หน่วยต่อมไร้ท่อฯ คณะแพทยศาสตร์ ม.อ.

หน่วยต่อมไร้ท่อฯ คณะแพทยศาสตร์ ม.อ. ประชาสัมพันธ์ข่าวสาร ข้อมูลความรู้ งานบริการ และกิจกรรมต่างๆ

มาตรวจ Thyroid กันค่ะ
06/07/2026

มาตรวจ Thyroid กันค่ะ

📚 Binla Channelช่องวิดีทัศน์วิดิทัศน์สอนความรู้และอธิบายแนวทางการว...

Reviewล่าสุด Primary Aldosteronism (PA) 2026รูปภาพประกอบเนื้อหา ครบถ้วนค่ะ1. Key Concepts & Epidemiology - PA พบได้บ่อย-...
28/06/2026

Reviewล่าสุด Primary Aldosteronism (PA) 2026
รูปภาพประกอบเนื้อหา ครบถ้วนค่ะ
1. Key Concepts & Epidemiology
- PA พบได้บ่อย
- ความชุกเฉลี่ยทั่วโลก 9.4% (1 ใน 11 ของ HTN)
- พบสูงถึง >20-35% ในกลุ่ม Resistant HTN หรือคนอ้วน
- การรอให้มี Hypokalemia จึงสงสัย = ไม่ถูกเสมอ
เพราะ ผู้ป่วย PA ที่มาด้วยโพแทสเซียมในเลือดต่ำ มีเพียง 20 ng/dl)
🗣️ Action ให้ข้าม Confirmatory test ไปทำ CT scan และ AVS หาตำแหน่งได้เลย (Note: ถ้าอายุน้อยกว่า 35 ปี + CT พบก้อนชัดเจน >1 ซม. อาจข้าม AVS แล้วส่งผ่าตัดได้เลย)
🟡 Intermediate probability
Action ถามความสมัครใจผู้ป่วยในการผ่าตัด หากอยากผ่าตัด ให้ทำ Aldosterone suppression Test (เช่น seated saline suppression) ถ้าผล Positive ค่อยไปทำ CT/AVS ต่อ
🟢 Low Probability (ความน่าจะเป็นต่ำ) K+ ปกติ + Aldosterone < 11 ng/dl
Action😗 ไม่ต้องทำ Suppression test ให้ถือว่าเป็น Mild PA และเริ่มการรักษาด้วยยา MRA ได้เลย

5. Subtyping (การหาตำแหน่งโรคเพื่อแยกว่าเป็น 1 หรือ 2 ข้าง)
🐾 Adrenal vein sampling (AVS) คือ gold standard เพื่อเลือกว่าจะผ่าตัด (เป็นข้างเดียว) หรือให้ยา (เป็นสองข้าง) ต้องระวังการมี cosecretion ของ cortisol
🐾 Molecular imaging เป็นการบอก function ที่ต่อมหมวกไตสร้างฮอร์โมน ใช้ 68Ga-Pentixafor หรือ 18F-AldoView PET-CT แทน AVS

6. การรักษาและเป้าหมาย
✅ โรคข้างเดียว (Lateralized PA)
ผ่าตัด Laparoscopic adrenalectomy เป็น Standard of care
- โอกาสหายขาดจาก HTN 37%
- โอกาสโรคสงบ biochemical 94%
✅✅ Bilateral PA หรือ ไม่สามารถผ่าตัด
- จำกัดเกลือ Na เด็ดขาด (0.6-1.0 ng/ml/h หรือ >10-12 mIU/l ซึ่งบ่งบอกว่ายา MRA ได้บล็อกผลเสียของ Aldosterone จนสมบูรณ์แล้ว ช่วยลดโรคหัวใจและไตได้ในระยะยาว
References (อ้างอิงจากบทความ)
Vaidya, A., et al. Primary aldosteronism
Nature Reviews Disease Primers(2026). DOI: 10.1038/s41572-026-00714-w

