25/05/2026
🔴 Polska traci talenty. Naukowcy się wkurzyli. 🔴
Nigdy nie widziałam takiej mobilizacji w środowisku.
📣 Trwa akcja , w momencie publikacji tego posta petycję podpisało już 21 458 osób, w najbliższą środę 27 maja o 13:00 pod Sejmem odbędzie się protest sektora nauki.
Szykuje się solidna frekwencja, słyszę o organizowanych autokarach, a rektor UW dał na czas protestu godziny rektorskie.
🎓 Radio Naukowe nie istniałoby bez naukowców. Ale pal licho RN – nie będzie silnego państwa bez własnych talentów, zasobów intelektualnych i technologii. Tymczasem: – Każdy rok kontynuowania tego, co się dzieje z nauką, to kolejny rok wysyłania najbardziej zdolnych, najlepszych ludzi, jakich mamy, za granicę, żeby pracowali dla kogoś innego – ocenia prof. Andrzej Dragan w nagraniu, w którym popiera akcję .
Protest poparły liczne gremia m.in. Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, prezydium Polskiej Akademii Nauk.
I wielu naukowców, od młodych doktorantów po zasłużonych profesorów, którzy nie tylko składali podpisy, ale i nagrywali rolki.
🎧 Wymienię choćby tych, których znacie z naszej anteny: prof. Karolina Ćwiek-Rogalska, prof. Małgorzata Kot, prof. Kinga Kamieniarz-Gdula, prof. Mariola Paruzel-Czachura (najbliższy odcinek), dr hab. Maria Górna, prof. Aleksandra Przegalińska, dr Michał Bola, dr inż. Łukasz Sterczewski, dr Tomasz Zajkowski, prof. Łukasz Okruszek.
Łukasz jest jedną z trzech osób – obok prof. Agaty Starosty i prof. Michała Tomzy – którzy są najsilniej zaangażowani w oddolne rozkręcanie tej akcji. To ich najczęściej słyszycie w mediach w tym temacie.
No dobrze, a co takiego złego się dzieje?
📉 Nakłady na naukę MALEJĄ
W 2005 roku na naukę z budżetu szło 1,27% PKB, teraz to 1,02%. W UE jest to średnio 2,24%, a w 5 wiodących krajach na świecie ponad 3,5%.
- Mam poczucie, że jako naukowiec przez lata byłem oszukiwany. Kolejni ministrowie nauki jak mantrę powtarzali frazę o konieczności zwiększenia wydatków na badania i rozwój, ale nie szły za tym żadne realne decyzje – mówi prof. Piotr Sankowski, jeden z największych specjalistów AI, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS.
- Bardzo żałuję, że nie przyjrzałem się tym liczbom wcześniej, bo może podjąłbym zupełnie inne decyzje życiowe – dodaje gorzko.
Przed takimi decyzjami stoją dziś kolejni. Efekt?
💎 Tracimy młodych, a nauka może stać się „zabawą dla bogatych”
Pensja doktora na stanowisku asystenta (4825 zł brutto) jest wyższa od płacy minimalnej o zaledwie 19 złotych! Stypendia doktoranckie przed oceną śródokresową są poniżej minimalnej.
– W pewnym momencie doktorat może rzeczywiście stać się trochę zabawą dla bogatych. Tego się obawiam – mówi Martyna Nowicka, przewodnicząca Porozumienia Doktorantów Instytutów PAN.
Szykuje się nam luka pokoleniowa, również wśród nauczycieli akademickich - tylko 25% nauczycieli akademickich to osoby przed 40 rokiem życia.
Studenci nie mają lżej. – Stypendium socjalne ma tak wyśrubowany próg dochodowy, że nie przysługuje nawet osobie, której rodzice zarabiają pensję minimalną – piszą organizatorzy w petycji. Maleje odsetek osób studiujących, których rodzice nie mają wyższego wykształcenia.
🔬 Tracimy znakomite projekty badawcze
W konkursach grantowych odpadają nie tylko średniacy, ale i wybitni. Po prostu jest za mało pieniędzy.
– Na sto wniosków grant otrzymuje zaledwie kilkanaście osób – mówi dyrektor Narodowego Centrum Nauki prof. Krzysztof Jóźwiak. Uważa się, że tzw. współczynnik sukcesu powinien wynosić 25%.
✋ Napiszcie, jak jest u Was.
Wiem, że profil RN skupia fanów i ludzi nauki. Piszcie w komentarzach, jak sytuacja wygląda u Was, rozsyłajcie link do petycji – niech tam jeszcze solidnie urośnie na ostatniej prostej.
W nauce jest mnóstwo problemów, na które trzeba rozwiązań systemowych.
Trudno jednak remontować dom, kiedy powoli brakuje na ogrzewanie.
My jako RN wybieramy się na protest, zrobimy zdjęcia i udostępnimy do publicznego użytku.
Do zobaczenia pod Sejmem!
👉 Link do petycji: https://www.petycjeonline.com/signatures/3_procent_na_nauke/ - uwaga! Podpisy zbierane tylko do wtorku!
3procentnanaukę.pl
Andrzej Domański
Marcin Kulasek
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Linki do źródeł z Forum Akademickie, Academia: Portal Polskiej Akademii Nauk w komentarzu.
