24/01/2026
https://www.facebook.com/share/p/18sNAWuNkM/
ความขัดแย้งทางการเมืองไม่ใช่ศัตรูของความมั่นคง
แต่คือสิ่งที่รัฐต้องจัดการอย่างเป็นระบบ เพื่อสันติภาพที่ยั่งยืน
โดย ตูแวดานียา ตูแวแมแง
ในสังคมที่มีความหลากหลายทางความคิด อัตลักษณ์ และประวัติศาสตร์ ความขัดแย้งทางการเมืองไม่ใช่เรื่องผิดปกติ
หากแต่เป็นปรากฏการณ์ที่สะท้อนพลวัตของสังคมและการเมืองในแต่ละช่วงเวลา
ประเทศที่มีเสถียรภาพทางการเมืองจำนวนมากต่างยอมรับความจริงข้อนี้ และออกแบบกลไกเพื่อจัดการความขัดแย้งโดยไม่ปล่อยให้ลุกลามไปสู่ความรุนแรง
อย่างไรก็ตาม ในบริบทของประเทศไทย ความขัดแย้งทางการเมืองมักถูกทำให้กลายเป็น “ปัญหาความมั่นคง” โดยอัตโนมัติ
เมื่อความเห็นต่างถูกจัดวางในกรอบนี้ เครื่องมือที่รัฐเลือกใช้จึงมักจำกัดอยู่ที่มาตรการด้านความมั่นคง การบังคับใช้กฎหมาย และการควบคุมสถานการณ์
ขณะที่กระบวนการทางการเมือง สันติวิธี และการมีส่วนร่วมของประชาชนกลับถูกใช้อย่างจำกัด หรือถูกมองว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อความมั่นคงเสียเอง
🚩คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ว่า รัฐควรหรือไม่ควรใช้มาตรการความมั่นคง
👉แต่คือ รัฐมีเครื่องมือที่เพียงพอในการจัดการ “ความขัดแย้งทางการเมือง” ในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปหรือไม่
🚩ความขัดแย้งทางการเมือง กับ ปัญหาความมั่นคง : คนละระดับ แต่เชื่อมโยงกัน
👉ความขัดแย้งทางการเมือง หมายถึง ความเห็นต่างที่มีรากฐานจากโครงสร้างอำนาจ การจัดสรรทรัพยากร อัตลักษณ์ ประวัติศาสตร์ รูปแบบการปกครอง หรือกติกาทางการเมือง เช่น รัฐธรรมนูญและระบบประชาธิปไตย
ความขัดแย้งลักษณะนี้สามารถดำรงอยู่ได้โดยไม่จำเป็นต้องใช้ความรุนแรง หากรัฐเปิดพื้นที่ให้แสดงออก ถกเถียง และหาทางออกร่วมกันอย่างสันติ
🚩ในขณะที่ปัญหาความมั่นคง หมายถึง สถานการณ์ที่รัฐเห็นว่ามีภัยคุกคามต่อความสงบเรียบร้อย ความปลอดภัยของประชาชน หรืออธิปไตยของรัฐ
👉ซึ่งจำเป็นต้องใช้มาตรการด้านความมั่นคงและการบังคับใช้กฎหมายเพื่อควบคุมสถานการณ์เฉพาะหน้า
ทั้งสองแนวคิดจึงไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แต่ความขัดแย้งทางการเมืองที่ไม่ได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม อาจพัฒนาไปสู่ปัญหาความมั่นคงได้
ขณะเดียวกัน การใช้มาตรการความมั่นคงอย่างต่อเนื่องโดยไม่เปิดพื้นที่ทางการเมือง อาจทำให้ความขัดแย้งฝังรากลึกและขยายวงกว้างมากขึ้น
กล่าวอีกนัยหนึ่ง
ความมั่นคงช่วยควบคุมความรุนแรง แต่ไม่สามารถยุติความขัดแย้งทางการเมืองได้ด้วยตัวมันเอง
🚩ความขัดแย้งทางการเมืองไม่ได้เกิดเฉพาะพื้นที่ชายแดนใต้
👉ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา สังคมไทยมักเชื่อมโยงคำว่า “กระบวนการสันติภาพ” เข้ากับความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้เป็นหลัก
อย่างไรก็ตาม ในความเป็นจริง ความขัดแย้งทางการเมืองในประเทศไทยไม่ได้จำกัดอยู่เพียงพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง
🚩การเคลื่อนไหวของกลุ่มคนรุ่นใหม่ทั่วประเทศในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งแสดงออกผ่านการชุมนุม การรณรงค์ และการใช้สัญลักษณ์ทางการเมืองที่หลากหลาย
👉สะท้อนความขัดแย้งเชิงโครงสร้างในประเด็นประชาธิปไตย รัฐธรรมนูญ ความเสมอภาค และการมีส่วนร่วมทางการเมือง
แม้การเคลื่อนไหวดังกล่าวจะดำเนินไปโดยส่วนใหญ่ในลักษณะสันติ
แต่การขาดกลไกทางการเมืองที่เป็นระบบในการรับฟัง จัดการ และแปรความเห็นต่างให้เป็นข้อเสนอเชิงนโยบาย
