15/10/2025
Maamulkaas dhismihiisu wuxuu kawanaagsanaa qaababkii loodhisay Galmudug, Hirshabelle, iyo Koonfur galbeed, waayo saddexdaasba Waxaa gacantiisa kudhisay HSM, isagoo xoog adeegsanaya. Galmudug dagaal ayaa lagu dhisay waad ogayd, oo weli wuxuu sheeganayaa illaa Burtunle, maadaama oo 2 gobol looga baahan yahay. Hirshabelle Waxaa ladhisay iyadoo Xawaadle diiddan yihiin, madaxweyne faalso ah ayeyna qaarkood ku ogolaadeen. AUN Ugaas Xasan wuxuu dhintay isagoo maamulkaas diiddan. Weligood Xawaadle maanay ogolaan wax Ugaaskoodu kasoo horjeedo. Koonfur galbeed weli khilaaf ayaa kataagan, waxaana larabaa in Shabeellada laga jaro, oo Banaadir State lagu daro, maadaama Hawiye lasiin waayey madaxweyne kuxigeen Koonfur Galbeed. Jubbalayn intaasoo dhan waa kaheersarreysay, inkastoo dano shisheeye kujireen, waa maamulka kaliya ee Dastuur loosameeyey kahor inta aan ladhisin, xildhibaannadiisana lagu dhisay heer degmo, inkastoo meelaha qaar khaladaad kajirey, laakiin guud ahaan wax laqaadan karo ayey ahayd. HSM ayaa maamulkaan dagaal toos ah kusoo qaadey, isagoo aan gebi ahaanba kuqanacsanayn sida wax loodhisay, wuxuuna isticmaalay beesha Mareexaan, sida uu haddaba u isticmaalayo, xabbad ayuuna kadhex bilaabey magaalada dhexdeeda, maamulkii rajada laga qabayna halkaas ayuu kusaqiirey dhanka bulshada dhexdeeda, maadaama oo Mareexaan oo kalabadh degmooyinka Jubbalayn Majority ka ah ay toos uga hor yimaadeen maamulkii curdanka ahaa. Mareexaan iyaga miyaa danaysanayey mise cid kaleeto ayey udanaynayen, oo waa la isticmalaayey, sida haddaba socota? Yaa yaqaan? Markaas kadib, jubbalayn intii soohartay, diffaac ayey xiratay, beesha caalamka oo dano gaara kalehna, waa kutaageereen. Markaa, su'aashu waxay tahay, Maxay Jubbalayn uga duwan tahay maanulladii uu HSM dhisay? Kaliya waa inuusan HSM dhisin, laakiin saddexdaas maamulba waa kamaamul fiicantahay, marka la eego dhulka ay gacanta kuhayso. Tusaale, Kismaayo waa ka amni iyo nololba wanaagsan tahay Baydhabo, Jawhar iyo Dhuusamareebba, maamulladaasi waxaanay lahayn isdiidada qabiillada waaweyn ee Jubbalayn kajirya. Arrinta Gobalka Gedo waa mid markasta taagan, faragalin shisheeyana kujirto, dadkii deegaankuna ay ismaareyn waayeen. Mareexaan siyaasiyiin badan ayey leeyihiin, waana qabiil muddo dheer dalkaan sooxukumay, khilaafka ugu weyn iyaga dhexdooda ayuu kajiraa, sababtoo ah, waa niman kala firidhsan, oo aan haysan Magaalo weyn oo ay isugu imaan karaan, oo danahooda kuxallin karaan, sida Muqdisho, Garoowe, Hargaisa, Kismayo ama Baydhabo. Qaarkood waxaa saldhig u ah Kismayo, qaarkood Muqdisho, qaarkoodna Nairobi, laakiin Caabud-waaq iyo Garbaharreyba waa kukala qaybsan yihiin. Illaa ay helaan Xarun dalka gudihiisa ah, oo ay siyaasadda uga niqaashi karaan, mar walba waxaa sixun u isticmaalidoona Siyaasi kursidoon ah.
