Cyfrowe Lapidarium Poznania

19/10/2026

Polecam Państwa uwadze!; szanowny Prelegent - p. Jarosław Bączyk, ceniony kierownik Muzeum Armii "Poznań", oddział WMN - jest autorem bądź współautorem książek poświęconych historii cmentarnego stoku Cytadeli oraz osób tam pochowanych... ⤵

Wakacyjna Cytadela kojarzy się z 🎤 głośnymi imprezami plenerowymi, 🍁 jesienią jednak nabiera bardziej poetyckiego charakteru...

Podczas prelekcji "𝐂𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐫𝐳𝐞 𝐰𝐨𝐣𝐬𝐤𝐨𝐰𝐞 𝐧𝐚 𝐬𝐭𝐨𝐤𝐮 𝐩𝐨𝐳𝐧𝐚𝐧́𝐬𝐤𝐢𝐞𝐣 𝐂𝐲𝐭𝐚𝐝𝐞𝐥𝐢", kierownik Muzeum Armii "Poznań" pan Jarek Bączyk, opowie o tej części Cytadeli, która zmusza do zadumy i pochylenia się nad ludzkim losem. Będzie to historia o splątaniu losów uczestników wojen napoleońskich, żołnierzy poległych na frontach I i II wojny światowej oraz ofiar Poznańskiego Czerwca 1956, którzy spoczywają na zielonych stokach fortu.

𝐙𝐚𝐩𝐫𝐚𝐬𝐳𝐚𝐦𝐲 𝐧𝐚 𝐩𝐫𝐞𝐥𝐞𝐤𝐜𝐣𝐞̨!
📆 Termin: 𝟐𝟔 𝐩𝐚𝐳́𝐝𝐳𝐢𝐞𝐫𝐧𝐢𝐤𝐚 (𝐩𝐨𝐧𝐢𝐞𝐝𝐳𝐢𝐚ł𝐞𝐤), 🕟 𝐠𝐨𝐝𝐳. 𝟏𝟕:𝟎𝟎
📍 Miejsce: Muzealne Centrum Edukacyjne (ul. Ślusarska 14)
👨‍🏫 Prelegent: 𝐉𝐚𝐫𝐨𝐬ł𝐚𝐰 𝐁𝐚̨𝐜𝐳𝐲𝐤 (Muzeum Armii „Poznań”)

Więcej informacji: tel.📞 691 266 779 lub 📧 [email protected]

〰
Partner strategiczny Muzeum: TORPOL S.A.
〰
Partner Muzeum: Apator Powogaz SA
〰
Wielkopolskie Muzeum Niepodległości jest instytucją kultury współprowadzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego

18/10/2026

Częścią nowej ekspozycji Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie są fragmenty nagrobków, odkryte podczas prac archeologicznych, poprzedzających budowę nowego gmachu muzeum. Stanowiły one fundament jednego z budynków, wzniesionych dla załogi obozu. Z wysokim prawdopodobieństwem można przypuszczać, iż elementy te pochodzą z likwidowanych na początku lat 40. XX w. chrześcijańskich cmentarzy zlokalizowanych na terenie zajmowanym dziś przez MTP (nowofarnego i nowomarcińskiego).
O pracy archeologów i detektorystów na terenie dawnego obozu w Żabikowie zajmująco opowiadał wczoraj p. Piotr Wawrzyniak.

13/10/2026

Najpewniej początek lat 60. XX w.; brama do Parku Kosynierów przy ul. Naramowickiej w Poznaniu (o czym informuje stosowna tablica na ogrodzeniu przy uliczce po lewej).

Od końca XIX w. ta zdobna brama oddzielała świat żywych od świata umarłych, wprowadzając żałobników na ewangelicki cmentarz nowoświętokrzyski, zwany też „cmentarzem na Szelągu” (niem. Schilling-Friedhof). Jej relikty ocaliliśmy podczas budowy trasy tramwajowej na Naramowice – fundamenty zostały przeniesione i wyeksponowane na terenie parku, w pobliżu zachowanej cmentarnej alei lipowej. Wkrótce, dzięki wsparciu Wydziału Kultury UMP, w ich sąsiedztwie stanie tablica historyczna Systemu Informacji Miejskiej mojego autorstwa.
___
Fotografia, której fizyczny egzemplarz wzbogacił moje archiwum, jest podarkiem od Szymona; dziękuję!

11/10/2026

Dziękujemy za Państwa obecność, wspomnienia i uwagi podczas dzisiejszego spaceru.