 #เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย ปีนี้งานประชุม Endocrine Society ที่ Chicago มี Clinical Practice Guideline  #สำหรับภาวะเป็นหน...
14/06/2026

#เป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัย
ปีนี้งานประชุม Endocrine Society ที่ Chicago มี Clinical Practice Guideline #สำหรับภาวะเป็นหนุ่มเป็นสาวก่อนวัยจากความผิดปกติของสมองส่วนกลาง (Central Precocious Puberty - CPP

🤍 นิยาม CPP คือ ภาวะที่เริ่มมีการพัฒนาลักษณะทางเพศขั้นที่สองก่อนวัยอันควร (ก่อนอายุ 8 ปีในเด็กหญิง และ 9 ปีในเด็กชาย) ซึ่งเกิดจากการทำงานก่อนวัยของ hypothalamic-pituitary-gonadal (HPG) axis

🩶 CPP อาจส่งผลให้
- ส่วนสูงในวัยผู้ใหญ่เตี้ยกว่าปกติ
- มีปัญหาด้านจิตใจ
- เสี่ยงต่อโรคในกลุ่มคาร์ดิโอเมแทบอลิกและมะเร็งบางชนิดในวัยผู้ใหญ่
- การรักษาหลักที่เป็นมาตรฐานคือการใช้ยา Gonadotropin-releasing hormone (GnRH) agonists

1. การประเมินเด็กหญิงที่มีเต้านมโตช่วง 7-8 ปี
- แนะนำให้ใช้แนวทางเฝ้าระวัง (Watchful waiting)
- ด้วยการตรวจร่างกายเป็นระยะๆ ทุก 4-6 เดือน แทนการส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ หรือการถ่ายภาพรังสี ในทันที
- ข้อยกเว้น ควรประเมินทันทีหากเด็กมีเต้านมโตถึงระดับ Tanner B3 ขึ้นไป มีอัตราการเจริญเติบโตที่รวดเร็วผิดปกติ (Growth acceleration), หรือมีอาการทางระบบประสาท (CNS findings) ร่วมด้วย

2. Observation period ในเด็กหญิงที่เต้านมโตก่อนวัย
- สำหรับเด็กหญิงอายุต่ำกว่า 7 ปีที่มี Tanner B2 แนะนำให้สังเกตอาการเป็นเวลา 4-6 เดือน ก่อนที่จะเริ่มส่งตรวจวินิจฉัยเชิงลึก เพื่อแยกให้ชัดเจนระหว่างภาวะที่ค่อยๆ เป็น กับภาวะที่ดำเนินโรคอย่างรวดเร็ว (Slowly VS Rapid progressive puberty)

3. การวินิจฉัยโรค CPP
- แนะนำให้เริ่มประเมินด้วยการเจาะเลือดดู Basal Luteinizing Hormone (LH) ด้วยวิธี Ultrasensitive assay แทนที่จะทำแบบทดสอบกระตุ้นฮอร์โมน (GnRH/GnRHa stimulation test) ในผู้ป่วยทุกรายตั้งแต่แรก
- หากค่า Basal LH ออกมาต่ำ แต่ยังมีอาการทางคลินิกที่น่าสงสัยชัดเจน จึงค่อยพิจารณาทำแบบทดสอบ Stimulation test เป็นลำดับถัดไป

4. การประเมินรอยโรคในสมองที่เป็นสาเหตุ CPP
- ไม่แนะนำให้ทำ Brain MRI เป็น Routinely ในเด็กหญิงอายุ 6-8 ปี และเด็กชายอายุ 8-9 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยเป็น CPP หากไม่มีอาการผิดปกติทางระบบประสาท (CNS symptoms) เนื่องจากมีโอกาสพบรอยโรคที่รุนแรงได้น้อยมากในกลุ่มอายุนี้

