ประวัติความเป็นมา ในปี พ.ศ.2494 หลวงปู่ขาว อนาลโย ลูกศิษย์องค์สำคัญของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต (ผู้ซึ่งได้รับการเคารพบูชาจากคนอีสานและคนไทยทั้งประเทศว่า เป็นพ่อแม่ครูอาจารย์ที่ได้วางรากฐานแห่งวงกรรมฐานในด้านข้อวัตรปฏิบัติอันเคร่งครัดต่อพระธรรมวินัย และ แนวทางการปฏิบัติด้านจิตภาวนาเพื่อมุ่งสู่ความหลุดพ้นจากวัฏสงสาร) ได้จาริกมาพบและปักกลดพักที่นี่ซึ่งเป็นป่าช้าทิ้งศพของชาวบ้านในละแวกนี้ทั้ง 5 หมู่บ้า
น ต่อมาชาวบ้านได้ช่วยกันสร้างกุฏิเป็นกระต๊อบและศาลาหลังเล็กๆมุงด้วยหญ้าคาถวาย พร้อมทั้งนิมนต์ให้หลวงปู่ฯอยู่จำพรรษาเพื่อเป็นเนื้อนาบุญให้ชาวบ้านได้ทำบุญใส่บาตรและเทศนาธรรมอบรมจิตใจชาวบ้านให้มีที่พึ่งทางใจ แม้ว่าจะมีความทุกข์ยากของกายอยู่บ้างแต่จิตใจของชาวบ้านกลับชุ่มเย็นเพราะได้รับรสพระธรรมจากองค์หลวงปู่ขาวพระอริยะเจ้า หลวงปู่ฯได้อาศัยข้าวสารและอาหารแห้งจากชาวบ้านขาม,บ้านชุมพลและบ้านคำเจริญ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นลูกหลานและญาติของหลวงปู่ฯที่อพยพมาจากจังหวัดอุบลราชธานี หลวงปู่ฯได้พักจำพรรษาด้วย 1 พรรษา หลังจากออกพรรษาแล้วหลวงปู่ฯได้ออกเที่ยววิเวกและจำพรรษาที่อื่น และได้ย้อนกลับมาจำพรรษาที่นี่อีกครั้งในปี พ.ศ. 2500 ซึ่งโดยปรกติแล้วหลวงปู่ฯมักจะไม่จำพรรษาซ้ำที่เดิม 2 พรรษาติดต่อกัน เมื่อออกพรรษาแล้วหลวงปู่ฯก็ออกเที่ยววิเวกไปที่อื่นและได้ไปสร้างวัดถ้ำกลองเพล แต่ถึงอย่างไรก็ตามหลวงปู่ฯก็ยังคงแวะเวียนกลับมาพักที่นี่เป็นครั้งคราวในหน้าแล้ง หลังจากนั้นก็มีพระอาจารย์คล้าย และหลวงปู่เพียร วิริโย มาพักจำพรรษา แต่ด้วยเหตุที่พระที่นี่มักจะอยู่เป็นประจำคือเมื่อออกพรรษาแล้วก็จะออกเที่ยววิเวกไปที่อื่น ทำให้บางช่วงไม่มีพระอยู่ให้ชาวบ้านได้ทำบุญใส่บาตรเป็นประจำ ดังนั้นในปีพ.ศ.2508ชาวบ้านชุมพลจำนวนหนึ่งจึงเดินทางไปกราบหลวงปู่ขาว เพื่อขอพระมาอยู่ประจำที่นี่ หลวงปู่ฯจึงแนะนำชาวบ้านไปนิมนต์พระอาจารย์สิงห์ทอง ธัมมวโร ซึ่งขณะนั้นอยู่กับหลวงปู่บัว สิริปุณโณ ที่วัดป่าหนองแซง บ้านหนองแซง อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี ชาวบ้านต้องไปนิมนต์พระอาจารย์สิงห์ทองถึง 7 ครั้งท่านจึงรับนิมนต์ชาวบ้านมาอยู่ที่นี่ พร้อมทั้งพระอาจารย์อุ่นหล้า ฐิตธัมโม (เจ้าอาวาสองค์ปัจจุบัน) และโยมแม่ของพระอาจารย์ทั้งสองท่านซึ่งได้สละเรือนออกบวชเป็นแม่ชีก็ติดตามมาอยู่ที่นี่ด้วยเช่นกัน สาเหตุที่ท่านพระอาจารย์ไม่รับนิมนต์ง่ายๆนั้นก็เพราะท่านคิดว่าไม่ใช่ท่านองค์เดียวยังมีโยมแม่ชีของท่านด้วย เกิดเมื่อไปแล้วโยมแม่ชีของท่านไม่สะดวกก็จะลำบาก เพราะอยู่กับหลวงปู่บัว สิริปุณโณ ก็สะดวกดีแล้ว แต่เมื่อท่านเห็นชาวบ้านชุมพล เขารับรองและเอาจริงเอาจังท่านจึงรับนิมนต์ ในช่วงที่พระอาจารย์สิงห์ทองอยู่เป็นเจ้าอาวาสนั้นท่านจะกำหนดรับพระที่จะมาอยู่ศึกษาและจำพรรษาด้วยไม่เกิน 18 รูปเท่านั้น แต่จะมีสามเณรมากจนบางครั้งรับไม่ไหวเพราะกุฏิไม่เพียงพอ กุฏิของพระ-เณรในสมัยนั้นก็เป็นหลังเล็กๆพอที่หลบแดดและฝนเท่านั้น
ท่านพระอาจารย์สิงห์ทองได้อยู่จำพรรษาที่วัดป่าแก้วชุมพลนี้มาตลอดตั้งแต่พรรษาที่ 22 จนกระทั่งถึงพรรษาที่ 36 ครั้นต่อมาในวันอาทิตย์ที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2523 ได้เกิดอุบัติเหตุเครื่องบินตก ที่ท้องนาทุ่งรังสิต หมู่ที่ 4 ตำบลคลอง 4 อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี เป็นสาเหตุให้พระกรรมฐานสายหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต ได้ถึงแก่มรณภาพพร้อมกันถึง 5 องค์ มีดังนี้
