14/09/2026
12 กย. 69 ธรรมจากพระโอษฐ : เบญจศีล-เบญจธรรม💕
📌บทที่1. วินัย
วินัยทางโลก ได้แก่กฎหมายทางโลก เช่น รัฐธรรมนูญ กฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับต่าง ๆ
วินัยทางธรรม ศีลที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติขึ้นเพื่อเป็นหลักในการอบรมความประพฤติทางกายวาจา เรียกว่า ธรรมวินัย
๑.ศีล สำหรับคนทั่วไป ศีล ๕ ศีล ๘
๒.ศีล สำหรับนักบวช ศีล ๑๐, ๒๒๗, ๓๑๑,
ความหมายของศีล
ศีล ยอด ทำให้ผู้รักษาเป็นยอดคน
เย็น ผู้รักษาเย็นกาย เย็นใจ
ปกติ ผู้รักษามีชีวิตปกติ
ปลอดโปร่ง รู้สึกปลอดโปร่ง สบายใจ
📌บทที่2. เบญจศีล
๑.ปาณาติปาตา เวรมณี (เว้นฆ่าสัตว์)
คือ-ทำสัตว์ให้ตายด้วยความจงใจ หรือ ให้คนอื่นฆ่า
(มีชีวิต รู้ว่ามี มีเจตนา พยายาม สัตว์ตาย)
- การทำร้ายร่างกาย ทำให้พิการ ทำให้เสียโฉม ทำให้บาดเจ็บ
- ทรมานสัตว์ เช่นใช้งานหนัก กักขัง แกล้ง ชนวัว ชนไก่
๒.อะทินนาทานา เวระมะณี (เว้นลักทรัพย์)
๑.โจรกรรมถือเอาทรัพย์ของผู้อื่นด้วยวิธีแบบโจร ๑๔ วิธี
ลักขโมย ฉกชิงวิ่งราว ขูกรรโชก ปล้น ฉ้อโกง หลอกลวง
ปลอม ตระบัด เบียดบัง สับเปลี่ยน ยักยอก
๒.อนุโลม-โจรกรรม สมคบ ให้การสนับสนุน รับซื้อของโจร
ปอกลอก ทำให้เชื่อแล้วล่อเอาทรัพย์
รับสินบน คือรับสินจ้างเพื่อทำผิดหน้าที่
๓.ฉายาโจรกรรม ผลาญ ทำลายทรัพย์ผู้อื่น หยิบฉวยแบบมักง่าย
๓.กาเมสุมิจฉาจารา เวรมณี (เว้นผิดประเวณี)
๑.ห้ามหญิง ๓ จำพวก
(1)หญิงมีสามี/ (2)หญิงที่พ่อแม่ปกครอง/ (3)หญิงที่จารีตปกครอง
1.สายเลือด, 2.นักบวช, 3.ที่กฎหมายคุ้มครอง ยังไม่บรรลุนิติภาวะ
พิการทุพพลภาพ
๒.ห้ามชาย ๒ พวก (1)ชายที่มิใช่สามี (2)ชายที่จารีตห้าม
1.สายเลือด 2.นักบวช 3กฎหมายห้าม
๔.มุสาวาทา เวรมะณี (เว้นพูดเท็จ)
๑.มุสา พูดเท็จ หรือ การโกหกมี ๗ อย่าง
1. ปด 2.ทนสาบาน 3.ทำเลห์กระเทห์ 4.มารยา 5.ทำเลศ
6.เสริมความ 7.อำความ
๒.อนุโลมมุสา 1.เสียดแทง พูดประชด ด่า 2.สับปรับ กลับกลอก
๓.ปฏิสสวะ รับคำแล้วไม่ทำตาม 1.ผิดสัญญา 2.คืนคำ (พวกโวหาร
นิยาย สำคัญผิด พลั้งไป)
๕.สุราเมรมัชชปมาทัฏฐานา เวรมณี (เว้นเสพสุราเมรัย)
๑.ห้ามดื่มน้ำเมา ๒ ชนิด 1.สุรา น้ำเมาที่กลั่นแล้ว 2. เมรัย
คือ สาโท กระแช่ น้ำตาลเมา
๒.สิ่งเสพติดให้โทษอย่างอื่น เช่น ยาบ้า ฝิ่น กัญชา เป็นต้น
โทษของการดื่มสุราเมรัย
1.เสียทรัพย์ 2.ทะเลาะวิวาท 3.เกิดโรค
4.เสียชื่อเสียง 5.ไม่รู้จักอาย 6.ทอนกำลังปัญญา
📌บทที่3. วิรัติและอานิสงส์ของการรักษาศีล
วิรัติ การงดเว้น ๓ อย่าง
๑.สัมปัตตวิรัติ งดเว้นเฉพาะหน้า
เมื่อเจอสถานการณ์ที่จะผิดศีล ก็งดเว้นทันที
๒.สมาทานวิรัติ งดเว้นด้วยการสมาทาน
ตามที่รักษา เช่นศีล ๕ ศีลอุโบสถ งดเหล้าเข้าพรรษา
๓.สมุจเฉทวิรัติ งดเว้นโดยเด็ดขาด
พระอริยจะไม่ล่วงละเมิด
อานิสงส์ของการรักษาศีล
๑.นำพาไปสู่สุคติ ไปดีในโลกนี้ ไปดีในเบื้องหน้า
๒.นำพาให้มีโภคทรัพย์