5. การตรวจทางพันธุกรรมสำหรับ CPP
- ไม่แนะนำให้ส่งตรวจเป็น routine เช่น MKRN3, DLK1 หรือ MECP2 ในเด็กที่เป็น CPP ทุกราย
- พิจารณาทำเฉพาะในกลุ่มที่มีประวัติครอบครัว (Familial CPP) โดยอาศัยกระบวนการตัดสินใจร่วมกัน ระหว่างแพทย์และครอบครัว

6. การรักษา CPP ด้วย GnRH agonist
- แนะนำให้รักษาด้วย GnRH agonist ในเด็กส่วนใหญ่ที่เป็น CPP
- ข้อควรระวัง ผู้ป่วยบางกลุ่มอาจไม่ได้ประโยชน์จากการรักษาอย่างคุ้มค่า เช่น เด็กหญิงอายุ 7-8 ปีที่มีอาการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป (Slowly progressive CPP) หรือเด็กที่เลยจุดที่ตัวยืดเร็วไปแล้ว (Peak of pubertal growth spurt) จึงต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล

7. การเริ่มรักษาด้วย GnRHa: แบบรายเดือน vs ออกฤทธิ์ยาว
- หากผู้ป่วยและครอบครัวมีแผนจะใช้ GnRHa ชนิดออกฤทธิ์ยาว (Long-acting) ในระยะยาวอยู่แล้ว
- แนะนำให้เริ่มการรักษาด้วยรูปแบบที่ออกฤทธิ์ยาว (เช่น แบบฉีดทุก 3 เดือน หรือ 6 เดือน) ตั้งแต่ต้นเลย แทนที่จะเริ่มจากการใช้แบบรายเดือน

8. การติดตามผลการระงับฮอร์โมนวัยเจริญพันธุ์ระหว่างการรักษา
- ไม่แนะนำให้ตรวจเลือดเพื่อดูค่าทางชีวเคมีเป็นroutine (เช่น การวัดค่า LH หรือ S*x steroids) ในการประเมินว่ายาออกฤทธิ์ระงับฮอร์โมนได้ดีหรือไม่
- แพทย์ควรใช้ การประเมินทางคลินิก เป็นหลัก เช่น การวัดความเร็วในการเพิ่มส่วนสูง (Growth velocity), การตรวจเต้านมหรืออัณฑะ (Tanner staging), และตรวจอายุกระดูก (Bone age) โดยจะส่งเจาะเลือดทางชีวเคมีก็ต่อเมื่อสงสัยจากอาการทางคลินิกว่าการรักษาล้มเหลว

9. #ไม่แนะนำ การใช้ Growth Hormone ควบคู่ไปกับการรักษาด้วย GnRHa เพียงเพื่อหวังเพิ่มส่วนสูงในวัยผู้ใหญ่ ยกเว้นแต่เด็กคนนั้นมีข้อบ่งชี้ของการขาด GH หรือมีโรคประจำตัวอื่นๆ ที่จำเป็นต้องใช้ GH อยู่แล้ว

10. การหยุดการรักษา CPP
- ไม่แนะนำให้ใช้ยา GnRHa ไปเรื่อยๆ
- เกณฑ์อายุที่ควรพิจารณาหยุดยาคือ:
👧🏻 เด็กหญิง:เมื่ออายุจริง (Chronological age) ถึง 10-11 ปี และ/หรือ อายุ Bone age ถึง 11-12 ปี
👦🏻 เด็กชาย: เมื่ออายุจริงถึง 11-12 ปี และ/หรือ อายุกระดูกถึง 12-13 ปี

- การพิจารณาให้ยาต่อจากเกณฑ์นี้ควรประเมินเป็นรายบุคคลตามความจำเป็นทางวิถีการเจริญเติบโต ความพร้อมทางจิตสังคม หรือปัญหาด้านพัฒนาการ

