20/09/2026
Wierzbiczany po raz kolejny udowadniają, że gmina Gniewkowo skrywa pod ziemią bezcenne, starożytne tajemnice o wyjątkowej randze.
Prezentowany materiał filmowy pokazuje unikatowe w skali kraju odkrycie z terenu naszej gminy. To fibula, czyli bogato zdobiona, luksusowa zapinka do szat, odnaleziona podczas eksploracji grobu kobiecego w Wierzbiczanach. Pochówek ten datowany jest na ostatnie ćwierćwiecze I i początek II wieku po Chrystusie, a sam zabytek spoczywał tuż za głową zmarłej kobiety.
Kiedy podczas ratowniczych badań archeologicznych prowadzonych przez Fundację Centrum Badań Epoki Żelaza oczyszczaliśmy ten niezwykły przedmiot z ziemi, nie spodziewaliśmy się, że trzymamy w dłoniach aż tak spektakularne arcydzieło dawnego rzemiosła. Dopiero prace konserwatorskie w pełni odsłoniły mistrzowski kunszt starożytnego złotnika. Okazało się, że zapinkę wykonano z mosiądzu (orichalcum), a następnie ozdobiono misternymi, srebrnymi inkrustacjami oraz dobrze zachowaną, czerwoną emalią szklaną.
Pomimo upływu blisko dwóch tysięcy lat i naturalnych śladów korozji, dzięki konserwacji zapinka odzyskała blask i stan przypominający jej oryginalny wygląd. To niezwykle rzadka okazja, by zobaczyć ten efektowny element stroju dokładnie takim, jakim był widziany 1900 lat temu przez współczesnych – gdy był codziennie użytkowany. Świadczy on o zamożności i wysokiej pozycji społecznej kobiety, która go nosiła.
Warto podkreślić, że analogicznych zapinek z ziem Polski znamy zaledwie kilka, a egzemplarz odkryty w Wierzbiczanach pod Gniewkowem jest zdecydowanie najbardziej wyszukanym i najlepiej zachowanym spośród nich wszystkich.