ทำให้ความขัดแย้งจำนวนไม่น้อยถูกผลักเข้าสู่กระบวนการบังคับใช้กฎหมายและกรอบความมั่นคง
ปรากฏการณ์นี้ชี้ให้เห็นว่า
ความขัดแย้งทางการเมืองไม่ได้เป็นเรื่องของ “พื้นที่พิเศษ”
แต่เป็นความท้าทายเชิงโครงสร้างของรัฐไทยทั้งระบบ
🚩หลักการของกฎหมายสันติภาพ : เครื่องมือของรัฐในสังคมที่หลากหลาย
👉แนวคิดของกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมกระบวนการสันติภาพและการจัดการความขัดแย้งทางการเมือง จึงมิได้ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับความขัดแย้งในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งโดยเฉพาะ
แต่เพื่อสร้างกรอบกฎหมายกลางให้รัฐสามารถจัดการความเห็นต่างทางการเมืองอย่างเป็นระบบ โปร่งใส และสอดคล้องกับหลักรัฐธรรมนูญ
กฎหมายลักษณะนี้ไม่ได้ลดทอนอำนาจของหน่วยงานด้านความมั่นคง แต่ทำหน้าที่เสริมเครื่องมือทางการเมืองและสันติวิธี เพื่อป้องกันไม่ให้ความขัดแย้ง—ไม่ว่าจะเกิดในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ หรือในใจกลางเมืองใหญ่—พัฒนาไปสู่ความรุนแรง
ที่สำคัญ กฎหมายดังกล่าวช่วยยืนยันหลักการว่า การแสดงออก การถกเถียง และการเรียกร้องการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง
ไม่ควรถูกมองเป็นภัยโดยอัตโนมัติ
หากแต่เป็นสัญญาณที่รัฐควรรับฟังและจัดการอย่างมีระบบ
สันติภาพในสังคม
🚩ประชาธิปไตย : ไม่ใช่ความเงียบ แต่คือการอยู่ร่วมกับความเห็นต่าง
👉สันติภาพที่ยั่งยืนไม่ใช่สภาวะที่ปราศจากความขัดแย้ง
แต่คือสภาวะที่สังคมสามารถจัดการกับความขัดแย้งได้โดยไม่ใช้ความรุนแรง และไม่ละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของผู้เห็นต่าง
การแยกแยะความขัดแย้งทางการเมืองออกจากปัญหาความมั่นคง จึงไม่ใช่การบ่อนทำลายรัฐ
แต่เป็นการสร้างเงื่อนไขให้รัฐเข้มแข็งพอที่จะอยู่กับความหลากหลายทางการเมืองได้
เพราะในท้ายที่สุด
รัฐที่มั่นคงและสันติที่สุด
ไม่ใช่รัฐที่ไม่มีเสียงคัดค้าน
แต่คือรัฐที่มีระบบรับมือกับเสียงคัดค้านอย่างเป็นธรรม โปร่งใส และไม่ต้องพึ่งพาความรุนแรงซ้ำแล้วซ้ำเล่า
#ความขัดแย้งทางการเมือง
#ไม่ใช่ศัตรูของความมั่นคง
#สันติภาพที่ยั่งยืน
#การจัดการความขัดแย้ง
#สันติวิธี
———————
Konflik politik bukan musuh kepada keselamatan
tetapi sesuatu yang perlu diurus oleh negara secara sistematik demi keamanan yang berkekalan
Oleh Tuwadaneya Tuwemeng
Dalam sebuah masyarakat yang mempunyai kepelbagaian pemikiran, identiti dan sejarah, konflik politik bukanlah sesuatu yang luar biasa.
Sebaliknya, ia merupakan fenomena yang mencerminkan dinamika sosial dan politik dalam setiap fasa perkembangan masyarakat.
Banyak negara yang mempunyai kestabilan politik menerima hakikat ini dan merangka mekanisme bagi mengurus konflik tanpa membiarkannya berkembang menjadi keganasan.
Namun, dalam konteks Thailand, konflik politik sering kali secara automatik ditakrifkan sebagai “isu keselamatan”.
Apabila perbezaan pandangan diletakkan dalam kerangka ini, alat yang dipilih oleh negara lazimnya terbatas kepada langkah-langkah keselamatan, penguatkuasaan undang-undang dan kawalan keadaan.
Sedangkan proses politik, pendekatan tanpa kekerasan (santiviṭi) dan penyertaan rakyat sering digunakan secara terhad, atau malah dianggap sebagai faktor yang mengancam keselamatan itu sendiri.