Wspólnie przemierzyliśmy trasę od śluzy na Bogdance do stacji kolejowej Poznań Wola. Podążaliśmy śladami folwarku, kolejki wąskotorowej i działobitni Bogdanka. Przyglądaliśmy się murawom napiaskowym, tamom bobrowym oraz dawnym i obecnym użytkom ekologicznym. Przywoływaliśmy pamięć o tragicznych wydarzeniach z czasów II wojny światowej i oznaczyliśmy drzewa świadków historii.

Przez całą trasę towarzyszyła nam Bogdanka — rzeka łącząca przyrodę, historię i wyznacza zachodni klin zieleni.

Mamy też szczęście do wyjątkowych uczestników spacerów, którzy nie tylko dzielą się wspomnieniami, ale też pomagają sobie nawzajem w dotarciu do domu.
Wdzięczność!

Niebawem dłuższe podsumowanie ze strony organizatorów Rada Osiedla Wola w Poznaniu i Do Woli - Sąsiedzkie Centrum Inicjatyw Lokalnych

08/10/2026

Budowa „autostrady bazaltowej” z Poznania, przez Swarzędz, Kostrzyn i dalej, do Warszawy, w połowie lat 30. XX w. przedstawiana była jako cywilizacyjny sukces wychodzącego z głębokiego kryzysu państwa polskiego. „Szosę, jakiej dotąd nie było”, budowaną innowacyjną metodą – „systemem inżyniera Hałasa” – poprowadzono po śladzie historycznego traktu, wyprowadzającego podróżnych z miasta nad Wartą ku wschodowi. Ciągnąca się długim, prostym odcinkiem równa droga, ocieniona rosnącymi wzdłuż poboczy drzewami, służyła popularnym wówczas wyścigom motocyklowym. Była też świadkiem wojny – tędy we wrześniu 1939 r. ewakuowali się z Poznania jego mieszkańcy; tu sześć lat później rozegrały się intensywne walki o Festung Posen…

Jej przebudowa w pierwszej połowie lat 70. – jako przedłużenia trasy W-Z, łączącej się z międzynarodową trasą E-8 poprzez węzeł Antoninek – uchodzi za urbanistyczną katastrofę. Wiadukt – pod budowę którego wyburzono kilka domów wzdłuż Warszawskiej i na Główieńcu – źle wyprofilowano, na co przez kolejne półwiecze skarżyli się kierowcy.
___
Na zdjęciu: zjazd z powstającego ponad trasą kolejową i drogą na Warszawę nowoczesnego wiaduktu Antoninek. Po lewej istnieją jeszcze stare siedliska na Główieńcu; dziś na ich miejscu stoją hale produkcyjne niemieckiej fabryki samochodów. Po prawej – Antoninek, wyjazd z ul. Miłowita. Widok współczesny w komentarzu niżej.
___
Fotografie nieznanego autorstwa, dokumentujące wczesny etap budowy „wschodniego odcinka trasy E-8”, pochodzą z Archiwum Kronika Miasta Poznania; dzięki uprzejmości Wydawnictwo Miejskie Posnania zasilą one zbiory Społecznego Archiwum AZK, o którym opowiem jutro w siedzibie Dom Kultury AZK przy ul. Chociebora 15 w Poznaniu. Startujemy o godz. 18. Będzie kawa i słodkie! Zapraszamy!

Rada Osiedla Antoninek-Zieliniec-Kobylepole
Moja mała Ojczyzna- Osiedle Antoninek Zieliniec Kobylepole
Antoninek
Zieliniec w Poznaniu
Czasopismo MY
PRZYSTANEK FOLWARCZNA

06/10/2026

Wkrótce opowiem o Chwaliszewie; spotkajmy się w Schronie! ;)
START: środa, 21 października, godz. 19.
Wraz z Organizatorami - zapraszamy!
___
link do wydarzenia fb w komentarzu niżej ⤵️

05/10/2026

W nadchodzącą niedzielę (11.10), na zaproszenie Rada Osiedla Wola w Poznaniu oraz Do Woli - Sąsiedzkie Centrum Inicjatyw Lokalnych, wraz z Archiwum Społeczne Drzew poprowadzimy Państwa Doliną Bogdanki na poznańską Wolę. Szczegóły wydarzenia w komentarzu niżej; serdecznie zapraszamy!

