Zobaczyć na Nowo

07/05/2026

I pięknie.

Ściana betonowa pęka, tynkuje się, ponownie pęka. Ściana porośnięta bluszczem zamknknie się sama. 🌿

Zielone ściany — pnącza na stałej podporze lub w gruncie — to nie dekoracja. To żywa izolacja termiczna, która sama się regeneruje, naprawia i poprawia z wiekiem. Wydatek początkowy to jedna pnącze z szkółki. Konserwacja to jedno cięcie w roku.

Jak działa system: samoprzylepne pnącze — bluszcz pospolity (Hedera helix) lub winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata) — posadzone u podstawy ściany wspina się samodzielnie, używając przylgowych korzeni przybyszowych lub przyssawek. Nie potrzebuje kratownicy, drutów ani podpory. Przyczepia się do powierzchni i pnie — bluszcz ok. 1 m rocznie, winobluszcz 2–3 m. W pięć lat pokrywa fasadę dwu-piętrowego domu.

Warstwa liści tworzy poduszkę powietrzną między roślinnością a ścianą — ta sama zasada co szczelina powietrzna w murze. Latem zacieniona poduszka obniża temperaturę ściany o 5–10°C w porównaniu do muru na bezpośrednim słońcu — wnętrze domu jest chłodniejsze bez klimatyzacji. Zimą liście bluszczu chronią mur przed wiatrem i mrozem — warstwa roślinna działa jak naturalny termiczny płaszcz.

Mit niszczenia: "Bluszcz niszczy ściany." Bluszcz NIE penetruje zdrowej murature. Korzenie przybyszowe przylegają do powierzchni — nie wchodzą w szczeliny integralnego muru. Udokumentowane uszkodzenia dotyczą wyłącznie tynków już popękanych lub murów z zdegradowaną spoiną. Na ścianie w dobrym stanie bluszcz chroni bardziej niż niszczy — liście odprowadzają deszcz, redukują cykl zamrażania-rozmrażania i chronią tynk przed UV.

Usługi dla fauny: ściana pokryta bluszczem to pionowe osiedle. Kosy i pokrzewki gniazdują w gęstej roślinności. Sikorki przeszukują liście w poszukiwaniu owadów. Niemoperze chowają się za liściastym płaszczem. Motyle zimują między wiecznie zielonymi liśćmi. Kwiaty bluszczu otwierają się w październiku — kiedy niemal nic innego nie kwitnie — jako ostatnie jesienne źródło nektaru dla pszczół. Czarne jagody bluszczu w lutym i marcu to pierwsze pożywienie roku dla kosów i pokrzewek.

Wydatek początkowy to jedna roślina. Konserwacja prawie zerowa. Ściana izoluje się, chroni i naprawia — sama. 🌱

05/05/2026

Warto obserwować jak się wszystko zmienia. Przy obecnej demografii koszt utrzymania nowych dróg i zapewnienia obsługi rozproszonej zabudowy może stać się nie do udźwignięcia dla gminy. Ten trend utrzymuje się od lat, a odralnianie działek trwa nadal.

Zanim gmina odrolni pole pod nowe osiedle na obrzeżach, niech najpierw policzy puste domy w istniejącej zabudowie — prawie zawsze jest ich więcej, niż trzeba zbudować. 🌾

Hektar gruntu rolnego mieści przeciętnie dziesięć–dwanaście domów wolnostojących z dojazdami, drogami wewnętrznymi i parkingami — gęstość, która konsumuje żyzną glebę nieodwracalnie dla kilkunastu rodzin. W tym samym czasie Polska liczy około 1,8 miliona mieszkań niezamieszkanych według Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku, czyli prawie 12 procent całego zasobu mieszkaniowego — z czego ponad 568 tysięcy stoi pustych na wsi, a ich liczba wzrosła o 24 procent w ciągu dekady.

Logika dewelopera jest zawsze ta sama: pole rolne przekształcone w grunt budowlany zwiększa swoją wartość dwudziesto- do pięćdziesięciokrotnie w jednej decyzji urbanistycznej, bez żadnych kosztów rewitalizacji. Nowy dom na polu sprzedaje się lepiej niż stara chałupa w centrum wsi, bo rynek wycenia nowe — nie dlatego, że rzeczywista potrzeba tego wymaga.

Koszt dla wspólnoty rzadko bywa policzony. Każde nowe osiedle peryferyjne wymusza kilometry dodatkowych dróg do utrzymania, rozbudowy sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i energetycznej, nowe trasy gimbusów, codzienne dłuższe dojazdy samochodem dla każdego mieszkańca. Stary dom wyremontowany w centrum korzysta z istniejącej drogi, podłączonych mediów i zbudowanych już szkół. Dogęszczanie istniejącej zabudowy kosztuje gminę trzy- do pięciokrotnie mniej w trzydziestoletniej perspektywie niż ekspansja na obrzeżach. 🏠

Unijny cel zerowego zużycia gleby netto do 2050 roku nie oznacza, że Polacy nie mają gdzie mieszkać — oznacza, że mamy mieszkać najpierw w tym, co już stoi, zanim zabetonujemy to, co nas żywi.