🚩Persoalan utama bukanlah sama ada negara patut atau tidak menggunakan langkah keselamatan
👉tetapi sama ada negara mempunyai instrumen yang mencukupi untuk mengurus “konflik politik” dalam masyarakat yang sedang berubah.
🚩Konflik politik dan isu keselamatan: tahap berbeza, tetapi saling berkait
👉Konflik politik merujuk kepada perbezaan pandangan yang berpunca daripada struktur kuasa, pengagihan sumber, identiti, sejarah, bentuk pemerintahan atau peraturan politik seperti perlembagaan dan sistem demokrasi.
Konflik seperti ini boleh wujud tanpa keganasan sekiranya negara membuka ruang untuk ekspresi, perbahasan dan pencarian penyelesaian bersama secara aman.
🚩Sebaliknya, isu keselamatan merujuk kepada keadaan yang dilihat oleh negara sebagai ancaman terhadap ketenteraman awam, keselamatan rakyat atau kedaulatan negara.
👉Situasi sebegini memerlukan penggunaan langkah keselamatan dan penguatkuasaan undang-undang bagi mengawal keadaan dalam jangka pendek.
Kedua-dua konsep ini bukanlah perkara yang sama. Namun, konflik politik yang tidak diurus dengan wajar boleh berkembang menjadi isu keselamatan.
Dalam masa yang sama, penggunaan langkah keselamatan secara berterusan tanpa membuka ruang politik boleh menyebabkan konflik semakin berakar dan meluas.
Dengan kata lain,
keselamatan mampu mengawal keganasan, tetapi tidak mampu menamatkan konflik politik dengan sendirinya.
🚩Konflik politik bukan hanya berlaku di wilayah sempadan selatan
👉Selama beberapa dekad, masyarakat Thailand sering mengaitkan istilah “proses keamanan” dengan konflik di wilayah sempadan selatan semata-mata.
Namun hakikatnya, konflik politik di Thailand tidak terhad kepada mana-mana kawasan tertentu.
🚩Pergerakan golongan muda di seluruh negara dalam beberapa tahun kebelakangan ini—melalui demonstrasi, kempen dan penggunaan simbol politik yang pelbagai—
👉mencerminkan konflik struktural berkaitan demokrasi, perlembagaan, kesaksamaan dan penyertaan politik.
Walaupun pergerakan ini kebanyakannya bersifat aman,
kekurangan mekanisme politik yang sistematik untuk mendengar, mengurus dan menterjemah perbezaan pandangan kepada cadangan dasar
telah menyebabkan banyak konflik ditolak ke dalam proses penguatkuasaan undang-undang dan kerangka keselamatan.
Fenomena ini menunjukkan bahawa
konflik politik bukan isu “kawasan khas”,
tetapi cabaran struktur yang melibatkan keseluruhan sistem negara Thailand.
🚩Prinsip undang-undang keamanan: instrumen negara dalam masyarakat yang majmuk
👉Idea undang-undang mengenai promosi proses keamanan dan pengurusan konflik politik tidak direka untuk menangani konflik di kawasan tertentu sahaja.
Sebaliknya, ia bertujuan mewujudkan rangka undang-undang bersama yang membolehkan negara mengurus perbezaan politik secara sistematik, telus dan selaras dengan prinsip perlembagaan.
Undang-undang seperti ini tidak mengurangkan kuasa agensi keselamatan,
tetapi melengkapkan negara dengan alat politik dan pendekatan tanpa kekerasan bagi mencegah konflik—sama ada di wilayah sempadan selatan atau di pusat bandar—daripada berkembang menjadi keganasan.
Yang paling penting, undang-undang ini menegaskan prinsip bahawa ekspresi, perbahasan dan tuntutan perubahan politik
tidak seharusnya dianggap sebagai ancaman secara automatik.
Sebaliknya, ia merupakan isyarat yang perlu didengar dan diurus oleh negara secara berstruktur
demi keamanan dalam masyarakat.
🚩Demokrasi: bukan kesunyian, tetapi hidup bersama perbezaan
👉Keamanan yang berkekalan bukan keadaan tanpa konflik,
tetapi keadaan di mana masyarakat mampu mengurus konflik tanpa keganasan dan tanpa mencabuli maruah kemanusiaan mereka yang berbeza pandangan.
Membezakan konflik politik daripada isu keselamatan bukanlah usaha melemahkan negara,
tetapi membina syarat supaya negara cukup kuat untuk hidup bersama kepelbagaian politik.
Kerana akhirnya,
negara yang paling aman dan paling kukuh
bukanlah negara yang tiada suara bantahan,
lihatlah negara yang mempunyai sistem untuk menangani bantahan secara adil, telus dan tanpa bergantung kepada keganasan berulang kali.