04/10/2026

W mijającym tygodniu, na zlecenie miejskich Usług Komunalnych, specjaliści po raz kolejny przeprowadzili pielęgnację drzew i krzewów na nieczynnym cmentarzu przy ul. Leśnej. Zakres prac uzgodniliśmy wcześniej - oprócz posuszu, usunięto też gatunki inwazyjne (czeremcha) oraz okazy stwarzające zagrożenie dla wizytujących groby. W efekcie m.in. uczytelniliśmy przebieg południowej alei, do której wcześniej nie było dostępu, a także oczyściliśmy z samosiejek obszar przedwojennej szkółki drzew Maksymiliana Siwińskiego...

Rewaloryzację i rewitalizację nieczynnego cmentarza od kilku lat konsekwentnie wspiera finansowo Rada Osiedla Antoninek-Zieliniec-Kobylepole; tak było i tym razem! Nad całością prac przy zieleni czuwała jak zawsze niezawodna i profesjonalna p. Barbara Miernicka-Wolbach; dzięki!
___
O trwających już ponad 5 lat społecznych działaniach na rzecz pamięci o dawnych mieszkańcach osiedla A-Z-K opowiem podczas spotkania w Dom Kultury AZK w najbliższy piątek (9.10) o godz. 18. Zapraszam, szczegóły wydarzenia w komentarzu niżej.

03/10/2026

Zgodnie z moimi wcześniejszymi zapowiedziami, w sąsiedztwie trzech pomników nad Rusałką, wskazujących miejsca kaźni cywilnych ofiar niemieckiego terroru z początkowego okresu II wojny światowej, stanęły tablice historyczne Systemu Informacji Miejskiej mojego autorstwa; wsparł mnie Jan Kwiatkowski – wcześniej przygotowaliśmy też wpis na e-lapidarium, do którego odsyła umieszczony na tablicach kod QR (link w komentarzu niżej).
Zadanie zrealizował Zakład Lasów Poznańskich ze środków pozyskanych z budżetu miejskiego; serdecznie dziękuję za kolejną, konstruktywną współpracę w obszarze pamięci historycznej!

Tablice dołączyły do istniejących już na terenie golęcińskiego klina zieleni pylonów, opisujących pruskie fortyfikacje oraz martyrologię żydowskich więźniów i polskich pracowników przymusowych, budujących pod nadzorem okupanta nieckę zbiornika wodnego (dzisiejszego Jeziora Rusałka). Podczas niedawnych spacerów historyczno-przyrodniczych, które realizowaliśmy wraz z Archiwum Społeczne Drzew, oznaczone zostały drzewa-świadki oraz społeczne pomniki przyrody. W przyszłości powstanie również tablica opisująca historię zabytkowego mostu z datą: 1941 oraz okupacyjnym herbem Poznania...
___
Poznańskie kliny zieleni są nie tylko miejscem wypoczynku; stanowią także swoiste „zielone sanktuaria” – bezcenną przyrodniczo przestrzeń pamięci o ofiarach nazistowskiego terroru wobec okupowanej ludności.

02/10/2026

Zainteresowanie mediów rozbudziła wczoraj „trumna” na terenie skateparku, zlokalizowanego w południowej części zabytkowego Parku im. Karola Marcinkowskiego. Miejsce to na oficjalnej stronie miasta opisywane jest jako „idealne dla miłośników desek, rolek i wyczynowej jazdy rowerem”.
Rychło okazało się, że „nie jest to prawdziwa trumna, tylko skrzynia przygotowana do jeżdżenia na deskorolce” – poinformował rzecznik Straży Miejskiej. A jednak, trumna w tym miejscu, nie znalazła się przypadkiem! „Znajduje się w niej poznański skateboarding” – skonstatował prezes Stowarzyszenia Skateboarding Wielkopolska, sygnalizując narastające problemy środowiska. Mamy więc tu „happening, protest i próbę zwrócenia uwagi” Miasta na brak miejsca do treningów pod dachem…

Absolutnie nikogo nie dziwi, że kilkanaście lat temu skatepark ten wybudowano na niewyekshumowanym cmentarzu, a jego użytkownicy trenują i bawią się dosłownie nad ludzkimi szczątkami. Spoczywa tu m.in. wieloletni nauczyciel i dyrektor Wojewódzkiego Zakładu dla Głuchoniemych na Śródce, odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi August Schreiber (+1930), mieszkaniec Chwaliszewa...
Cóż za (niezamierzona) ironia!
___
Link do materiału WTK w komentarzu niżej.