16/11/2025
Narodowe Święto Niepodległości po raz piąty Stowarzyszenie „Odwach” spędziło w pod poznańskiej podstawówce - Szkole Podstawowej nr 1 w Zalasewie im. Mikołaja Kopernika.
Może nie dokładnie 11 Listopada ale kilka dni wcześniej w piątek przed świętem. W gościnnych murach szkoły prezentowaliśmy się już po raz piąty, zupełnie bez związku, że dziecko jednego z nas jest akurat w klasie piątej.
Jerzy Dreger (w mundurze porucznika 10 Pułku Dragonów, Miłosz Stroński (w mundurze pilota PSP) i Krzysztof Kokoć (w mundurze dragona 10 Pułku Dragonów) stanęli przed trudnym zadaniem. Jak opowiedzieć o Niepodległości, Barwach Narodowych, Symbolach, rozbiorach i głównych architektach odzyskania Niepodległości w krótkim 45 minutowym wykładzie i jeszcze zainteresować dzieci od klasy pierwszej do klasy ósmej.
Szkoła powitała nas aulą przystrojoną w barwy Narodowe, ale również w barwy Pułkowe oraz pysznymi mini pączkami.
Krótkie przygotowanie, sprawdzenie sprzętu, czy prezentacja działa, odkrycie fenomenalnych możliwości tablicy interaktywnej i już przez uchylone drzwi zaglądają ciekawe dziecięce buzie. Pierwszy wykład – największy stres czy stworzony materiał trafi do młodzieży czy może usłyszymy „ale to było już w zeszłym roku”. Jednak byliśmy przygotowani – niby to samo ale inaczej. Część teoretyczna przebiega sprawnie, dzieci wiedzą jaką flagę można wywiesić i jak, rozpoznają na zdjęciach Piłsudskiego, Dmowskiego i Paderewskiego. Następuje najtrudniejsze zdanie jak pokazać, że Odzyskanie Niepodległości to nie był moment, dzień, że trwało to latami i było trudne!
W tym momencie uruchamiamy pierwszą niespodziankę, kilku elementowe puzzle pokazujące Polskę składającą się z poszczególnych zaborów, ziem przyznanych w plebiscytach czy też zajętych w wyniku tzw. „buntu Żeligowskiego”. Zadanie wprowadza sporo zamieszania, dzieci liczą czas przekrzykują się gdzie jaki kawałek położyć ale teraz już rozumieją, że odbudowa Niepodległej Polski nie była łatwa. Jeszcze większe zdumienie pojawia się na ich twarzach gdy dowiadują się, że w każdym zaborze była inna waluta, inna szerokość torów i gęstość linii kolejowej, że nie można było przejechać bezpośrednio z Poznania do Warszawy!
Zostaje nam ostatnia niespodzianka. Dzielimy słuchaczy na dziewięć grup (każąc odliczyć do 9, znów mnóstwo zamieszania ale dzięki temu poznają się dzieci z różnych klas) każda dostaję polską flagę i zaczynamy uczyć się składać flagę zgodnie z ceremoniałem wojskowym w dobrze wszystkim znany z amerykańskich filmów trójkąt. Jest trochę matematyki, jest trochę gimnastyki i dużo współpracy ale po kilku minutach wraca do naszych rąk dziewięć zgrabnych trójkątów! Dzieci wracają na miejsca i niecierpliwe spoglądają na stoły z wyłożonych wyposażeniem żołnierzy 10. Pułku Dragonów. Zaczyna się część oglądania, przymierzania i zadawania setek pytań. Znów najtrudniejsze są latarki tak podobne do smartfonów a tak inne.
Scenariusz ten powtarzamy siedem razy, nieznacznie dostosowując go do wieku słuchaczy!
O 11.11 cała szkoła staje na baczność i śpiewa Hymn Narodowy, wszyscy znają słowa, wszyscy godnie się prezentują w strojach galowych, a niektórzy uczniowie w harcerskich mundurach!
Na zakończenie dostajemy paczkę słodkości od nauczycieli
Po ostatnim wykładzie jesteśmy bardzo zmęczeni! Padamy na krzesła i dajemy sobie chwilę przed pakowaniem sprzętu.
____________________________________________
For the fifth time, the Odwach Association celebrated National Independence Day at a primary school near Poznań – Nicolaus Copernicus Primary School No. 1 in Zalasewo.
Perhaps not exactly on 11 November, but a few days earlier, on the Friday before the holiday. We presented ourselves for the fifth time within the hospitable walls of the school, completely unrelated to the fact that one of our children is currently in the fifth grade.
Jerzy Dreger (in the uniform of a lieutenant of the 10th Dragoon Regiment), Miłosz Stroński (in the uniform of a PSP pilot) and Krzysztof Kokoć (in the uniform of a dragoon of the 10th Dragoon Regiment) faced a difficult task. How to talk about independence, national colours, symbols, partitions and the main architects of regaining independence in a short 45-minute lecture and still interest children from first to eighth grade.
The school welcomed us with an assembly hall decorated in the national colours, but also in the colours of the regiment, and with delicious mini doughnuts.
A quick preparation, checking the equipment, making sure the presentation works, discovering the phenomenal possibilities of the interactive whiteboard, and already curious children's faces are peeking through the half-open door. The first lecture – the biggest stress is whether the material we have prepared will appeal to young people or whether we will hear ‘but that was already last year’. However, we were prepared – it was the same, but different. The theoretical part goes smoothly, the children know which flag can be displayed and how, they recognise Piłsudski, Dmowski and Paderewski in the photos. Then comes the most difficult task: how to show that regaining independence was not a moment, a day, but that it took years and was difficult!
At this point, we reveal the first surprise: a multi-piece jigsaw puzzle showing Poland consisting of individual partitions, territories granted in plebiscites or occupied as a result of the so-called ‘Żeligowski's rebellion’. The task causes quite a bit of confusion, with the children shouting over each other about where to place each piece, but now they understand that rebuilding independent Poland was not easy. Even greater amazement appears on their faces when they learn that each partition had a different currency, a different track gauge and railway density, and that it was impossible to travel directly from Poznań to Warsaw!
We have one last surprise. We divide the listeners into nine groups (telling them to count down to 9, again causing a lot of confusion, but thanks to this, children from different classes get to know each other), each group gets a Polish flag, and we start learning how to fold the flag according to military ceremony into a triangle, well known to everyone from American films. It takes a bit of maths, a bit of gymnastics and a lot of cooperation, but after a few minutes, we have nine neat triangles in our hands! The children return to their seats and look impatiently at the tables laid out with the equipment of the soldiers of the 10th Dragoon Regiment. The viewing, trying on and asking hundreds of questions begins. Once again, the most difficult items are the torches, so similar to smartphones and yet so different.
We repeat this scenario seven times, slightly adapting it to the age of the audience!
At 11:11, the entire school stands at attention and sings the National Anthem. Everyone knows the words, everyone looks dignified in their formal attire, and some students are even wearing scout uniforms!
At the end, we receive a bag of sweets from the teachers.
After the last lecture, we are very tired! We collapse into our chairs and give ourselves a moment before packing up our equipment.
