30/05/2026
“ဘီၣ်သိၣ်ဒီး တၤကဝဲၤ”
[Burmese language below]
------
ပစံၣ်ဃဲၤပူလၢ ပျၢၤဘီၣ်သိၣ်အိၣ်ဝဲတဒုလီၤ. ဘီၣ်သိၣ်န့ၣ် ကူၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ ကလဲၤအီၣ်ပှၤကညီဒီး လဲၤအိၣ်ဝဲလၢ ပနၢ်အကျါလီၤ. ပနၢ်တဖၣ်တၢ်စၢဃာ်ဝဲဖဲ ဟံၣ်ခီၣ်ဖးထီအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်ကစၢ်ပိာ်ခွါတဂၤ အိၣ်လၢဒၢးပူၤဟဲထီၣ်ဆူခိဒီး, စံးဘၣ် အဖိအလံၤဒ်အံၤလီၤ.
“ဖိသ့ၣ်လံၤသ့ၣ်ဧၢ... မုၢ်ခံးမုၢ်ဟါန့ၣ် ဟးတဂ့ၤ.. ဘီၣ်သိၣ် တၤက၀ဲၤဂဲၤကတၢနးမး... ကအ့ၣ်ဘၣ်ဖုးသုလီၤ..”
ဘီၣ်သိၣ်တဒုန့ၣ်နၢ်ဟူဒီး ဆိကမိၣ်လီၤအသးဒီး စံးမးဝဲ...
“ယမ့ၢ်ဘီၣ်သိၣ်နဲၣ်... တၤကဝဲၤန့ၣ်မ့ၢ်ယကဘၣ်ပျံၤဒံး ဧါ...”
ဘီၣ်သိၣ်အံၤ ဆိကမိၣ်ဝဲတၤကဝဲၤန့ၣ် ကမ့ၢ်လၢအလီၤပျံၤတမံၤမံၤန့ၣ်လီၤ.
မုၢ်တနၤန့ၣ် ဘၣ်လၢပှၤတဂၤသါကလဲၤဟုၣ်ပနၢ်ဒီး လဲၤဝဲဆူ ပနၢ်တဂီၢ်ကျါကလၢၢ်ကွၢ်ဝဲ တဒုဘၣ်တဒု, ဘၣ်လၢဘီၣ်သိၣ်တဒုန့ၣ်ဒီး ဆိကမိၣ်လၢ တဒုအံၤ ဒိၣ်ဒိၣ်ထီထီဘီၣ်ဘီၣ်သိသိဂ့ၤမးဒီး မိၤထီၣ်ဘီၣ်သိၣ်န့ၣ်, ဆိကမိၣ်ဝဲလၢပနၢ်ဒီး, ဒိးထီၣ်ဝဲဒၣ်လီၤ. ဘီၣ်သိၣ်တခီ ဆိကမိၣ်လီၤအသး...
“တဘျီအံၤ ကမ့ၢ်မးတၤကဝဲၤလၢ ပှၤတဂၤတဲတၢ်န့ၣ်သၢၣ်...”
ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ တၤကဝဲၤဒိးထီၣ်အီၤဒီး ပျံၤဝဲနးနးကလဲာ်လီၤ. ပှၤတဂၤက့ၤဒိးထီၣ် ဘီၣ်သိၣ်တဒုန့ၣ် သီတနၤကျၢတသ့ၣ်ညါဝဲဘၣ်. တုၤမုၢ်ဆ့ၣ်ဝါထီၣ်, ကွၢ်ဝဲတမ့ၢ်လၢၤပနၢ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢဘီၣ်သိၣ်ဒီး စံၣ်လီၤဃ့ၢ်ထီၣ်ဆူ သ့ၣ်ဒၢကူတထံးအခံလီၤ.
ဘီၣ်သိၣ်တဒုစ့ၢ်ကီး ပျံၤတၢ် ဃ့ၢ်ဃ့ၢ်ဘၣ်သဃိာ်လၢ တၤသူတဒုဒီး တၤသူသံကွၢ်အီၤ...
“နဃ့ၢ်ဘၣ်မနုၤလဲၣ်ခွါစီဧၢ..”
