06/03/2026
LEGENDARNY EKSPRES ODRA
Ekspres Odra zaczął kursować w 1962 roku na trasie Warszawa - Wrocław. Przez pierwsze lata kursował on przez Koluszki, Częstochowę i Opole łącząc ziemie odzyskane ze stolicą kraju. Na odcinkach zelektryfikowanych Warszawa - Częstochowa i Opole - Wrocław był prowadzony warszawskimi EU05, które na odcinku Częstochowa - Opole przeciągane parowozami pośpiesznymi Pt47 ! Elektrycznych lokomotyw jednak nie odczepiano, gdyż chciano uzyskać najlepszy czas podróży między stacjami końcowymi. Na zelektryfikowanym odcinku pociąg wówczas osiągał prędkość maksymalną 110 km/h na omawianych fragmentach
Zakończona w grudniu 1975 r. elektryfikacja linii Warszawa – Wrocław przyniosła skrócenie czasu przejazdu ekspresu Odra przez Łódź Kaliską i Ostrów Wielkopolski. Trasę Warszawa - Wrocław pokonywano wtedy w 4 godziny 51 min, co przy odległości 378,3 km dawało średnią prędkość handlową 78 km/h.
Do obsługi tegoż ekspresu PAFAWAG dostarczył w 1974 roku 10 nowiutkich wagonów standardu Y-grek w nietuzinkowym kremowo-wiśniowym malowaniu. Wyjątek stanowił wagon bagażowy 201C również w takim malowaniu.
Pociąg Odra I składał się z wagonu bagażowego, dwóch wagonów 1 klasy, sześciu wagonów 2 klasy oraz wagonu barowego 113A. Podczas prezentacji nietuzinkowego składu podkreślano eleganckie stoliki z filiżankami, firanki czy puszyste chodniki w wagonach przedziałowych...
Pierwszy raz składem tym wyruszyli w dniu 22 lipca 1974 roku dolnośląscy delegaci na Zlot Młodych Przodowników Pracy i Nauki do stolicy ! Kilka dni póżniej barwny skład Odra I rozpoczął regularne kursowanie kursowanie jako pociąg ekspresowy Odra relacji Wrocław Główny - Ostrów Wielkopolski - Łódz Kaliska - Warszawa Główna. Początkowo obsługiwano go lokomotywami spalinowymi SP45 a nawet ST43 ze względu na brak elektryfikacji na całej trasie przebiegu pociągu
Sukces pierwszej Odry spowodował budowę drugiego składu w 1975 roku ! Był to ciut nowocześniejszy skład wyposażony w ogrzewanie nawiewne, centralne zamykanie drzwi i wygodne fotele znane z ówczesnych jedynek. Odra II posiadała nowoczesne wagony 112Ad/f 1 klasy (wcześniej jedynki były zbudowane na podstawie dziesięcioprzedziałowych 111Ac) i bagażowy 209C standardu Y-UIC. Kolorystyka przedziałów była iście wtedy luksusowa kremowa z elementami złotymi czy platynowymi a`la Glamour (?) Elektryfikacja całej trasy spowodowała zmianę środka trakcyjne na lokomotywy elektryczne EP05 i EP08 w pomarańczowym malowaniu.
Oba składy Odry będące dumą pracowników PAFAWAGU kursowały w kolejnych latach, pojawiając się również w ekspresie Opolanin. Kolorowe wagony wyróżniały się na tle wszech obecnej oliwki swoją elegancją i były dostosowane do kursowania z prędkością 140 km/h ! Wraz z wyłączaniem poszczególnych wagonów z eksploatacji i rewizjami poszczególnych wagonów unikatowe malowanie zanikło na rzecz oliwkowego ! Inną sprawą było to, iż na kolejach polskich jeżdziło się wówczas maksymalnie 120 - 130 km/h na magistralach...
W póżniejszym okresie najszybsze pociągi prowadzone były przez lokomotywy EP09 i w końcu Pendolino ED250 ! Obecnie najszybszy pociąg wagonowy EIC 1605 pokonuje trasę Warszawa Centralna - Wrocław Główny w czasie 3 godzin 36 minut. W przyszłości trasę przez CMK i Lubliniec po powrocie do obsługi, Pendolino ma pokonywać w czasie 3 godzin ! Dalsze skrócenie czasu podróży nastąpi po wybudowaniu nowej linii kolei dużych prędkości na 320 km/h, co ma skrócić czas podróży do 1,5 godziny!
Niezidentyfikowana lokomotywa EP05 ze składem wiśniowo-kremowym Odra II na co wskazuje wagon bagażowy 209C...
Żródło: Zrzut z filmiku
"PKP. 130 lecie... [Nr 237]"
PS: Pomarańczowe "szybkie" lokomotywy EP05, EP08 i EP09 nawiązywały kolorystycznie do TGV Sud Est 🧡Czy tylko ja to widzę?
