16/06/2026
Strona główna
Ochotnicza Obrona Cywilna
Ochotnicza Obrona Cywilna Włocławek
Aktualności
Baza wiedzy
Szkolenia
Nasze działania
ALFA, BRAVO, CHARLIE, DELTA – stopnie alarmowe CRP
Udostępnij
Data publikacji
16.06.2026
Kategoria
Cyberbezpieczeństwo
Rodzaje stopni alarmowych CRP
Zadania dla specjalistów ICT
Inne działania
Stopnie alarmowe to ostrzeżenie przed poważnymi zagrożeniami, które wpływają na bezpieczeństwo państwa i porządek publiczny – również w cyberprzestrzeni. Każdy wzrost stopnia alarmowego oznacza intensyfikację działań zaradczych i prewencyjnych.
Stopnie alarmowe wprowadzane są w sytuacji zagrożenia o charakterze terrorystycznym albo w momencie wystąpienia takiego zdarzenia. Z kolei stopnie alarmowe CRP (ang. Cyber Response Planning) dotyczą stricte ataków wymierzonych w systemy teleinformatyczne organów administracji publicznej lub systemy teleinformatyczne wchodzące w skład infrastruktury krytycznej.
Wprowadzenie konkretnego stopnia alarmowego CRP pociąga za sobą określone zadania i obowiązki dla zespołów odpowiedzialnych za utrzymanie cyberbezpieczeństwa kluczowych systemów IT (technologii informacyjnych). O jakich zadaniach mowa?
Rodzaje stopni alarmowych CRP
Zgodnie z nomenklaturą NATO zagrożenie w cyberprzestrzeni określane jest za pomocą czterostopniowej skali stopni alarmowych: ALFA-CRP, BRAVO-CRP, CHARLIE-CRP i DELTA-CRP. Każdy kolejny stopień odzwierciedla wyższy poziom zagrożenia.
ALFA-CRP – pierwszy stopień alarmowy oznacza niski poziom zagrożenia. Można go wprowadzić w przypadku uzyskania informacji o możliwości wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym, którego rodzaj i zakres jest trudny do przewidzenia.
BRAVO-CRP – drugi, podwyższony stopień alarmowy wprowadza się w przypadku zaistnienia zwiększonego i przewidywalnego zagrożenia wystąpieniem zdarzenia o charakterze terrorystycznym, jednak konkretny cel ataku nie jest zidentyfikowany.
CHARLIE-CRP – trzeci, wysoki stopień alarmowy można wprowadzić w przypadku wystąpienia zdarzenia potwierdzającego prawdopodobny cel cyberataku o charakterze terrorystycznym lub w przypadku uzyskania wiarygodnych i potwierdzonych informacji o planowanym zdarzeniu tego typu.
DELTA-CRP – czwarty, najwyższy stopień alarmowy jest stosowany po wystąpieniu cyberataku terrorystycznego lub po uzyskaniu informacji o końcowej fazie przygotowywania takiego zdarzenia, a zebrane dane wskazują jednocześnie na nieuchronność takiego zdarzenia.
Stopnie alarmowe wprowadza, zmienia i cofa – w drodze rozporządzenia – Prezes Rady Ministrów zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych. Obecnie w Polsce – do 31 sierpnia 2025 r. do godziny 23:59 – obowiązuje stopień alarmowy BRAVO-CRP.
Zadania dla specjalistów ICT
Stopnie alarmowe CRP stanowią integralną część systemu ochrony cyberprzestrzeni państwa. Każdy wzrost stopnia CRP oznacza intensyfikację działań, zwiększenie responsywności, ścisłą koordynację między zespołami ICT, a także gotowość do wdrożenia procedur awaryjnych i zarządzania kryzysowego.
Zadania organów państwowych związane z wprowadzaniem stopni alarmowych określone są w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie zakresu przedsięwzięć realizowanych w poszczególnych stopniach alarmowych oraz stopniach alarmowych CRP (Dz.U. 2016 poz. 1101). Oto najważniejsze wytyczne dla jednostek zajmujących się cyberbezpieczeństwem.