🗣️🗣️🗣️ผลข้างเคียงจากการใช้ยา GnRH agonists
- ความเจ็บปวดและความกังวลใจ
- ฝีไร้เชื้อ (Sterile abscesses) ปัจจุบันยิ่งพบได้น้อยลงมากเมื่อใช้ยา GnRHa สูตรใหม่ๆ
- อาการปวดศีรษะ
- ภาวะความดันในกะโหลกศีรษะสูงชนิดไม่ทราบสาเหตุ (Idiopathic intracranial hypertension หรือ Pseudotumor cerebri ด้วยเหตุนี้ แพทย์จึงควรเฝ้าระวังและติดตามอาการของเด็กที่ได้รับยาอย่างใกล้ชิด โดยสังเกตสัญญาณเตือน เช่น อาการปวดศีรษะ, ตาพร่ามัว (Blurred vision), และ/หรือ ภาวะขั้วประสาทตาบวม (Papilledema)
- อาการแพ้ยา พบได้ในอัตราที่ต่ำมาก แต่หากผู้ป่วยมีประวัติการแพ้ จะถือเป็นข้อห้ามในการใช้ยา ทันที

เรียนอะไรรู้ไปทุกอย่าง … ต่อมไร้ท่อฯเรียนที่ไหน อากาศดี มีทะเล มีเคสหลากหลาย … มอ. หาดใหญ่ 📅 รับสมัครแล้ววันนี้ - 15 สิง...
13/05/2026

เรียนอะไรรู้ไปทุกอย่าง … ต่อมไร้ท่อฯ
เรียนที่ไหน อากาศดี มีทะเล มีเคสหลากหลาย … มอ. หาดใหญ่

📅 รับสมัครแล้ววันนี้ - 15 สิงหาคม 2569
📌 สัมภาษณ์ 19 สิงหาคม 2569

📄 รายละเอียด และ สมัครเลย
👉 https://drive.google.com/drive/folders/1i-kvyHC6nZKFdAHNKQG_nDZtg_aXhyOr?usp=drive_link

การเปลี่ยนชื่อจาก Polycystic O***y Syndrome ( ) เป็น Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome ( ) สะท้อนความก้าวหน้าทางค...
12/05/2026

การเปลี่ยนชื่อจาก Polycystic O***y Syndrome ( ) เป็น Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome ( ) สะท้อนความก้าวหน้าทางความเข้าใจของโรคในปัจจุบัน ซึ่งชี้ให้เห็นว่าเป็นภาวะความผิดปกติแบบหลายระบบ (multisystem disorder) ของ endocrine และ metabolic pathways มากกว่าการจำกัดอยู่ที่รังไข่เพียงอย่างเดียว
Ref: https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(26)00717-8/fulltext

คำวิจารณ์ และ การ discussion รอติดตามหลังงานประชุม European Endocrinology Society ที่จะประกาศเรื่องนี้

https://www.theguardian.com/society/ng-interactive/2026/may/12/polycystic-ovary-syndrome-pcos-new-name-polyendocrine-metabolic-ovarian-syndrome-pmos

https://www.eurekalert.org/news-releases/1127647

23/04/2026
🌈 หน้าร้อนนี้…ชวนมาเติมพลังความรู้ใน Type 1 Camp 2026 ☀️ขอเชิญบุคลากรทางการแพทย์ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1และ ผู้ดูแลมาร่วม...
06/04/2026

🌈 หน้าร้อนนี้…ชวนมาเติมพลังความรู้ใน Type 1 Camp 2026 ☀️

ขอเชิญ
บุคลากรทางการแพทย์
ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 1และ ผู้ดูแล

มาร่วมกิจกรรมดี ๆ ที่ทั้งสนุกและได้ความรู้
พร้อมอัปเดตการดูแลเบาหวานชนิดที่ 1 แบบครบ ๆ ในบรรยากาศเป็นกันเอง

✨ ไฮไลต์หน้าร้อนนี้
• อัปเดตความรู้ T1DM จากผู้เชี่ยวชาญ
• เรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ เช่น CGM
• Workshop ลงมือทำจริง
• แลกเปลี่ยนประสบการณ์กับเพื่อน ๆ และทีมสหสาขา