Pustostan da się wyremontować w sześć do osiemnastu miesięcy. Pole rolne, raz przeznaczone pod zabudowę, nigdy już nie wróci do roli. 💧

04/05/2026

Widziałam dziś platany tak przecięte, że niezmiernie ciekawa jestem, czy będą miały w ogóle liście. Na razie nie było ani jednego.

Drzewa miejskie ogławiane co roku to nie są drzewa "przycinane dla bezpieczeństwa" — to drzewa systematycznie okaleczane. Bez liści, bez cienia, bez możliwości gniazdowania, z rakiem drzewa szerzącym się od rany do rany. 🌿

Platan z zachowanym naturalnym pokrojem to co innego. Nieogławiany platan rozwija koronę o średnicy 15–20 metrów, dającą cień na 200 m² latem. Ten sam platan ogławiany co roku produkuje pionowe wilki bez struktury, które łamią się przy pierwszym silnym wietrze i wymuszają interwencje awaryjne — droższe od samego cięcia.

Ogławianie to najbardziej kosztowny i destrukcyjny zabieg w arborystyce miejskiej. Każde cięcie przy pniu otwiera ranę, której drzewo nigdy nie zamknie całkowicie. Grzyby drzewożerne — huby, opieńka, a w krajach zachodnich rak kolorowy platana — wnikają przez te otwory i rozkładają twardziel od wewnątrz. Platan ogławiany przez dziesięć lat z rzędu jest często próchniczy w środku po dwudziestu latach — i to właśnie to osłabione drzewo władze ogłaszają "niebezpiecznym" by uzasadnić wycinkę. Ogławianie stworzyło niebezpieczeństwo, które miało zapobiegać.

Drzewo zachowujące naturalny pokrój żyje 2–3 razy dłużej niż drzewo ogławiane. Produkuje więcej biomasy liściowej, pochłania więcej CO2, wychwytuje więcej wody deszczowej i oferuje więcej dziupli gniazdowania dla sikor, dzięciołów, szpaków i miejskich niemoperzy. Każde ogławianie niszczy gałęzie szkieletowe, gdzie te gatunki gniazdowały.

Wiele europejskich miast przeszło na cięcie pielęgnacyjne — usuwanie wyłącznie martwego drewna i gałęzi interferujących, poszanowanie struktury drzewa, interwencje co 3–5 lat zamiast co roku. Efekt: drzewa piękniejsze, zdrowsze, bezpieczniejsze i budżet utrzymania podzielony przez 7 na cyklu życia drzewa.

Ogławianie to nawyk. Drzewo o naturalnym pokroju to kapitał, który rośnie zamiast umierać przy każdym przejściu piły. 🌳

27/03/2026

zrób dobrze w swoim mieście

Betonowe pasy przy ścianach budynków to martwa strefa miasta. Żadnego centymetra ziemi — sam asfalt i beton odprowadzający deszczówkę prosto do rynsztoka w kilka sekund. Mury pochłaniają ciepło i oddają je całą noc. Mieszkańcy parteru mają latem najcieplejsze mieszkania w bloku, bo chodnik przed ich oknem działa jak grzejnik. 🌿

Odmieniony pas przy murze to coś innego. Gdzie wspólnota lub miasto usuwa 50–80 cm nawierzchni wzdłuż elewacji i zastępuje ją ziemią obsadzoną pnączami, bylinami i niewielkimi krzewami — budynek zmienia fizykę. Mury są chronione przed bezpośrednim ciepłem, deszcz wsiąka zamiast spływać, a mieszkańcy parteru odzyskują chłód.

Rośliny sprawdzone dla polskich warunków:

Pnącza samowspinające — bluszcz pospolity (Hedera helix) wspina się sam po murze bez podpór, przyczepkami które nie uszkadzają zdrowego tynku. Winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata) pokrywa całą elewację w ciągu 3–5 lat — zielony latem (izolacja termiczna, ściana o 5–10°C chłodniejsza), spektakularnie czerwony jesienią. Pnącza na murze to rośliny o najwyższej produktywności na metr kwadratowy gruntu — zajmują 20 cm przy ziemi i pokrywają 50 m² ściany.

Byliny pod mur — przywrotnik miękki (Alchemilla mollis): poduszki zaokrąglonych liści zbierających krople rosy, przelewa się na chodnik z elegancją niedostępną obwódkom z bukszpanu. Bodziszek korzeniasty (Geranium macrorrhizum): aromatyczny trwały dywan tłumiący chwasty, różowe kwiaty w maju–czerwcu.