“အၢၣ်...တၤကဝဲၤက့ၤဒိးယၤမနၤကၢာ်... ယပျံၤတၢ် ယကသံတ့ၢ်မးလီၤ... ပျဲလီၤက့ၤယၤဖဲ မကၢာ်လီၤ...”
စံးဆၢဝဲဒ်န့ၣ်၀ံၤ, တၤသူတဒုန့ၣ်စံးဘၣ် ဘီၣ်သိၣ်လၢတၤက၀ဲၤ အဂ့ၢ်...
“တၢ်လၢတၤကဝဲၤန့ၣ် ပအီၣ်ဝံၣ်မးလီၤ... လဲၤဒုးနဲၣ် ယၤတဘီမီၣ်...”
ဒီးဘီၣ်သိၣ်တဒုလဲၤဒုးနဲၣ်အီၤလီၤ. တၤသူတဒုလဲၤဃုတၢ် ဝးဝးဒီး ပှၤတဂၤန့ၣ်စံၣ်လီၤဖိးတၤသူအကိာ်ဒီး တၤသူဃ့ၢ်ကဒီးလီၤ. တၤသူဃ့ၢ်ဝဲတုၤလၢ သ့ၣ်ကအိပူၤတပူၤဒီး ပှၤတဂၤန့ၣ် စံၣ်လီၤလဲၤနုာ်အိၣ်ကဒီး ဝဲဖဲန့ၣ်လီၤ.
တၤသူတဒုဃ့ၢ်ဝဲဒီး ဘၣ်တိနိၣ်ကဒီး လၢတၤအုးတဒုဒီးအတၢ် သံကွၢ်အီၤ...
“ခွါစီဧၢ... နဃ့ၢ်ဘၣ်မနုၤလဲၣ်..”
“တၢ်စံၣ်လီၤဖိးယကိာ် မဟါတဒုယကသံတ့ၢ်လီၤ... ပျဲကွံာ် ယၤဖဲမကၢာ်လီၤ...”
စံးဆၢကဒီးဝဲ ဒ်န့ၣ်ဝံၤ, တၤအုးတဒုန့ၣ်စံးဝဲဒၣ်...
“တၢ်စံၣ်လီၤဒိးဖိးနကိာ်န့ၣ် ပအီၣ်ဝံၣ်မးလီၤ... လဲၤနဲၣ်ယၤ တဘီမီၣ်..”
တၤသူတဒုလဲၤနဲၣ်တၤအုးန့ၣ်ဝံၤဒီး ဟဲက့ၤဃ့ၢ်က့ၤဝဲလီၤ.
တၤအုးတဒုလဲၤကွၢ်သ့ၣ်ကအိပူၤန့ၣ်, ဘုးဝဲလၢအစုဧီၢ်တဘူၣ်ဘၣ်, ဂိာ်လီၤကွၢ်ဝဲလၢ အမဲၢ်သတးဒီး, ပှၤတဂၤဖီၣ်န့ၢ်တၤအုးအမဲၢ် န့ၣ်ဆဲးဝဲအခံလၢ ဒီဒီး, အတၢ်ကိးပသူဘူးလၢ အကသံတ့ၢ်, ဒီးပျၢ်ကွံာ်ဝဲလီၤ.
လၢခံတၤအုးထံၣ်လိာ်အသးဒီးတၤသူဒီးစံးလိာ် အသးဒီးစံးဝဲဒၣ်...
“တၢ်ပျ့ၢ်ပမဲၢ်ဒီး ဆဲးပခံန့ၣ်... နစံးလၢ တၢ်စံၣ်လီၤဖိးနကိာ်လဲၣ်...”
တၤသူစ့ၢ်ကီး ထံၣ်လိာ်သးဒီး ဘီၣ်သိၣ်ဒီးစံး လိာ်အသးဒီး စံးဝဲဒၣ်...
“တၢ်စံၣ်လီၤဖိးနကိာ်န့ၣ်... နစံးလၢ တၤကဝဲၤလဲၣ်...”
တုၤနုၤတစု, တၤအုး, တၤသူဒီးဘီၣ်သိၣ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်အသး ဒီးသူၣ်ဒိၣ်သးဖျိး လိာ်အသးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ် အဃိသတးဒီး, အဝဲသ့ၣ်သၢဒု န့ၣ်အ့ၣ်ဖှီလိာ်အသးဒီး သံဝဲခဲလၢာ်လီၤ.