📅 29 เมษายน 2569
⏰ 08.30 – 15.15 น.
📍 ห้องประชุมเฉลิมพระบารมี ชั้น 14 โรงพยาบาลสงขลานครินทร์

🌿 เติมความรู้ เติมกำลังใจ ให้การดูแลเบาหวาน “ง่ายขึ้น” ในซัมเมอร์นี้

ลงทะเบียนผ่านลิ้งได้เลย🔽
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdOZMuJ6paLXTR3Sav9TQ8DR3vEHX7VOJ8NzdQqQZhb8YllAQ/viewform

📣 ฝากติดตามกันด้วยนะคะกด Follow Official Facebook ของงาน📅 Sat 8 Aug 2026🔎 ค้นหา: THEPTARIN Endocrine Conferenceภายในเพจจ...
26/03/2026

📣 ฝากติดตามกันด้วยนะคะ

กด Follow Official Facebook ของงาน
📅 Sat 8 Aug 2026

🔎 ค้นหา: THEPTARIN Endocrine Conference

ภายในเพจจะมีการอัปเดตเนื้อหาน่าสนใจเกี่ยวกับงาน
📌 ทุกวันศุกร์ต่อเนื่องจนถึงวันจัดงาน

อย่าพลาดข้อมูลดี ๆ และรายละเอียดสำคัญ

🕌รอมฎอนปีนี้อากาศร้อนมาก ผู้ป่วยเบาหวานควรดูแลตัวเองอย่างไร?ปีนี้หลายพื้นที่มี อากาศร้อนจัดผิดปกติ แอดห่วง สุขภาพทุกคนกั...
07/03/2026

🕌รอมฎอนปีนี้อากาศร้อนมาก
ผู้ป่วยเบาหวานควรดูแลตัวเองอย่างไร?

ปีนี้หลายพื้นที่มี อากาศร้อนจัดผิดปกติ แอดห่วง สุขภาพทุกคนกับ climate change ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วง ถือศีลอดที่ต้องงดน้ำตลอดวัน

เพื่อให้ถือศีลอดได้อย่างปลอดภัย มาดูคำแนะนำสำคัญที่ควรรู้กันนะคะ

🌙 ทำไมผู้ป่วยเบาหวานจึงเสี่ยงต่ออันตรายจากความร้อนมากกว่าคนทั่วไป?

ตอบ ผู้ป่วยเบาหวานบางราย โดยเฉพาะที่เป็นเบาหวานมานาน สูงวัย มี ความผิดปกติของเส้นประสาทและหลอดเลือด ทำให้ร่างกายระบายความร้อนได้ไม่ดี นอกจากนี้ หากระดับน้ำตาลสูง ร่างกายจะ ปัสสาวะมากขึ้นและสูญเสียน้ำมากขึ้น จึงทำให้เกิด ภาวะขาดน้ำได้ง่าย

เมื่อรวมกับการ อดน้ำทั้งวันในช่วงรอมฎอน จึงเพิ่มความเสี่ยงต่อ
- ภาวะขาดน้ำ (dehydration)
- ฮีตสโตรก heat stroke
- น้ำตาลสูงหรือต่ำผิดปกติ
- ภาวะฉุกเฉิน เช่น DKA หรือ HHS

🌙 การอดน้ำทั้งวันทำให้ไตมีปัญหาได้หรือไม่?