Niewielkie krzewy — szałwia lekarska, lawenda wąskolistna (w cieplejszych rejonach Polski pewna), dziurawiec płożący (Hypericum calycinum): żółte kwiaty i trwałe okrycie na 50 cm wysokości.

Co daje zazielenienie pasa:

Infiltracja — każdy metr liniowy pasa 60 cm szerokości wchłania 360–600 litrów wody rocznie zamiast wysyłać je do kanalizacji.

Chłodzenie — mur pokryty bluszczem lub winobluszczem jest latem o 5–10°C chłodniejszy niż nagi mur w słońcu. Mieszkańcy parteru za porośniętym murem zużywają o 15–25% mniej energii na chłodzenie.

Korytarz ekologiczny — każdy zazieleleniony pas łączy miejskie tereny zielone ze sobą. Murarki gniazdują w szczelinach muru nad bluszczem. Biedronki zimują w zimozielonym ulistnieniu. Kwiczoły i pliszki szukają pokarmu wzdłuż ożywionej elewacji.

Jak działać w Polsce:
W wielu polskich miastach (Warszawa, Kraków, Wrocław, Gdańsk, Poznań) istnieją programy zazieleniania przestrzeni miejskiej. Warto zapytać w urzędzie miasta o możliwość zajęcia pasa chodnika przy murze pod nasadzenie — w niektórych przypadkach wystarczy zgłoszenie, w innych potrzebna jest zgoda zarządcy drogi. Pas przy murze wewnętrznym (od strony podwórka) należy do wspólnoty — wystarczy uchwała zebrania wspólnoty.

Metr kwadratowy najproduktywniejszy w mieście to ten, na który nikt jeszcze nie spojrzał — 50 cm od muru, między ryną a chodnikiem. 🌸

23/02/2026

Naoczny dowód na to, że winobluszcze nie niszczą substancji budowlanej :)

A kto chciałby poszerzyć wiedzę w zakresie symbiozy budynków, człowieka winobluszczy, tego zachęcam do przeczytania fachowego artykułu https://www.clematis.com.pl/informacje-o-roslinach/eksperci-radza/dr-hab-jacek-borowski/1133-czy-pnacza-niszcza-elewacje/

08/12/2025

Wraca temat dwukadencyjności. Jest przemawiający przykład „za”, czyli tzw.obowiązkowa pozycja: inspirujący dokumentalny film "Bogota Change" prezentyjący transformację Bogoty, stolicy Kolumbii, która z jednego z najniebezpieczniejszych miast świata zmieniła się w modelową metropolię dzięki innowacyjnym rządom burmistrzów Antanas Mockus i Enrique Peñalosa, wprowadzając nowe podejście do bezpieczeństwa, transportu (rowery, piesi) i kultury obywatelskiej. Film opowiada o tym, jak niekonwencjonalne metody pomogły walczyć z korupcją i przemocą, inspirując inne miasta.

I klik:

Po co „włodarze” zgłaszają kolejny projekt usunięcia dwukadencyjności? Może dlatego, że w konsultacjach poprzedniego odnieśli sromotną porażkę. Nie ułatwiajmy im zadania i zmobilizujmy się także teraz.
• Trzeba wejść na stronę: https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/agent.xsp?symbol=KONSULTACJE_PROJEKTY&NrKadencji=10&Wsk=T&fbclid=IwY2xjawOisGdleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeenmg9CsSD_hp6uRAvndP8krf1pWAITK22V9jCVEQNFKk1vEB8vtw7q3UDKc_aem_hbnoKB_C5muUbdFhNjSung
• Odszukać projekt: 2025-11-28
Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych
• Wybrać: Ankieta
• Zostaniemy przekierowani do profilu zaufanego
• Wypełnić ankietę.
Najważniejsze żeby zaznaczyć naszą niezgodę na projekt, opisy i dalsze szczegółowe pytania mają mniejsze znaczenie. W świat pójdzie procent odpowiedzi na pierwsze pytanie.
Każdy może zagłosować tylko raz (niezależnie, czy zrobi to w imieniu organizacji, czy osobiście).

28/11/2025

Niby "nie nasz temat", ale przestrzeń to również krajobraz ruralistyczny.
A więc nie sposób nie "widzieć" polskich rolników i polskiej polityki rolnej.
Nie sposób nie dzielić się dobrą wiadomością :) i tym, co może stać się niezwykle dobrą wiadomością, gdy stanie się faktem. Trzymamy kciuki!

26/11/2025

- wielka postać, która uratowała dla nas Sopot, a co za tym idzie całą aglomerację trójmiejską i portfele jej mieszkańców, bo region w dużej mierze opiera się o tę gałąź gospodarki zwaną tursytyką.
Bez jej sprzeciwu i niezłomności turystyka w regionie wyglądała by zgoła inaczej.
Bo jak by to wszystko wyglądało, gdyby większa część centrum Sopotu została zabudowane 10-piętrowymi blokami?