31/05/2025
จังหวัดเพชรบูรณ์
“…เป็นเมืองโบราณ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงพิเคราะห์ว่า เป็นเมืองที่ได้สร้างมา 2 ยุค แต่สร้างซ้ำลงในที่อันเดียว สิ่งสำคัญคือพระมหาธาตุและวัดโบราณ ซึ่งทำให้เข้าใจว่า ยุคแรกจะสร้างเมื่อเมืองเหนือคือ สุโขทัยหรือพิษณุโลกเป็นเมืองหลวง ด้วยเอาลำน้ำไว้กลางเมือง เช่นเมืองพิษณุโลก แนวกำแพงเมืองกว้างยาวราวด้านละ 800 ม.
ยุคที่ 2 จะสร้างในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ด้วยมีป้อมและกำแพงก่อด้วยอิฐปนศิลา สัณฐานคล้ายที่เมืองนครราชสีมา แต่เล็กและเตี้ยกว่า เอาแม่น้ำไว้กลางเมืองเหมือนกัน แต่ร่นแนวกำแพงเมืองเล็กลงกว่าเก่า ภูมิฐานที่สร้างส่อให้เห็นว่า สำหรับป้องกันศัตรูทางฝ่ายเหนือ เพราะสร้างประชิดทางโคกป่าข้างเหนือ เอาทำเลไร่นาไว้ทางใต้เมืองทั้งสิ้น และน่าจะเป็นเช่นนั้นเพราะตามพงศาวดารก็ปรากฏว่า ทัพกรุงศรีสัตนาคนหุต ยกลงมาคราวไรก็ยกมาทางริมแม่น้ำป่าสักเกือบทุกครั้ง...”
ความตอนหนึ่งในหนังสืออักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2507
-รวบรวมหลักฐานการเขียนแผนที่ จากแผนที่ของกรมแผนที่ทหาร
-เส้นทางรถยนต์และหมายเลขประจำถนน จากแผนที่ของกรมทางหลวงแผ่นดิน
-เส้นแบ่งเขตการปกครอง จากแผนที่ของกระทรวงมหาดไทย
อำนวยการเขียน พ.อ.พูนพล อาสนจินดา
เขียนโดย จ.ส.อ.เสนาะ อาภาวิลาศ, จ.ส.อ.วิเชียร บุตรเปี่ยม , จ.ส.ท.ประทิน มีศีล และจ.ส.ท.เฉลิม คุ้มมณี
เริ่มเขียนรวบรวมตั้งแต่เดือนตุลาคม 2506 ถึงเดือนมิถุนายน 2507
Cr. หน่วยวิจัยแผนที่และเอกสารประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