ตอบ ได้ โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อน การขาดน้ำอาจทำให้เกิด ไตวายเฉียบพลัน

ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหากใช้ยา เช่น
- SGLT2 inhibitors (dapagliflozin, empagliflozin)
- ACE inhibitors (enalapril, lisinopril)
- ARB (losartan, valsartan)
- Entresto (sacubitril/valsartan)
- ยาขับปัสสาวะ เช่น furosemide, hydrochlorothiazide, spironolactone

ยากลุ่มเหล่านี้มีประโยชน์มากในภาวะปกติ แต่เมื่อเกิด การขาดน้ำรุนแรง อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อไตวายได้

🌙 จะรู้ได้อย่างไรว่าร่างกายเริ่มขาดน้ำ (Hypovolemia)

สัญญาณสำคัญที่ควรสังเกต สีปัสสาวะเข้ม (สีเหลืองเข้มหรือคล้ายชา)
-ปัสสาวะน้อยลงปากแห้ง คอแห้งมาก
- เวียนศีรษะ หน้ามืด โดยเฉพาะเวลาลุกขึ้น
- อ่อนเพลียมาก ใจสั่น
- ปวดศีรษะหรือคลื่นไส้

หากมีอาการเหล่านี้ แสดงว่าร่างกายอาจ ขาดน้ำหรือมี hypovolemia พิจารณาหยุดถือศีลอดและดื่มน้ำทันที เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน

🌙 ผู้ป่วยที่ใช้ insulin ต้องระวังอะไรเพิ่มเติม?

ในช่วงอากาศร้อนและขาดน้ำ ผู้ป่วยที่ใช้ insulin อาจเกิดปัญหาได้หลายอย่าง

เมื่อร่างกายขาดน้ำ ระดับน้ำตาลในเลือดมัก สูงขึ้น เพราะฮอร์โมนความเครียดเพิ่มขึ้น และการไหลเวียนเลือดลดลง ทำให้การทำงานของ insulin ผิดปกติได้

ผู้ป่วยที่ใช้อินซูลินจึงมีความเสี่ยงต่อ
- DKA (Diabetic Ketoacidosis)
- น้ำตาลสูงมาก
- หรือน้ำตาลต่ำ หากรับประทานอาหารน้อย

ดังนั้นผู้ป่วยควร
- ตรวจน้ำตาล บ่อยกว่าปกติ
- ไม่ปรับ insulin เองโดยไม่ปรึกษาแพทย์
- หยุดถือศีลอดทันทีหากมีอาการผิดปกติ

🌙 ความร้อนมีผลต่อการเก็บ insulin หรือไม่?

ตอบ มีผลมาก insulin เสื่อมสภาพได้เมื่อโดนความร้อนสูง

ข้อควรระวัง
- ไม่เก็บ insulin ไว้กลางแดดหรือใกล้ความร้อ
- เก็บในตู้เย็นชั้นปกติ อุณหภูมิประมาณ 2-8 องศา ก่อนเปิดใช้
- เมื่อเปิดใช้แล้วสามารถเก็บที่อุณหภูมิห้องได้ แต่ไม่ควรเกินประมาณ 30°C และมีบางชนิดทดสอบได้ถึง 37

หากต้องเดินทาง ควรเก็บ insulin ใน กระเป๋าเก็บความเย็น แต่ ไม่ควรวาง insulin บนก้อนน้ำแข็งโดยตรง

ความร้อนยังสามารถทำให้อุปกรณ์อื่นเสียได้ เช่น
เครื่องตรวจน้ำตาล แผ่นตรวจ

🌙 ควรตรวจน้ำตาลบ่อยแค่ไหนในช่วงรอมฎอน

ควรตรวจ
- ก่อนเริ่มถือศีลอด
- ระหว่างวัน
- ก่อนละศีลอด
- หลังอาหาร

หากระดับน้ำตาล
ต่ำกว่า 70 mg/dL หรือสูงกว่า 300 mg/dL
ควร หยุดถือศีลอดทันที

🌙 วิธีดูแลตัวเองในช่วงอากาศร้อน

- ดื่มน้ำให้เพียงพอในช่วงที่ดื่มได้
- หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มคาเฟอีนและแอลกอฮอล์
- ออกกำลังกายช่วงเช้าหรือเย็น
- ใส่เสื้อผ้าบาง ระบายอากาศ
- ไม่เดินเท้าเปล่า
- ปกป้องยาและอุปกรณ์เบาหวานจากความร้อน