พระอาจารย์บุญมา ฐิตเปโม วัดป่าสิริสาลวัน บ้านโนนทัน
พระอาจารย์วัน อุตโม วัดถ้ำอภัยดำรงธรรม (ถ้ำพวง)
พระอาจารย์จวน กุลเชฏโฐ วัดเจติยาคีรีวิหาร (ภูทอก)
พระอาจารย์สิงห์ทอง ธัมมวโร วัดป่าแก้วชุมพล
พระอาจารย์สุพัฒน์ สุขกาโม วัดป่าประสิทธิ์สามัคคี
ท่านพระอาจารย์สิงห์ทอง ธัมมวโร ได้ถึงแก่มรณภาพในขณะที่มีอายุ 55 ปี 9 เดือน พรรษาที่ 36
หลังจากพระอาจารย์สิงห์ทองมรณภาพแล้ว พระครูพิศาลศาสนกิจ เจ้าคณะอำเภอสว่างแดนดินในขณะนั้นได้มอบหมายและแต่งตั้งให้ พระอาจารย์อุ่นหล้า ฐิตธัมโม ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา วัดป่าแก้วชุมพลได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ.2532
ประวัติหลวงปู่อุ่นหล้า ฐิตธัมโม
วัดป่าแก้วชุมพล
ต.บ้านชุม อ.สว่างแดนดิน จ.สกลนคร
๏ อัตโนประวัติ
“หลวงปู่อุ่นหล้า ฐิตธัมโม” เกิดเมื่อวันพุธที่ ๓ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๘๒ ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีเถาะ ณ บ้านศรีฐาน ต.กระจาย อ.คำเขื่อนแก้ว จ.อุบลราชธานี (บ้านศรีฐานนั้นปัจจุบันเป็น ต.ศรีฐาน อ.ป่าติ้ว จ.ยโสธร) โยมบิดาชื่อ นายบุญหนา โยมมารดาชื่อ นางบุปผา มีพี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกันทั้งหมด ๗ คน เป็นผู้ชาย ๓ คน เป็นผู้หญิง ๔ คน ท่านเป็นบุตรคนที่ ๖
๏ การศึกษาเบื้องต้น
เมื่ออายุได้ ๗ ปีได้เข้าโรงเรียนประถม ชื่อโรงเรียนศรีฐาน ต.ศรีฐาน อ.ป่าติ้ว จ.ยโสธร เข้าโรงเรียนอยู่ ๕ ปีเพราะสมัยนั้นมีชั้นมูลด้วย เรียนจบชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ เมื่อออกจากโรงเรียนแล้วได้ช่วยพ่อแม่ทำนาอยู่หนึ่งปี
๏ การบรรพชาและอุปสมบท
เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๙๕ เมื่ออายุ ๑๓ ปี ได้บรรพชาเป็นสามเณร ณ วัดศรีฐานใน ต.ศรีฐาน อ.ป่าติ้ว จ.ยโสธร ได้เรียนนักธรรมอยู่ ๒ ปี สอบได้นักธรรมชั้นโท แล้วได้ติดตามครูบาอาจารย์ไปทางจังหวัดสกลนคร
ในปี พ.ศ. ๒๔๙๙ สอบนักธรรมเอกได้ ที่สำนักเรียนวัดเจริญสมณกิจ (วัดหลังศาล) บ้านบางงั่ว ต.ตลาดใหญ่ อ.เมือง จ.ภูเก็ต (บวชเป็นสามเณรอยู่ ๗ ปี)
ต่อมาได้เข้าพิธีอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ณ พัทธสีมาวัดศรีมงคลเหนือ ต.มุกดาหาร อ.เมือง จ.มุกดาหาร โดยมี ท่านเจ้าคุณมุกดาหารโมลี เป็นพระอุปัชฌาย์, ท่านพระอาจารย์คำ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ และ ท่านพระอาจารย์สิงห์ทอง ธมฺมวโร เป็นพระอนุสาวนาจารย์ ได้ญัตติเป็นพระภิกษุเมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๐๒
๏ ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดป่าแก้วชุมพล
เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๘ ท่านได้มาพำนักอยู่ที่วัดป่าแก้วชุมพล ต.บ้านชุม อ.สว่างแดนดิน จ.สกลนคร กับ ท่านพระอาจารย์สิงห์ทอง ธมฺมวโร ครั้นต่อมาปี พ.ศ. ๒๕๒๓ ท่านพระอาจารย์สิงห์ทอง ธมฺมวโร ได้มรณภาพลง เจ้าคณะจังหวัดสกลนครจึงได้มีคำสั่งแต่งตั้งให้หลวงปู่อุ่นหล้า ฐิตธัมโม ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสสืบแทนท่านพระอาจารย์สิงห์ทอง โดยได้รับการแต่งตั้งเมื่อวันที่ ๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๒๓
หลวงปู่อุ่นหล้า ฐิตธัมโม ท่านเป็นพระผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ กรอปด้วยศีลและธรรม มีศีลาจาริยวัตรอันงดงาม เป็นผู้ที่เคร่งครัดในพระธรรมวินัย ดำเนินตามหลักปฏิปทาที่ท่านพระอาจารย์สิงห์ทอง ผู้เป็นอาจารย์พาดำเนินมา
GPS Coordinates : 17.356122, 103.329756