30/05/2026
Zapraszamy w imieniu Sekcja Analiz Klasowych PTS
📣 Serdecznie zapraszamy na trzecie spotkanie z cyklu Seminariów Analiz Klasowych współorganizowanych przez naszą Sekcję i Zespół Badań Struktury Społecznej IFiS PAN📣
Wykład "Wielowymiarowość podziałów ideologicznych w Polsce: w stronę geometrycznej intersekcjonalności klasy, religii i płci" wygłosi dr Tomasz Warczok (Uniwersytet Warszawski).
Seminarium odbędzie się 17 czerwca o godzinie 12:00 i będzie miało formę hybrydową: stacjonarnie odbędzie się w Warszawie (Pałac Staszica, Nowy Świat 72, sala im. Barbary Skargi, 268, II piętro) oraz online na platformie Zoom (link w komentarzu).
Abstrakt
Referat poświęcony jest rekonstrukcji społecznych uwarunkowań podziałów ideologicznych w Polsce. Opierając się na danych Polskie Badanie Panelowe Polpan, pokazuję, że owe podziały nie mogą być adekwatnie wyjaśniane wyłącznie poprzez klasę społeczną, lecz powinny być analizowane jako efekt relacyjnego współoddziaływania całej konstelacji czynników strukturyzujących, takich jak pozycja klasowa, identyfikacja religijna oraz płeć.
Pokazuję, że główna linia podziału ideologicznego w Polsce, przeciwstawiająca orientacje liberalne i konserwatywne, odpowiada wertykalnemu zróżnicowaniu przestrzeni społecznej, a więc podziałom klasowym. Drugi wymiar, kontrastujący postawy solidarystyczne i indywidualistyczne, jest natomiast silnie związany z identyfikacją religijną, choć jego efekty różnią się w zależności od pozycji klasowej. Pokazuję ponadto, że płeć nie wyznacza odrębnej osi podziału, lecz interweniuje w obrębie istniejących opozycji, rekonfigurując je w sposób zależny od jej kompleksowych powiązań z dyspozycjami klasowymi i religijnymi.
Cała analiza stanowi twórcze rozwinięcie relacyjnej teorii klas Pierre’a Bourdieu w duchu intersekcjonalnym. Posługując się geometryczną analizą danych, przede wszystkim wieloraką analizą korespondencji (WAK), rekonstruuję najpierw kompleksową przestrzeń podziałów ideologicznych w Polsce, a następnie wielowymiarową przestrzeń klas społecznych. W końcowym kroku, dzięki połączeniu WAK z analizą wariancji (MANOVA), ukazuję, w przestrzeni geometrycznej, kierunki oraz siły wzajemnej relacji klasy, religii i płci. Pokazuję, że zasady te, wchodząc ze sobą w interakcję, modyfikują swoje oddziaływanie, a co za tym idzie, w nieoczywisty i złożony sposób strukturyzują postawy i opinie polityczne Polek i Polaków.
Prowadzenie spotkania: dr Katarzyna M. Wyrzykowska (IFiS PAN)