.......................
“ကျားနှင့် တောတွင်းတိရစ္ဆာန်”
ရှေးတုန်းက ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ထဲမှာ ကျားတကောင်ရှိသတဲ့။ အဲ့ဒီကျားက လူသားများကို စားသုံးဖို့ရန်အတွက် ကျွဲအုပ်ထဲမှာ ၀င်ပုန်းနေသတဲ့။ ကျွဲများဟာ ခြေတံရှည် အိမ်ရင်းမှာ ချည်နှောင်ထားခြင်းကို ခံရပါတယ်။
ကျွဲပိုင်ရှင် အမျိုးသားက အိမ်ခန်းအတွင်းမှ အပြင်ကို ထွက်လာပြီး သူ့ရဲ့ သားသမီးများကို ဤကဲ့သိုပြောပါတယ်။
"သားတို့ သမီးတို့ရေ... ညနေမိုးချုပ်တဲ့အခါအပြင်မထွက်ကြနဲ့။ ကျားတောကောင်(တၤကဝဲၤ)တွေ အရမ်းသောင်းကျန်းတယ်။ သားတို့ သမီးတို့ကို ကိုက်မိလိမ့်မယ်။"
ကျားတစ်ကောင်က ထိုစကားကို ကြားပြီးတဲ့အခါမှာ ဤကဲ့သို့ တွေးထင်ပါတယ်။
"ငါက ကျားတစ်ကောင်ဖြစ်တယ်။ တောကောင် (တၤကဝဲၤ)ကို ကြောက်ရအုံးမလား..."
ကျားအတွက်တော့ တောကောင်(တၤကဝဲၤ)က ကြောက်ရွံဖွယ်ရာ သတ္တဝါ တမျိုးမျိုး ဖြစ်မယ်လို့ တွေးလိုက်ပါတယ်။
တစ်ညမှာတော့ လူတယောက်ဟာ ကျွဲများကို ခိုးယူဖို့ရန်အတွက် ကျွဲအုပ်ထဲက ကျွဲတွေကို တကောင်ပြီးတကောင် လိုက်လံစမ်းသပ်ကိုင်တွယ်ခဲ့ကာ ကျားတကောင်ကို စမ်းမိပြီး အကောင်ကြီးကြီး ၀၀ဖြိုးဖြိုး ရှိလှတယ်လို့ တွေးပြီး ကျားကို သယ်ယူသွားပါတယ်။
ကျားကတစ်ဖက်မှာတော့ ဤကဲ့သို တွေးထင်ပါတယ်။
"ဒီတခါတော့ ဟိုလူပြောတဲ့ တောကောင်(တၤကဝဲၤ)ဆိုတာ ဒါပဲနေမှာ"
ကျားက တောကောင်(တၤကဝဲၤ)ဟာ သူ့ကိုယူဆောင်တယ်လို့ ထင်တဲ့အတွက် အလွန်အမင်း ကြောက်ရွံနေပါတယ်။
သူခိုးဟာ ကျားတကောင်ကို ယူသွားမိမှန်း တစ်ညလုံး မသိခဲ့ပါဘူး။ မနက်မိုးလင်းတဲ့ အချိန် သူကြည့်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ ကျွဲမဟုတ်ပဲ ကျားဖြစ်နေတဲ့အတွက် သစ်ပင်ပေါ်ကိုတက်ပြေးပါတော့တယ်။
ကျားကလည်း ကြောက်လန့်တကြား ထွက်ပြေးချိန်မှာ ၀က်ဝံတကောင်ဆီရောက်သွားပြီး ၀က်၀ံက ကျားကိုမေးမြန်းပါတယ်။
"ဘာကြောင့် ပြေးရတာလဲ။"
"အယ်...တောကောင်(တၤကဝဲၤ)တကောင် ညတုန်းက ငါ့ကိုဖမ်းခေါ်သွားတာလေ... သေတော့မလိုပဲ... ခုနလေးတင်မှ ငါ့ကို လွှတ်ပေးလိုက်တာ..."
