз танҳо масъалаи маҳсулоти гигиенӣ нест. Ин масъалаи об, махфият, ҳоҷатхонаҳои бехатар ва гарм, маълумот, шаъну шараф ва имкони идома додани таҳсил бе тарс ва шарм мебошад.
Дар доираи лоиҳаи аз ҷониби BMZ маблағгузоришавандаи «Об, санитария ва гигиена барои ҳама дар ноҳияи Сангвор», Welthungerhilfe ва Фидокор бо ҷамоатҳо ва мактабҳо барои беҳтар намудани шароити WASH ва фароҳам овардани муҳити дастгиркунанда барои духтарон ва занон кор мебаранд.
Зеро ҳеҷ духтар набояд танҳо ба сабаби ҳайз аз мактаб монад. Ва ҳеҷ зан набояд ба сабаби набудани шароити одии санитарӣ бо шарм, нороҳатӣ ё хавфҳои саломатӣ рӯ ба рӯ шавад.
#РӯзиГигиенаиҲайз #ГигиенаиҲайз #ТаҳсилиДухтарон #БаробарииГендерӣ #Тоҷикистон #Сангвор