🌍 สิ่งสำคัญที่เรากำลังเผชิญ

อากาศร้อนจัดที่เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วโลก เป็นหนึ่งในผลกระทบของ Climate Change

ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน เป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมาก ดูแลสุขภาพกันะคะ

🕌 ขอขอบพระคุณพี่อ้วน จิระพงษ์ วงศ์วิวัฒน์
ที่อนุญาตให้ใช้ ภาพที่มีชีวิต ศิลปินช่างภาพของชาวไทยที่เประดินเท้าถ่ายทอดประเทศไทยอย่างสวยงาม(วันที่ AI ทำให้เราโหยหา ธรรมชาติอีกด้านหนึ่งเช่นกัน)

🔘การรักษา Prolactinoma เราวัดว่าหายด้วย Lab-based หรือ Goal-based? 🔘บทความ JCEM ฉบับล่าสุดเรื่อง🔘How to Define Success i...
01/03/2026

🔘การรักษา Prolactinoma เราวัดว่าหายด้วย Lab-based หรือ Goal-based?
🔘บทความ JCEM ฉบับล่าสุดเรื่อง
🔘How to Define Success in Prolactinoma Treatment: A Systematic Review and Theoretical Framework
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
🔘นิยามการรักษา prolactinoma หาย/ไม่หาย อย่างไร?
🔘ปัจจุบันมีความหลากหลายของ outcome definitions คือ
- 23 แบบ prolactin parameters
- 73 แบบ radiologic parameters
- 27 แบบ remission definitions
- 20 แบบ recurrence definitions
- ไม่มีการใช้ PROMs เลย

🔘ความไม่เป็นมาตรฐานนี้ทำให้
- เปรียบเทียบ medical vs surgery ยาก
- เปรียบเทียบ pituitary centers ไม่ได้
- Shared decision-making ยาก

🔘บทความนี้จึงประกอบด้วย 3 อย่าง
1.Systematic review outcome parameters ทั้งหมด
2. เสนอ definition ใหม่ที่ objective และ clinically relevant
3. เสนอ value-Based Healthcare 3-tier outcome set + Integrated Outcome Quadrants (IOQ)

👁️‍🗨️มาอ่านบทความ คิดผ่าน case กัน

👁️‍🗨️Scenario 1 หญิง 28 ปี + amennorhea
Microprolactinoma
PRL 120 ng/mL (ULN 25)
MRI: 6 mm microadenoma
เริ่ม bromocriptine ได้ 5 มก.
6 เดือนต่อมา
PRL 18 ng/mL (normal)
Menstruation กลับมา

🔘เราจะเรียกว่า remission หรือไม่?
บทความเสนอว่า
🔘1. Biochemical remission (นิยามใหม่)
Definition ที่เสนอ
- PRL < 1.0 x ULN
- หลังหยุด DA ≥ 3 เดือน
- หรือหลังผ่าตัด ≥ 6 สัปดาห์
🔘ข้อสำคัญ
- ต้อง off DA
- ต้องรอเวลาที่เหมาะสม (รู้ half-life ยา)
- ต้อง exclude physiological hyperprolactinemia
- ถ้า mild hyperPRL ( ULN เล็กน้อย หรือ interpret ไม่ได้ (pregnancy, drug)
- ไม่มี typical symptoms
- gonadal axis ฟื้น
- ไม่มี remnant ชัดเจน
- ไม่มี treatment indication

🔘Note: เรื่องการรักษาคนไข้แบบนี้ได้รับการ comment ว่า ปกติการรักษาคนไข้ในลักษณะนี้เน้นคุณภาพชีวิตที่ดี แต่ ใน definitions ไม่มีการพูดถึงเรื่องของ PROMs
= Patient-Reported Outcome Measures ซึ่ง คือ เครื่องมือวัดผลลัพธ์ที่รายงานโดยผู้ป่วยเอง
= ใช้วัดคุณภาพชีวิตและ symptom burden อย่างเป็นระบบ
ดังนั้น case นี้ = Clinical remission
นี่คือ conceptual shift สำคัญของ paper นี้