Stopień ALFA-CRP jest przede wszystkim sygnałem do zachowania szczególnej czujności. Wymaga:
wzmożonego monitoringu bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych (szczególnie krytycznych i administracji publicznej);
weryfikowania, czy nie doszło do naruszenia bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej oraz czy wszystkie e-usługi działają prawidłowo;
w razie potrzeby – zmiany w dostępach do systemów;
informowania personelu odpowiedzialnego za IT o konieczności baczniejszej obserwacji wszelkich nieprawidłowości;
sprawdzanie kanałów łączności z zespołami reagowania (CSIRT/SOC, ministrem cyfryzacji), weryfikacji punktów kontaktowych i procedur;
przeglądu procedur oraz backupów systemów krytycznych – w tym oceny czasu potrzebnego na ich odtworzenie;
oceny aktualnego stanu bezpieczeństwa i potencjalnego wpływu zagrożenia;
bieżącego przekazywania informacji o podejmowanych działaniach do właściwych zespołów reagowania i centrów zarządzania kryzysowego.
Pierwsze sygnały o prawdopodobieństwie wystąpienia ataku i wprowadzenie stopnia BRAVO-CRP powoduje (oprócz kontynuowania zadań wyznaczonych w związku z ustanowieniem stopnia ALFA-CRP), konieczność prowadzenia dalszych działań. Wymagane jest:
zapewnienie dostępności kluczowego personelu do spraw bezpieczeństwa w trybie alarmowym;
uruchomienie całodobowych dyżurów administratorów systemów krytycznych i osób decyzyjnych w sprawach cyberbezpieczeństwa.
Wysoki stopień alarmowy CHARLIE-CRP, wprowadzany po wykryciu próby ataku lub po potwierdzeniu poważnego zagrożenia (oprócz kontynuowania zadań związanych ze stopniem ALFA-CRP i BRAVO-CRP), intensyfikuje kolejne działania. Wymaga:
utrzymania całodobowych dyżurów administratorów i decydentów do spraw bezpieczeństwa IT;
przeglądu i oceny dostępnych zasobów zapasowych (np. serwerów, magazynów danych) pod kątem użycia w razie cyberataku;
przygotowania do uruchomienia planów ciągłości działania po ewentualnym ataku – w tym obejmuje dokonanie audytów i przeglądów planów awaryjnych oraz systemów, a także gotowość do ograniczenia operacji na serwerach, aby w razie potrzeby można je było szybko i bezpiecznie wyłączyć.
Z kolei stopień DELTA-CRP, wprowadzany w trakcie incydentu o dużej skali lub bezpośrednio przed nim (oprócz zadań wskazanych w pierwszym, drugim i trzecim stopniu alarmowym), wymaga:
natychmiastowego uruchomienia planów awaryjnych lub planów ciągłości działania organizacji;
realizacji procedur przywracania działania systemów po awarii lub incydencie – zgodnie z wcześniej przygotowanymi scenariuszami.
Inne działania
Bez względu na aktualny poziom stopnia alarmowego zespoły zajmujące się cyberbezpieczeństwem i zarządzaniem kryzysowym powinny regularnie aktualizować polityki zarządzania incydentami, prowadzić bieżącą ocenę podatności i utrzymywać stałą gotowość do wdrożenia procedur awaryjnych.
Warto też pamiętać, że incydenty o dużej skali zazwyczaj nie ograniczają się do jednego kraju i wymagają skoordynowanej reakcji międzynarodowej. Dlatego państwa Unii Europejskiej uzgodniły ramy reagowania na poważne incydenty cyberbezpieczeństwa. Wytyczne zawarte w dokumencie EU Cyber Blueprint mają wzmocnić odporność państw członkowskich na cyberzagrożenia i pomóc skutecznie odpowiadać na poważne incydenty dzięki podejmowaniu jasnych, skoordynowanych działań w ramach całego cyklu zarządzania kryzysowego.