๓.นำพาไปสู่ความดับทุกข์ ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา
📌บทที่ 4. เบญจธรรม
1.เมตตากรุณา คู่กับ ศีลข้อที่ ๑ ห้ามฆ่าสัตว์
เมตตา คือ ความปรารถนาดีอยากให้ผู้อื่นเป็นสุข ให้อภัยกัน
ไม่คิดอาฆาต พยาบาทเบียดเบียนกัน
กรุณา ความสงสารคิดจะช่วยเหลือให้เขาพ้นทุกข์ คือช่วย
ปลดเปลื้องภัยให้แก่ผู้อื่นสัตว์อื่น
2.สัมมาอาชีวะ คู่กับ ศีลข้อที่ ๒ ห้ามลักทรัพย์
เลี้ยงชีพชอบ ประกอบสัมมาชีพ เว้นที่ผิดกฎหมายและศีลธรรม
เช่น เว้นมิจฉาวณิชชา ๕
1. สัตถวณิชชา (ค้าอาวุธ): 2. สัตตวณิชชา (ค้ามนุษย์): 3. มังสวณิชชา
(ค้าสัตว์): 4. มัชชวณิชชา (ค้าของมึนเมา): 5. วิสวณิชชา (ค้ายาพิษ):
3.กามสังวร คู่กับ ศีลข้อที่ ๓ ห้ามผิดในกาม- ยินดีเฉพาะคู่ครองของตน
4.สัจจะ คู่กับ ศีลข้อที่ ๔ ห้ามพูดเท็จ- จริงใจ 1.ต่อหน้าที่ 2.ต่อมิตรไมตรี
3.ต่อ องค์กร 4.สถาบัน 5.ต่อผู้มีพระคุณ
5.สติสัมปชัญญะ คู่กับศีลข้อที่ ๕ ห้ามดื่มสุราเมรัย
เจริญสติ ในอดีต ปัจจุบัน อนาคต/
สัมปชัญญะรู้ตัว ขณะที่ทำ พูด คิด, รู้ประมาณในใช้จ่าย ในการประพฤติตน
ไม่ประมาท ในความแก่ เจ็บ ตาย กุศล อกุศล
ไม่ประมาท (เป็นธรรมมีอุปการมาก)
อานิสงส์ของการรักษาเบญจธรรม
๑. ช่วยให้การรักษาศีล ๕ ของผู้นั้นให้บริสุทธิ์ขึ้น
๒.ช่วยให้คุณธรรมและคุณค่าความเป็นมนุษย์สูงขึ้น
๓.เป็นหลักประกันความสุขในปัจจุบัน อนาคต ชาติหน้า
๔.เป็นฐานพัฒนาตนให้ก้าวหน้าในธรรมให้สูงขึ้นไปตามลำดับ จนนำไปสู่ความพ้นทุกข์
🔴สิงคาลกสูตร
เป็นพระสูตรหนึ่งที่ว่าด้วยทิศ 6 คือ บุคคล 6 ประเภทที่มีควารมสัมพันธ์ต่อบุคคล ๆ หนึ่ง และวิธีการปฏิบัติต่อบุคคลเหล่านั้น ว่าด้วยมิตรแท้และมิตรเทียม และยังว่าด้วยกรรมกิเลส 4 อบายมุข 6 และการไม่ทำความชั่วโดยฐานะ 4 รวมทั้งหมด 14 ประการ โดยผู้ที่ปราศจากความชั่ว 14 ประการ ถือเป็นผู้ปกปิดทิศ 6 ชื่อว่าปฏิบัติเพื่อชัยชนะในโลกทั้งสอง คือ โลกนี้และโลกหน้า เมื่อตายไปก็จะเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์
หลักธรรม "ทิศ 6"พระพุทธองค์ทรงสอนให้มองบุคคลรอบตัวเป็นทิศทั้ง 6 ซึ่งต่างมีหน้าที่และความสัมพันธ์ต่อกัน ดังนี้:เบื้องหน้า (ทิศตะวันออก): บิดา - มารดาเบื้องขวา (ทิศใต้): ครู - อาจารย์เบื้องหลัง (ทิศตะวันตก): ภรรยา - สามีเบื้องซ้าย (ทิศเหนือ): มิตร - สหายเบื้องต่ำ (ทิศเบื้องล่าง): บริวาร - คนรับใช้ – ลูกจ้าง
🔴"ทศทิศ"-ทิศ10
ทิศหลัก 4 ทิศ: บูรพา (ตะวันออก), ประจิม (ตะวันตก), อุดร (เหนือ), ทักษิณ (ใต้)ทิศเฉียง 4 ทิศ: อาคเนย์ (ตะวันออกเฉียงใต้), หรดี (ตะวันตกเฉียงใต้), พายัพ (ตะวันตกเฉียงเหนือ), อีสาน (ตะวันออกเฉียงเหนือ)ทิศแนวตั้ง 2 ทิศ: ทิศเบื้องบน (ท้องฟ้า/สวรรค์) และ ทิศเบื้องล่าง (ใต้ดิน/นรก)
อ้างอิงในบทสวดมนต์เพื่อแผ่เมตตาให้ครอบคลุมรอบทิศ - เมตตาอัปปมัญญา คือ การแผ่เมตตาจิตหรือพรหมวิหารธรรมไปยังสรรพสัตว์ทั้งปวงโดยไม่มีประมาณ ไม่มีขอบเขต และไม่จำกัดตัวบุคคลหรือสถานที่ ❣️❣️❣️
