15/09/2026
Sąd nadzorujący egzekucję jednej ze spraw konsumenckich powziął wątpliwość czy Nakaz Zapłaty wydawany przez e-Sąd przez referendarza nie sędziego i bez możliwości zbadania dowodów takich jak np. umowa kredytu (pod względem abuzywności) nie łamie dyrektywy unijnej. W związku z powyższym skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) pytanie prejudycjalne czy egzekucja z tak wadliwego tytułu wykonawczego (Nakazu Zapłaty EPU) powinna być prowadzona przeciwko konsumentowi.
Na co dnia 18 stycznia 2024 roku TSUE orzekł, że dyrektywa 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich stoi w sprzeczności z przepisami krajowymi regulującymi zasady działania e-Sądu w Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym. Zdaniem Trybunału nie można prowadzić egzekucji, jeśli sąd nie miał możliwości zbadać z urzędu zapisów umowy, a w EPU nie mógł tego zrobić bo zgodnie z przyjętą procedurą w tym postępowaniu do pozwu nie załącza się dowodów. TSUE skrytykowało też przy okazji instytucje wymagalności sprzeciwu konsumenta od nakazu zapłaty w sytuacji gdy piszący sprzeciw nie może się odnieść do oceny dowodów - bo ich nie ma. Zdaniem TSUE to może być powodem, że sprzeciw nie jest składany gdyż pozwany nie wie co napisać w sprzeciwie, jak podważyć powództwo którego podstaw dowodowych nie zna. A bez sprzeciwu nakaz zapłaty nabiera cechy prawomocności i sprawa jest de facto przegrana przez pozwanego pomimo, że nigdy nie została należycie osądzona. TSUE uznał więc, że jeśli prawo do sprzeciwu od nakazu zapłaty nie zabezpiecza wystarczająco praw konsumenta (zwłaszcza, że termin 14 dni jest stanowczo zbyt krótki)
Trybunał zaznaczył, że jeśli istnieje znaczne ryzyko, że dany konsument nie wniesie wymaganego sprzeciwu z tego względu, że określony w tym celu termin jest bardzo krótki to sąd krajowy nie może wyciągać konsekwencji wobec takiego konsumenta, co podważa praworządność wydawanych przez e-Sąd nakazów zapłaty oraz dokonywanie na ich podstawie egzekucji z majątku konsumenta.
A jako że, dodatkowo, te nakazy zapłaty blnie są wydawane przez niezawisłego sędziego ale przez referendarza czyli urzędnika, to nie można im przypisać statusu powagi rzeczy osądzonej równej wyrokom wydanym przez niezawisły sąd.
Konsekwencją stanowiska Trybunału jest to, że w związku ze sporą liczbą wydanych nakazów zapłaty, które już się uprawomocniły, każdy z nich może podlegać podważeniu w drodze powództwa indywidualnego (przeciwegzekucyjnego), a prowadzone egzekucje - wstrzymaniu. TSUE więc rzuciło koło ratunkowe wszystkim konsumentom będącym pod egzekucją komorniczą w wyniku działania e-Sądu w Lublinie, dając możliwość skutecznego uchylenia wadliwego tytułu wykonawczego i możliwość zabezpieczenia powództwa przez wstrzymanie egzekucji.
Takie przeciwdziałania już są podejmowane przez naszą Kancelarię. Niektóre dotyczną nakazów zapłaty sprzed blisko 10 lat. Nie ma terminu. Co myślę jest istotne szczególnie dla osób licytowanych.
Tomasz Parol
Założyciel portalu Anuluj-Mandat.pl
Obecnie
Kancelaria PrawnicyWarszawscy.pl