🔘4. Radiological remission
Definition
ไม่มี adenoma remnant บน conventional MRI
paper เน้นว่า
- MRI sensitivity ต่ำสำหรับ micro remnant
- PRL superior ในการประเมิน total resection
- MRI มี value ด้าน prognosis มากกว่า activity

👁️‍🗨️Scenario 3 ชาย 40 ปี เคย remission
- PRL ขึ้น 30 หนึ่งครั้งเรียก recurrence ไหม
(อาจต้องดู อาการ Lab MRI ร่วมกัน ตามความเหมาะสม)
บทความเสนอว่า
🔘5. Biochemical recurrence
Definition
PRL > 1xULN วัด 2 ครั้ง
R/O physiologic/drug cause
🔘6. Clinical recurrence
= อาการกลับมา (ที่เคยหาย)
🔘7. Radiologic recurrence
= Tumor กลับมาหลัง radiologic remission
✖️ไม่ควร routine MRI surveillance ถ้า PRL ปกติ
🔘8. Discordant responses
- PRL ลง แต่ tumor โต
- Tumor shrink แต่ PRL ไม่ลง
ต้องคิดถึง causes จาก
- Nonfunctioning adenoma
- Hook effect
- Drug-induced hyperPRL
- Metastasis (rare carcinoma)
บทความชี้ว่า previous literature แทบไม่พูดเรื่องนี้
➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖
👁️‍🗨️👁️‍🗨️มาตั้งเป้าหมายการรักษากันเถอะ👁️‍🗨️👁️‍🗨️
🔘 9. Treatment goals-based framework
ผู้ป่วยแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่
📍Group 1 Non-invasive
Goal
- Normoprolactinemia
- Restore gonadal axis
📍Group 2: Large invasive macro/giant
Goal
- Decompress mass
- Control PRL (DA-free cure often unrealistic)
📍Subfertility subgroup
Goal
- Conception
นี่คือ shift จาก lab-based เป็น
goal-based evaluation
🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰
ส่วนที่จะพูดต่อไป เป็นการพยายามสร้างไม้บรรทัดให้ระบบการรายงานโรค (😊 เยอะแยะแนวคนชอบเก็บข้อมูลให้วัดได้จับต้องได้)

🔘11. Integrated outcome quadrants (IOQ)
แบ่ง outcome เป็น 4 quadrants
11.1 After surgery / DA withdrawal
- IOQ1: Biochemical remission + no adverse effect (optimal)
- IOQ2: Remission + adverse effect
- IOQ3: No remission + no adverse effect
- IOQ4: No remission + adverse effect
11.2 On DA (แทน remission ด้วย disease control)

🔘การกำหนด IOQ เพื่อช่วย
- Compare centers
- Compare surgery vs DA
- Integrate adverse effects
🔘12. Value-based healthcare 3-tier model
☑️Tier 1 Health status achieved
- HR-QoL (generic + disease-specific)
- IOQ status
- PRL normalization
- Symptom resolution
- Fertility (optional)
- Evaluate 2 ปี medical, 1 ปี surgery
☑️Tier 2 Recovery process
- Time to PRL normalization
- Time to HR-QoL recovery
- DA side effects
- Hospital stay
- Surgical complications
☑️Tier 3 Sustainability (5 ปี)
- Recurrence
- Long-term hypopituitarism
- Need for replacement therapy
- Long-term mass effect

อ่านถึงตรงนี้ เลขลำดับอะไร หายไป 😆😆😆
®️ที่มา: JCEM 2026;111(2):303–315.
®️doi:10.1210/clinem/dgaf540

ที่อยู่

เลขที่ 15 ถนนกาญจนวณิช ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
90110

เบอร์โทรศัพท์

+6674451463

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ หน่วยต่อมไร้ท่อฯ คณะแพทยศาสตร์ ม.อ. โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ

ทางลัด

แชร์