အဲ့ဒီလို ဖြေပြီးတဲ့နောက်မှာ ၀က်ဝံက ကျားကို တောကောင်(တၤကဝဲၤ) အကြောင်း ပြောပြပါတယ်။
"တောကောင်(တၤကဝဲၤ)ဆိုတာ အရမ်းကိုစားလိုကောင်းတယ်။ ငါ့ကို နေရာပြပေးပါလား။"
ထိုနောက် ကျားက နေရာပြပါတော့တယ်။ ၀က်ဝံတကောင်က သေချာ လိုက်လံရှာဖွေပြီး သူခိုးဖြစ်သူက ၀က်ဝံရဲ့လည်ပင်းကို ဆင်းကာညှစ်ဖမ်းတဲ့အတွက် ၀က်ဝံက ထပ်ပြီး ပြေးပြန်ပါတော့တယ်။ ၀က်ဝံက သစ်ခေါင်းပေါက်တခုအထဲ ပြေး၀င်သွားပြီး သူခိုးကလည်း လိုက်၀င်ပြေးပါတယ်။
၀က်ဝံတကောင်က ပြေးတဲ့အခါမှာ မျောက်တကောင်နဲ့ ထပ်ဆုံပြီး မျောက်က မေးပါတယ်။
"အစ်ကိုရေ... ဘာလိုပြေးရလဲ။"
"ငါ့လည်ပင်းကို ဆင်းညှစ် ဖမ်းတဲ့အကောင်ကြောင့် ညတုန်းက ငါသေတော့မလိုပဲ ခုနလေးတင်မှ ငါလွှတ်လာတာ"
ထိုကဲ့သိုဖြေပြီးတဲ့နောက်မှာ မျောက်က ပြန်ပြောပါတယ်။
"နင့် လည်ပင်းကို ဆင်းညှစ်တဲ့အကောင်က တကယ်ကို စားလိုကောင်းတဲ့အကောင်ပဲ
ငါ့ကို နေရာလိုက်ပြပါအုံး..."
၀က်ဝံက နေရာပြပြီးတဲ့နောက် ပြန်ပြေးလာပါတယ်။ မျောက်က သစ်ခေါင်းပေါက်ထဲ လက်နဲ့နှိက်မစမ်းရဲဘဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ သူ၀င်လိုက်တဲ့အခါမှ သူခိုးက မျောက်ရဲ့အမြှီးကို ဆွဲဖမ်းပြီး မျောက်ဖင်ကို ဓားနဲ့ ထိုးတဲ့အခါ မျောက်က သေလောက်တဲ့အထိ အော်ဟစ်တဲ့အတွက် လွှတ်လိုက်ပါတော့တယ်။
နောက်ပိုင်းမှာ မျောက်က ၀က်ဝံနဲ့တွေ့တဲ့အခါ ဤကဲ့သို ပြောပါတယ်။
"အမြှီးကို ဖမ်းဆွဲပြီး ဖင်ကို ဓားနဲ့ထိုးတဲ့သူကို နင်ကဘာလို နင့် လည်ပင်း ညှစ်တယ် ပြောရလဲ။"
၀က်ဝံကလည်း ကျားနဲ့တွေ့တဲ့အခါမှာ "ငါ့လည်ပင်းကို ဆင်းညှစ်တဲ့ အကောင်ကို နင်က တောကောင်(တၤကဝဲၤ)လို ဘာလို့ခေါ်တာလဲ။"
ထိုအချိန်မှစပြီး မျောက်၊၀က်ဝံနဲ့ကျား တိုဟာ အငြိုးအတေး ထားကြပြီး အချင်းချင်းကြီးစွာ ဒေါသထွက်ကြတဲ့အတွက် သူတိုသုံးကောင်က အချင်းချင်း ကိုက်ဖြတ်ကြကာ သူတိုအားလုံး သေဆုံးရပါတယ်။
---------------
မန်းလင်းမြတ်ကျော်၏ကရင်ပုံပြင်များမှ ထုတ်နုတ်တင်ဆက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။
#ကျားနှင့်တောတွင်းတိရစ္ဆာန်
#ဘီၣ်သိၣ်ဒီးတၤကဝဲၤ