05/03/2026
“ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษผู้หนึ่ง
เทินหม้อน้ำมันที่เต็มเปี่ยมไว้บนศีรษะ
มีชายผู้ถือดาบเดินตามหลังไป
ถ้าน้ำมันหกแม้เพียงหยดเดียว
ชายผู้นั้นจะตัดศีรษะทันที”
ระหว่างทางนั้น
มีหญิงสาวงดงามกำลัง ฟ้อนรำ ขับร้อง เล่นดนตรี
เพื่อดึงดูดความสนใจ
พระพุทธเจ้าตรัสถามว่า
บุรุษนั้นจะเผลอไปดูหรือไม่?
คำตอบคือ
เขาย่อมไม่กล้าเผลอ
เพราะถ้าเผลอ
น้ำมันหก = ศีรษะขาด
⸻
พระพุทธเจ้าทรงสรุปอุปมา
พระองค์ตรัสว่า
“หม้อน้ำมันที่เต็มเปี่ยม เปรียบเหมือน สติที่ต้องรักษาไว้”
หรืออีกนัยหนึ่ง
ภิกษุต้องตั้งสติระวัง
เหมือนบุรุษที่เทินหม้อน้ำมันเต็มไว้บนศีรษะ
📜 แหล่งที่มา
สติปัฏฐานสังยุตต์ – สังยุตตนิกาย (SN 47.20)
⸻
ความหมายที่ลึกมากของอุปมานี้
พระพุทธเจ้ากำลังสอนว่า
การรักษาสติ ต้องระวังยิ่งกว่าสิ่งใด
เพราะโลกเต็มไปด้วยสิ่งล่อใจ
• รูป
• เสียง
• กลิ่น
• รส
• สัมผัส
เหมือนหญิงฟ้อนรำในเรื่อง
แต่ผู้ปฏิบัติธรรมต้องมีสติ
เหมือนคนที่รู้ว่า
เผลอเมื่อไร = ชีวิตจบ
⸻
สรุปสั้น ๆ
อุปมานี้สอนว่า
“จงรักษาสติ
เหมือนชายที่เทินหม้อน้ำมันเต็มไว้บนศีรษะ”
เผลอไม่ได้แม้แต่นิดเดียว
