04/02/2025
Dziś, w Międzynarodowy Dzień Walki z Rakiem, odbyło się posiedzenie parlamentarnego zespołu „Rodzice dla Klimatu” pn. „Zagrajmy na zdrowie i bezpieczeństwo dzieci, w zdrowym świecie. Unikanie czynników kancerogennych.” Temat posiedzenia nawiązuje także do celu zbiórki tegorocznej edycji Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy - onkologii i hematologii dziecięcej 🥁 Uprzedzamy - post jest długi, ale ważny, zachęcamy więc do przeczytania 🤓
Posiedzenie odbyło się pod przewodnictwem Prof. dr hab. Alicji Chybickiej, Posłanki na Sejm X Kadencji. Zespół parlamentarny powstał z inicjatywy ruchu społecznego oraz Fundacji Rodzice dla Klimatu (RdK). Niestety, na posiedzeniu zabrakło przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia - najbardziej związanego z tematem dzisiejszej dyskusji.
Agenda spotkania objęła wypowiedzi ekspertów:
✅️ Czym karmimy raka? (Katarzyna Błażejewska-Stuhr),
✅️ Ryzyko wystąpienia raka a zanieczyszczenie powietrza (dr inż. Krzysztof Skotak IOŚ-PIB),
✅️ Szkodliwe chemikalia - ich wpływ na zdrowie i rozwój nowotworów (Lek. Olga Wdowiczak, HEAL Polska),
✅️ Wprowadzenie i podsumowanie (Elżbieta Lemańska- Błażowska, RdK),
✅️ Dyskusję ekspertów oraz przedstawicieli Ministerstw Klimatu i Środowiska, Edukacji, Rolnictwa, NIK oraz Biura Rzecznika Praw Dziecka.
Eksperci podkreślali wpływ żywienia, jakości powietrza oraz innych czynników środowiskowych na zdrowie dzieci. Co ważne: proste działania mogą obniżyć ryzyko wystąpienia nowotworów o 40% 📉😮 Kluczowym aspektem jest utrzymywanie prawidłowej masy ciała poprzez aktywność fizyczną oraz stosowanie dobrze zbilansowanej diety. Należy zminimalizować spożywanie cukru, tłuszczów nasyconych, produktów typu fast food oraz przetworzonego mięsa (jak parówki, salami czy kiełbasa 🌭).
🔬 Warto zaznaczyć, że przetworzone mięso zostało zakwalifikowane przez WHO do grupy 1 (produktów rakotwórczych), a czerwone mięso do grupy 2A (potencjalnie rakotwórczych).
Ważną kwestią jest także temat wprowadzenia roślinnych posiłków do placówek oświatowych, o czym opowiadała Morgan Janowicz z Green REV Institute w ramach inicjatywy „Roślinna Szkoła”. Obecnie aż 80% jadłospisów stanowią potrawy mięsne. Dieta roślinna jest aspektem łączącym troskę o zdrowie oraz ekologię, ponieważ produkcja żywności roślinnej znacznie mniej obciąża środowisko niż produkcja mięsa 🌿🐄
😶🌫️ Niestety, jeśli chodzi o czystość powietrza w Polsce, wciąż przekraczamy normy pyłów zawieszonych oraz benzo(a)pirenu, co ma bezpośrednie przełożenie na zachorowalność na choroby układu krążenia oraz nowotwory (płuc, krtani). Piotr Siergiej z Polskiego Alarmu Smogowego podkreślił, że za 90% tych zanieczyszczeń odpowiada za to 2 miliony wciąż działających „kopciuchów”. Do produkcji szkodliwych związków znacznie przyczynia się także sektor transportu - stare, wysoko emisyjne samochody oraz ich duża ilość w naszym kraju 🚗
Ostatnią poruszoną kwestią były szkodliwe związki chemiczne, z którymi nasz organizm musi radzić sobie na codzień. Są to:
❌ ️PFAS: substancje per- i polifluoroalkilowe czyli tzw. wieczne chemikalia, które mają bardzo długi czas rozkładu (stosowane do produkcji opakowań, mebli, tekstyliów typu outdoor, zabawek),
❌️pestycydy,
❌️substancje endokrynnie czynne tj. wpływające na funkcjonowanie układu hormonalnego.
Szczególnie narażone są na nie dzieci w okresie prenatalnym oraz w pierwszych latach życia. Wykazano związek pomiędzy poziomem tych związków we krwi matki podczas ciąży a występowaniem ostrej białaczki limfoblastycznej u potomstwa.
Powyższe informacje brzmią pesymistycznie.
Podczas posiedzenia wybrzmiała konieczność synergii w działaniach poprawiających bezpieczeństwo dzieci w kontekście dostępu do zdrowej diety, czystego powietrza i bezpiecznego środowiska, z możliwie minimalną ekspozycją na szkodliwe chemikalia. Konieczne są działania systemowe wszystkich wymienionych Ministerstw.
📃 Zarówno na poziomie Unii Europejskiej jak i Polski powstają rozwiązania mające na celu minimalizację szkodliwych dla człowieka czynników. Są to m.in. Europejski Planu Walki z Rakiem zakładający zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska oraz zmniejszenie narażenia na chemikalia. Ministerstwo Klimatu i Środowiska stworzyło Krajowy Program Ochrony Powietrza, który ma być dostosowywany do dyrektywy unijnej w sprawie czystszego powietrza dla Europy z 10.12.2024.
🧑🏫 Jeśli chodzi o działania edukacyjne skierowane do dzieci i młodzieży, długo obiecywana edukacja zdrowotna w szkołach będzie w przyszłym roku nieobowiązkowa. Wielka szkoda, ponieważ rzetelna wiedza oraz kształtowania postaw prozdrowotnych od najmłodszych lat powinny być istotnym elementem edukacji każdego ucznia.
Anna Mucha, sekretarz stanu w MEN, podkreśliła, że trwają prace nad zmianą podstawy programowej i włączeniem nauczania o zmianach klimatu do różnych przedmiotów. Przedstawiciel Ministerstwa Klimatu i Środowiska powiedział, że resort ten zgłosił do MEN uwagi dotyczące dostępności posiłków roślinnych ze względu na środowisko i zdrowie uczniów. Zaproponował także zwiększoną ilość zajęć terenowych w szkołach i prowadzi w tym zakresie serię szkoleń dla nauczycieli z całej Polski.
Dużą wagę należy położyć także na edukację rodziców, aby wiedzieli jak chronić dzieci zanim zmiany systemowe nastąpią.
Bardzo dziękujemy za zaproszenie na dzisiejsze posiedzenie w Sejmie. Mając na uwadze dobro i zdrowie dzieci, z chęcią i zaangażowaniem będziemy uczestniczyć w kolejnych spotkaniach zespołu.
Aby dowiedzieć się na jakie szkodliwe związki jest się narażonym w swoim najbliższym otoczeniu np. gospodarstwie domowym oraz jak zmniejszyć narażenie na ich działanie, zapraszamy do skorzystania z aplikacji stworzonej przez pracowników naukowych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego 👉 www.check-ed.eu
